Jak wynika z najnowszych badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Kolumbii Brytyjskiej, lek opracowany w latach 50. XX wieku do leczenia choroby Parkinsona może okazać się skutecznym narzędziem w walce z gruźlicą. Wyniki opublikowane w czasopiśmie npj Antimicrobials & Resistance pokazują, że benztropina – stosowana dotychczas w terapii drżenia u pacjentów z Parkinsonem – potrafi znacząco obniżyć poziom bakterii wywołujących gruźlicę poprzez wzmocnienie naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak stary lek na chorobę Parkinsona – benztropina – może wspierać leczenie gruźlicy.
- Na czym polega mechanizm działania leku, który wzmacnia naturalną odporność organizmu.
- Jakie wyniki uzyskano w badaniach laboratoryjnych i na modelach zwierzęcych.
- Dlaczego ponowne wykorzystanie zatwierdzonych leków może przyspieszyć wdrożenie nowych terapii.
Gruźlica – wciąż największe zagrożenie wśród chorób zakaźnych
Gruźlica pozostaje najgroźniejszą chorobą zakaźną na świecie. Atakuje głównie płuca i co roku odpowiada za około 1,3 miliona zgonów. Leczenie jest długotrwałe – wymaga wielomiesięcznej kuracji kilkoma antybiotykami, co obciąża pacjentów skutkami ubocznymi i staje się coraz trudniejsze z powodu narastającej lekooporności bakterii Mycobacterium tuberculosis.
Z tego powodu konieczne jest poszukiwanie nowych metod leczenia, które nie tylko eliminują bakterie, ale także wspierają naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Jak działa benztropina?
Bakteria gruźlicy potrafi przetrwać w makrofagach – komórkach układu odpornościowego, które normalnie niszczą patogeny. Antybiotyki działają bezpośrednio na bakterie, natomiast benztropina stosuje inne podejście.
Lek blokuje receptor na powierzchni makrofagów, z którego korzystają bakterie gruźlicy, aby uniknąć zniszczenia. W efekcie komórki odpornościowe odzyskują zdolność do skutecznego zwalczania bakteryjnych intruzów. Jak wyjaśnia dr Henok Sahile, główny autor badań:
Ponieważ te terapie nie oddziałują bezpośrednio na bakterie, znacznie rzadziej prowadzą do rozwoju lekooporności. Mogą one również działać w połączeniu z istniejącymi antybiotykami, aby poprawić wyniki leczenia lub pomóc w przypadkach, gdy antybiotyki zawodzą.
Od leku neurologicznego do potencjalnego narzędzia w walce z gruźlicą
Zespół badawczy przetestował ponad 240 leków zatwierdzonych przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) na komórkach odpornościowych zakażonych gruźlicą. Benztropina okazała się jednym z najbardziej obiecujących kandydatów – skutecznie zmniejszała liczbę bakterii zarówno w ludzkich, jak i mysich makrofagach.
Kolejny etap badań obejmował testy na myszach zakażonych gruźlicą. Doustne podawanie leku doprowadziło do 70-procentowej redukcji liczby bakterii w płucach – wynik porównywalny z niektórymi aktualnymi metodami leczenia. Co więcej, benztropina wykazała podobną skuteczność w modelu zakażenia Salmonella, co sugeruje potencjalne zastosowanie w walce z innymi patogenami.
Szybsza droga do badań klinicznych
Ponieważ benztropina jest już zatwierdzona do stosowania u ludzi i ma dobrze znany profil bezpieczeństwa, jej potencjalne wprowadzenie do badań klinicznych nad leczeniem gruźlicy może przebiec znacznie szybciej niż w przypadku nowo opracowywanych leków.
Dr Yossef Av-Gay, starszy autor badania, podkreśla:
Ponowne wykorzystanie istniejących leków to jeden z najszybszych i najbardziej opłacalnych sposobów na udostępnienie pacjentom nowych terapii. Dzięki benztropinie znamy już profil bezpieczeństwa i farmakoterapię, co oznacza, że możemy szybciej przejść do badań klinicznych.
Znaczenie terapii ukierunkowanych na gospodarza
Badacze zwracają uwagę, że terapie ukierunkowane na gospodarza, czyli wzmacniające mechanizmy odpornościowe organizmu, mogą przynieść znaczące korzyści w leczeniu gruźlicy – zwłaszcza tej opornej na antybiotyki. Mogą również wspomagać tradycyjne leczenie, poprawiając skuteczność i skracając czas terapii.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Benztropina, lek z lat 50. stosowany w chorobie Parkinsona, obniżyła liczbę bakterii gruźlicy w płucach myszy o 70%.
- Działa poprzez blokowanie receptorów w makrofagach, co przywraca im zdolność niszczenia Mycobacterium tuberculosis.
- Metoda wzmacnia odporność, a nie atakuje bezpośrednio bakterii, co ogranicza ryzyko rozwoju lekooporności.
- Ze względu na znany profil bezpieczeństwa, benztropina może szybko trafić do badań klinicznych nad gruźlicą lekooporną.
Źródło:
- University of British Columbia
- npj Antimicrobials and Resistance
