Liczba uchyleń od szczepień obowiązkowych dzieci w Polsce rośnie z roku na rok. Rzeczniczka Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak, zwraca uwagę na brak systemowych rozwiązań, które mogłyby wspierać rodziców w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących szczepień. W piśmie do Ministerstwa Zdrowia z 25 sierpnia 2025 r. apeluje o konkretne działania i zmiany organizacyjne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania Rzeczniczka Praw Dziecka rekomenduje w sprawie szczepień ochronnych dzieci.
- Dlaczego rośnie liczba uchyleń od szczepień obowiązkowych i jakie mogą być tego konsekwencje.
- Jakie braki systemowe utrudniają realizację szczepień w nietypowych sytuacjach klinicznych.
- Dlaczego aktualne dane epidemiologiczne powinny być uwzględniane przy planowaniu Programu Szczepień Ochronnych.
Brakuje poradni, które rozwiewałyby wątpliwości
Rzeczniczka zwraca uwagę na brak w Polsce ogólnodostępnych specjalistycznych poradni szczepień, które mogłyby konsultować bardziej złożone przypadki zdrowotne dzieci. Podkreśla, że niektóre rodziny napotykają realne trudności w podjęciu decyzji o szczepieniu – szczególnie w przypadku dzieci z obciążeniami zdrowotnymi lub w sytuacjach niestandardowych.
Zgodnie z opinią Głównego Inspektora Sanitarnego, RPD postuluje utworzenie minimum jednej takiej poradni w każdym województwie. Miałyby one umożliwiać również realizację zaległych szczepień. Obecnie brakuje publicznej, oficjalnej listy miejsc, gdzie można uzyskać specjalistyczną konsultację w zakresie szczepień ochronnych.
Potrzeba lepszego wykorzystania danych epidemiologicznych
Kolejnym elementem, na który zwraca uwagę Rzeczniczka, jest konieczność uwzględniania aktualnych danych epidemiologicznych przy planowaniu Programu Szczepień Ochronnych. Mimo że nadzór epidemiologiczny w Polsce wymaga dalszego wzmocnienia, dostępne dane już dziś mogą służyć jako cenne źródło przy podejmowaniu decyzji o składzie i doborze szczepionek.
Niepokojące dane z NIZP PZH – PIB
RPD wskazuje na dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB, które pokazują rosnącą liczbę uchyleń od szczepień obowiązkowych. Choć Ministerstwo Zdrowia oraz nadzór sanitarny podejmują działania w zakresie promocji szczepień – w tym prace nad elektroniczną kartą szczepień – skala problemu rośnie.
Według RPD potrzebna jest długofalowa i spójna strategia komunikacji oraz edukacji, która odbuduje zaufanie społeczne do szczepień ochronnych i pomoże rozwiać najczęstsze obawy rodziców.
Apel o działania i stanowisko resortu
W piśmie do Ministerstwa Zdrowia z 25 sierpnia 2025 roku Rzeczniczka Praw Dziecka nie tylko przedstawia diagnozę problemu, ale także oczekuje reakcji i przedstawienia stanowiska przez resort.
– Szczepienia, będące najskuteczniejszym narzędziem zwalczania chorób zakaźnych, powinny stanowić oczywisty element profilaktyki zdrowotnej i być postrzegane przez społeczeństwo w Polsce jako istotna składowa dbania o zdrowie każdego dziecka – napisała Monika Horna-Cieślak.
Główne wnioski
- Rzeczniczka Praw Dziecka apeluje o utworzenie sieci poradni szczepień, dostępnych co najmniej w każdym województwie, by ułatwić konsultacje w przypadkach medycznie wątpliwych i umożliwić realizację zaległych szczepień.
- Brakuje ogólnodostępnej listy poradni specjalistycznych ds. szczepień, co utrudnia rodzicom podjęcie decyzji w sytuacjach niestandardowych klinicznie.
- Statystyki NIZP PZH – PIB wskazują na rosnącą liczbę uchyleń od obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci w Polsce, co budzi niepokój i wymaga intensyfikacji działań edukacyjnych.
- RPD postuluje uwzględnianie danych epidemiologicznych przy doborze szczepionek w ramach Programu Szczepień Ochronnych.
Źródło:
- RPD
