Psychiatryczne zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) pełnią ważną funkcję w systemie opieki nad osobami z zaburzeniami psychicznymi, które nie są w stanie samodzielnie funkcjonować w środowisku domowym. Jak przypomina Rzecznik Praw Pacjenta, zasady przyjęcia do tego typu placówek są ściśle określone i wynikają z obowiązujących przepisów. Pobyt w ZOL o profilu psychiatrycznym wiąże się z całodobową opieką, terapią i odpłatnością ustaloną ustawowo.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są trzy główne ścieżki przyjęcia pacjenta do psychiatrycznego zakładu opiekuńczo-leczniczego.
- Jakie świadczenia i formy wsparcia zapewnia ZOL o profilu psychiatrycznym.
- Ile wynosi odpłatność za pobyt i w jaki sposób jest naliczana.
- Ile dni w roku pacjent może spędzić poza placówką, korzystając z tzw. przepustki.
Kto może zostać przyjęty do psychiatrycznego ZOL?
Jak wskazuje Rzecznik Praw Pacjenta, pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym o profilu psychiatrycznym przysługuje osobom, które wymagają długoterminowej opieki z powodu trwałych zaburzeń psychicznych i nie są w stanie samodzielnie funkcjonować. Istnieją trzy główne ścieżki przyjęcia:
- Na wniosek pacjenta lub jego opiekuna ustawowego, za pośrednictwem skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.
- Na wniosek dyrektora szpitala psychiatrycznego, jeśli po zakończeniu leczenia szpitalnego pacjent nie jest zdolny do samodzielnego życia.
- Na wniosek organu pomocy społecznej, np. MOPS, jeśli osoba z zaburzeniami stanowi zagrożenie dla siebie lub otoczenia.
Co obejmuje pobyt w zakładzie?
Pobyt w psychiatrycznym ZOL-u to nie tylko kontynuacja leczenia, ale przede wszystkim całodobowa opieka medyczna, pielęgnacyjna i rehabilitacyjna. Jak podaje RPP, średni czas pobytu wynosi aż 270 dni. Niektóre osoby pozostają w placówce do końca życia. Dlatego tak duży nacisk kładzie się na zapewnienie atmosfery zbliżonej do warunków domowych oraz kompleksowe wsparcie – od terapii po opiekę duszpasterską.
Pacjenci objęci są nadzorem lekarskim, otrzymują niezbędne leki i środki medyczne, a także wyżywienie dostosowane do ich stanu zdrowia. Organizowane są zajęcia terapeutyczne, wydarzenia okolicznościowe i codzienna aktywizacja.
Koszty pobytu – ile wynosi odpłatność?
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pacjent psychiatrycznego ZOL-u pokrywa koszty wyżywienia i zakwaterowania. RPP przypomina, że wysokość opłaty ustala kierownik placówki, ale jej maksymalna wartość wynosi 250% najniższej emerytury, z zastrzeżeniem, że nie może przekroczyć 70% miesięcznego dochodu pacjenta.
Przepustki – kiedy pacjent może wyjść?
Pacjenci mają prawo do tzw. przepustek – czasowego opuszczenia placówki z zachowaniem prawa do świadczeń. Jak wyjaśnia RPP, w ciągu roku możliwe jest skorzystanie z 36 dni „przepustki”, przy czym zakład zapewnia w tym czasie odpowiedni zapas leków dla pacjenta.
Główne wnioski
- Do psychiatrycznego ZOL-u można trafić na wniosek własny, opiekuna, dyrektora szpitala psychiatrycznego lub organu pomocy społecznej.
- Średnia długość pobytu w tego typu placówce wynosi 270 dni, a pacjenci otrzymują całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację i wyżywienie dostosowane do stanu zdrowia.
- Opłata za pobyt nie może przekroczyć 250% najniższej emerytury ani 70% miesięcznego dochodu pacjenta – ustalana jest indywidualnie przez kierownika zakładu.
- Pacjent może korzystać z przepustek do 36 dni w roku, z zapewnieniem leków na czas nieobecności.
Źródło:
- RPP
