Rzecznik Praw Obywatelskich po raz kolejny zwrócił uwagę na problemy polskiej opieki geriatrycznej. W piśmie skierowanym 18 maja 2026 r. do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy wskazał, że mimo widocznego rozwoju tego segmentu ochrony zdrowia, tempo zmian nie odpowiada rosnącym potrzebom starzejącego się społeczeństwa. Wątpliwości dotyczą zarówno liczby specjalistów, jak i dostępności poradni, oddziałów geriatrycznych oraz opieki długoterminowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie problemy polskiej geriatrii wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich.
- Jak wygląda dostępność geriatrów, poradni i oddziałów geriatrycznych w Polsce.
- Jak zmienia się liczba pacjentów korzystających ze świadczeń geriatrycznych.
- Jakie działania i informacje RPO chce uzyskać od Ministerstwa Zdrowia.
Korespondencja dotycząca geriatrii trwa od 2025 roku
Sprawa jest kontynuacją działań prowadzonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich od września 2025 r. Już wtedy eksperci współpracujący z biurem RPO wskazywali na konieczność przeprowadzenia zmian systemowych w obszarze opieki nad osobami starszymi.
Wśród najważniejszych wyzwań wymieniano edukację geriatryczną personelu medycznego, dostęp seniorów do świadczeń i wyrobów medycznych, rozwój onkologii geriatrycznej, cyfryzację ochrony zdrowia oraz poprawę dostępności usług zdrowotnych dla osób starszych.
RPO podkreśla, że starzenie się społeczeństwa wymaga dostosowania zarówno systemu ochrony zdrowia, jak i polityk publicznych do potrzeb rosnącej grupy seniorów.
Geriatria nadal ma problem z pozyskaniem lekarzy
W najnowszym piśmie Rzecznik zwraca uwagę na niewielkie zainteresowanie lekarzy specjalizacją z geriatrii.
Choć w latach 2021-2024 liczba miejsc rezydenckich w tej dziedzinie wzrosła o 62%, a geriatria pozostaje specjalizacją priorytetową, liczba chętnych nadal jest bardzo niska. Jak wynika z danych przytoczonych przez RPO, w 2024 r. spośród 143 dostępnych miejsc rezydenckich zakwalifikowało się jedynie 13 lekarzy.
Jednocześnie liczba specjalistów geriatrii wzrosła z 180 przed 2000 r. do 559 w 2024 r. Nadal jednak stanowią oni niewielką grupę wśród wszystkich lekarzy pracujących w Polsce.
Dodatkowym problemem pozostają różnice regionalne. Największa liczba geriatrów w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców pracuje w województwach małopolskim i śląskim, natomiast najmniejsza w województwie świętokrzyskim.
Większość powiatów nie ma poradni geriatrycznej
Rzecznik wskazuje również na ograniczoną dostępność ambulatoryjnej opieki geriatrycznej.
Według przedstawionych danych poradnie geriatryczne funkcjonują jedynie w 71 powiatach. Oznacza to, że w 309 powiatach seniorzy nie mają dostępu do tego rodzaju placówek.
Problemy dotyczą także lecznictwa szpitalnego. W 2024 r. działało w Polsce 61 oddziałów geriatrycznych. Choć ich liczba wzrosła o 27% w porównaniu z 2021 r., rozmieszczenie placówek pozostaje bardzo nierównomierne.
Oddziały geriatryczne koncentrują się przede wszystkim w dużych miastach i aglomeracjach. W części województw funkcjonują pojedyncze oddziały, a w niektórych regionach odnotowano nawet spadek ich liczby.
Coraz więcej pacjentów wymaga opieki geriatrycznej
Z danych przywołanych przez RPO wynika, że zapotrzebowanie na świadczenia geriatryczne systematycznie rośnie. W latach 2021-2024 liczba świadczeń realizowanych na oddziałach geriatrycznych zwiększyła się o 84%, natomiast liczba leczonych pacjentów wzrosła o blisko 79%.
Jak wskazuje Rzecznik jest to bezpośredni efekt zmian demograficznych oraz rosnącej liczby osób cierpiących na choroby przewlekłe, wielochorobowość i ograniczenia funkcjonalne związane z wiekiem.
Opieka długoterminowa nadal nie zaspokaja potrzeb
Kolejnym obszarem wymagającym zmian pozostaje opieka długoterminowa. W latach 2021-2024 liczba placówek świadczących takie usługi zwiększyła się o około 6%, jednak dostępność świadczeń nadal pozostaje niewystarczająca. Najwięcej ośrodków działa w województwach mazowieckim i śląskim, a najmniej w województwie lubuskim.
Różnice dotyczą również liczby dostępnych łóżek oraz czasu oczekiwania na przyjęcie. Jak wskazuje RPO, pacjenci oczekujący w trybie pilnym na świadczenia geriatryczne czekają przeciętnie ponad dwa miesiące. Jeszcze dłuższe kolejki dotyczą opieki długoterminowej, gdzie średni czas oczekiwania wynosi odpowiednio 109 i 84 dni, zależnie od rodzaju świadczenia.
RPO pyta resort zdrowia o planowane działania
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich rozwój geriatrii w ostatnich latach jest widoczny, jednak nie nadąża za tempem zmian demograficznych.
Dlatego Marcin Wiącek zwrócił się do ministry zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska oraz informacji o działaniach podejmowanych lub planowanych przez Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na wyzwania związane z opieką nad osobami starszymi.
Główne wnioski
- Geriatria nadal ma problemy kadrowe – mimo wzrostu liczby miejsc rezydenckich o 62% w latach 2021-2024, w 2024 r. spośród 143 dostępnych miejsc zakwalifikowało się jedynie 13 lekarzy.
- Dostępność świadczeń pozostaje ograniczona – poradnie geriatryczne działają tylko w 71 powiatach, a w 309 powiatach seniorzy nie mają dostępu do tego typu placówek.
- Zapotrzebowanie na opiekę geriatryczną szybko rośnie – liczba świadczeń realizowanych na oddziałach geriatrycznych zwiększyła się o 84%, a liczba leczonych pacjentów wzrosła o blisko 79%.
- RPO oczekuje informacji o dalszych działaniach resortu zdrowia – Marcin Wiącek zwrócił się do Ministry Zdrowia o przedstawienie planowanych rozwiązań dotyczących opieki nad starzejącym się społeczeństwem.
Źródło:
- https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-problemy-opieka-geriatryczna-mz-kolejne
