Niedobory leków krytycznych stanowią poważne zagrożenie dla systemu ochrony zdrowia w UE. Sojusz na rzecz Leków Krytycznych (CMA) opublikował raport strategiczny, który wskazuje kluczowe słabości łańcuchów dostaw i proponuje działania naprawcze. Dokument podkreśla konieczność zwiększenia produkcji w Europie, dywersyfikacji dostaw i lepszej koordynacji zapasów.
Niedobory leków krytycznych w UE – raport strategiczny
Bezpieczeństwo dostaw leków krytycznych w Unii Europejskiej stanowi jedno z głównych wyzwań dla systemu ochrony zdrowia. W odpowiedzi na narastające problemy związane z dostępnością niezbędnych preparatów, Sojusz na rzecz Leków Krytycznych (Critical Medicines Alliance, CMA) opracował raport strategiczny, który zawiera rekomendacje dotyczące wzmocnienia łańcuchów dostaw oraz zwiększenia ich odporności na kryzysy.
👉 Link do raportu znajdziesz TUTAJ.
Dokument, opublikowany 28 lutego 2025 r., wskazuje na konieczność inwestycji w strategiczne projekty produkcyjne, poprawę polityki zamówień publicznych oraz wdrożenie spójnych mechanizmów gromadzenia zapasów.
Sojusz na rzecz Leków Krytycznych – geneza i cele działania
Sojusz na rzecz Leków Krytycznych (CMA) został utworzony w styczniu 2024 r. jako inicjatywa łącząca 250 podmiotów z sektora prywatnego, organizacji branżowych oraz NGO. Jego głównym celem jest identyfikacja zagrożeń dla dostępności leków krytycznych oraz opracowanie strategii ich eliminowania.
Do kluczowych założeń Sojuszu należą:
- stworzenie otwartej i przejrzystej platformy konsultacyjnej dla Komisji Europejskiej i decydentów unijnych,
- monitorowanie leków krytycznych najbardziej narażonych na niedobory,
- identyfikacja luk w łańcuchach dostaw i proponowanie ich eliminacji,
- rekomendowanie działań priorytetowych w celu zwiększenia odporności systemu,
- zachęcanie do dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia,
- zwiększanie produkcji leków na terenie UE.
Główne wnioski raportu strategicznego
Raport strategiczny Sojuszu na rzecz Leków Krytycznych, opublikowany pod koniec lutego 2025 r., wskazuje na poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw leków w Europie. W dokumencie podkreślono, że unijny system ochrony zdrowia jest uzależniony od importu kluczowych substancji farmaceutycznych spoza Europy, co stawia go w sytuacji wysokiego ryzyka w przypadku globalnych kryzysów.
Sojusz rekomenduje trzy główne obszary działań, które mogą zwiększyć odporność unijnych łańcuchów dostaw:
- Inwestycje w strategiczne projekty farmaceutyczne. W tym celu konieczne jest wsparcie finansowe dla innowacyjnych projektów w sektorze farmaceutycznym, rozwój nowoczesnych technologii produkcyjnych oraz tworzenie rezerw strategicznych surowców i substancji czynnych.
- Zmiany w polityce zamówień publicznych. Sojusz zaleca modyfikację zasad udzielania zamówień publicznych na leki krytyczne, aby zapewnić większą stabilność dostaw. Proponuje się m.in. większą elastyczność kontraktów, długoterminowe umowy z producentami oraz wprowadzenie mechanizmów wsparcia dla firm produkujących kluczowe substancje farmaceutyczne na terenie UE.
- Harmonizacja wymogów dotyczących zapasów leków. Wskazano również na konieczność wprowadzenia jednolitych regulacji dotyczących gromadzenia i dystrybucji zapasów leków krytycznych. Brak spójnych przepisów w tej kwestii prowadzi do sytuacji, w której poszczególne państwa członkowskie gromadzą leki w sposób nieskoordynowany, co utrudnia efektywne zarządzanie ich dostępnością na poziomie unijnym.
Partnerstwa międzynarodowe jako kluczowy element bezpieczeństwa dostaw
Sojusz na rzecz Leków Krytycznych zaleca wzmocnienie relacji z państwami trzecimi, szczególnie w zakresie produkcji substancji czynnych oraz aktywnych składników farmaceutycznych.
Sojusz proponuje rówież rozszerzenie strategicznych partnerstw z krajami o silnie rozwiniętym sektorze farmaceutycznym, co miałoby zwiększyć odporność unijnych łańcuchów dostaw. Dzięki temu Europa mogłaby uniezależnić się od kilku dominujących dostawców, zmniejszając ryzyko nagłych braków leków na rynku.
Struktura zarządzania i przyszłość Sojuszu
Sojusz na rzecz Leków Krytycznych został powołany na początkowy okres pięciu lat, z możliwością przedłużenia działalności. Organizacja działa w ramach dwóch grup roboczych:
- Grupa Robocza 1 – zajmuje się zwiększeniem zdolności produkcyjnych UE w zakresie leków krytycznych.
- Grupa Robocza 2 – koncentruje się na dywersyfikacji źródeł dostaw i współpracy międzynarodowej.
Na czele Sojuszu stoi Rada Sterująca, w skład której wchodzą przedstawiciele państw członkowskich, branży farmaceutycznej, organizacji pacjentów, pracowników służby zdrowia oraz Europejskiej Agencji Leków (EMA).
Źródła:
- termedia.pl
- health.ec.europa.eu

