Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała oficjalne oświadczenie, w którym jednoznacznie stwierdza, że nie istnieją obecnie żadne jednoznaczne dowody naukowe potwierdzające związek między stosowaniem paracetamolu (acetaminofenu) w czasie ciąży, a występowaniem zaburzeń ze spektrum autyzmu u dzieci.
Oświadczenie pojawiło się w kontekście publicznej dyskusji i spekulacji, jakie pojawiły się w mediach, również za sprawą niepotwierdzonych wypowiedzi polityków. WHO podkreśla, że opinia publiczna nie powinna opierać się na niezweryfikowanych twierdzeniach, lecz na faktach popartych rzetelną analizą naukową.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy paracetamol w ciąży może zwiększać ryzyko autyzmu u dziecka.
- Jakie stanowisko w tej sprawie zajęła Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).
- Co mówią aktualne badania naukowe o związku paracetamolu i autyzmu.
- Dlaczego szczepionki nie powodują autyzmu – na podstawie twardych dowodów.
Badania nie potwierdzają związku między paracetamolem a autyzmem
W ciągu ostatnich lat przeprowadzono wiele badań – w tym zakrojone na szeroką skalę analizy epidemiologiczne – mających na celu ocenę potencjalnego wpływu stosowania paracetamolu przez kobiety w ciąży na ryzyko rozwoju zaburzeń ze spektrum autyzmu u ich dzieci. Dotychczasowe wyniki są jednoznaczne:
Obecnie nie ma jednoznacznych dowodów naukowych potwierdzających możliwy związek między autyzmem a stosowaniem acetaminofenu (znanego również jako paracetamol) w czasie ciąży – informuje WHO.
Światowa Organizacja Zdrowia przypomina, że mimo rosnącej świadomości i poprawy diagnostyki autyzmu, dokładne przyczyny tego zaburzenia wciąż nie są w pełni poznane i prawdopodobnie mają podłoże wieloczynnikowe – genetyczne, środowiskowe i neurobiologiczne.
Paracetamol w ciąży – jak postępować?
WHO nie odradza stosowania paracetamolu w ciąży, ale apeluje o zachowanie ostrożności i kierowanie się opinią specjalisty.
Wszystkie kobiety powinny nadal stosować się do zaleceń lekarzy lub pracowników służby zdrowia, którzy mogą pomóc w ocenie indywidualnej sytuacji i zalecić niezbędne leki – zaleca Organizacja.
Szczególną ostrożność zaleca się w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy rozwijające się narządy płodu są najbardziej wrażliwe na czynniki zewnętrzne. Dotyczy to jednak wszystkich leków, nie tylko paracetamolu.
WHO: szczepionki również nie powodują autyzmu
W tym samym oświadczeniu WHO po raz kolejny odniosła się do wieloletnich kontrowersji związanych z rzekomym wpływem szczepień dzieci na rozwój autyzmu.
Istnieje solidna, obszerna baza dowodowa wskazująca na to, że szczepionki dziecięce nie powodują autyzmu – podkreśla WHO.
Organizacja zwraca uwagę, że badania, które początkowo sugerowały taki związek, zostały zdyskredytowane, a ich metodologia uznana za wadliwą. Od 1999 roku niezależni eksperci doradzający WHO wielokrotnie potwierdzali, że zarówno szczepionki zawierające tiomersal, jak i te zawierające glin, nie powodują autyzmu ani innych zaburzeń rozwojowych.
Harmonogram szczepień – skuteczność potwierdzona
WHO przypomina, że obecne harmonogramy szczepień dziecięcych zostały opracowane na podstawie wieloletnich, rygorystycznych analiz naukowych i są stale aktualizowane zgodnie z postępem medycyny.
Do tej pory, zgodnie z danymi WHO, szczepienia uratowały co najmniej 154 miliony istnień ludzkich w ciągu ostatnich 50 lat.
Organizacja zwraca uwagę, że każde opóźnienie lub zakłócenie w realizacji programu szczepień niesie ryzyko dla zdrowia nie tylko dziecka, ale całej populacji. Szczególnie zagrożone są niemowlęta, osoby z chorobami przewlekłymi oraz osoby z obniżoną odpornością.
Autyzm – wyzwanie dla zdrowia publicznego
WHO podkreśla, że autyzm i inne zaburzenia neurorozwojowe należą do priorytetowych obszarów zdrowia psychicznego i neurologicznego omawianych na arenie międzynarodowej.
Podczas zbliżającego się 4. Spotkania Wysokiego Szczebla ONZ dotyczącego chorób niezakaźnych i zdrowia psychicznego, które odbędzie się 25 września, temat autyzmu i wsparcia osób z tym zaburzeniem znajdzie się w centrum dyskusji.
Jako społeczność globalna musimy zrobić więcej, aby zrozumieć przyczyny autyzmu oraz jak najlepiej opiekować się osobami z autyzmem i ich rodzinami oraz wspierać ich potrzeby – zaznacza WHO.
Organizacja deklaruje dalszą współpracę z organizacjami pacjenckimi oraz specjalistami na całym świecie, by zapewniać osobom ze spektrum autyzmu godne, oparte na dowodach wsparcie, wolne od stygmatyzacji.
Główne wnioski
- WHO nie potwierdza związku między stosowaniem paracetamolu w ciąży a ryzykiem rozwoju autyzmu – brak jednoznacznych dowodów naukowych.
- Eksperci zalecają ostrożność przy stosowaniu leków w ciąży i konsultację z lekarzem, szczególnie w pierwszym trymestrze.
- Szczepionki nie powodują autyzmu – wynika to z licznych niezależnych badań i analiz prowadzonych od 1999 roku.
- WHO przypomina o znaczeniu szczepień i zagrożeniach związanych z opóźnieniami – programy szczepień uratowały ponad 154 mln ludzi w ciągu 50 lat.
Źródło:
- WHO
