System Versius to nowy, ale szybko rozwijający się gracz na rynku chirurgii robotycznej. Produkowany przez brytyjską firmę CMR Surgical, wyróżnia się modułową konstrukcją, otwartą konsolą i mobilnością, dzięki czemu może być wdrażany także w szpitalach powiatowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym wyróżnia się robot chirurgiczny Versius i kto go produkuje.
- W jakich szpitalach w Polsce wykonuje się zabiegi z jego użyciem.
- Jakie operacje są możliwe dzięki Versiusowi i czy są refundowane przez NFZ.
- Jakie wyzwania i konkurencja stoją przed systemem na polskim rynku.
Robot chirurgiczny Versius – co to za system?
Versius to system robotyczny opracowany przez CMR Surgical – brytyjską firmę technologiczną z siedzibą w Cambridge, założoną w 2014 roku. Producent od początku stawiał sobie za cel opracowanie rozwiązania, które będzie bardziej dostępne, elastyczne i ergonomiczne niż dotychczasowe systemy chirurgii wspomaganej robotycznie. Tak powstał robot chirurgiczny Versius, który dziś jest dopuszczony do użytku m.in. w Europie, Australii i Brazylii.
W Polsce o systemie zrobiło się głośno 23 sierpnia 2021 roku, kiedy to Centrum Medyczne Salve Medica w Łodzi ogłosiło podczas konferencji prasowej podpisanie umowy z CMR Surgical na zakup pierwszego w kraju robota Versius®. Było to przełomowe wdrożenie, które umożliwiło lekarzom wykonywanie zabiegów małoinwazyjnych z użyciem nowoczesnego robota, zapewniającego wysoką precyzję i minimalną ingerencję w ciało pacjenta.
Versius został zaprojektowany tak, aby odpowiadać na wyzwania współczesnych sal operacyjnych i różnorodność przypadków klinicznych. Dzięki modularnej konstrukcji oraz otwartej konsoli dla operatora może być wdrażany zarówno w dużych centrach klinicznych, jak i w szpitalach regionalnych.
Jak zbudowany jest Versius?
W kontekście rosnącej popularności chirurgii robotycznej w Polsce – obok systemów takich jak da Vinci (Intuitive Surgical) – Versius wyróżnia się mniejszymi wymaganiami infrastrukturalnymi i większą mobilnością. Dzięki temu może odegrać istotną rolę w procesie upowszechniania zabiegów robotycznych również poza dużymi aglomeracjami i ośrodkami akademickimi.
Robot chirurgiczny Versius został zaprojektowany od podstaw jako rozwiązanie bardziej elastyczne i dostępne. W odróżnieniu od zintegrowanych, masywnych platform – jak np. da Vinci – system Versius składa się z niezależnych, mobilnych ramion robotycznych, z których każde umieszczone jest na osobnym wózku. Taka konstrukcja pozwala na dowolne konfigurowanie pozycji ramion względem pacjenta i zespołu operacyjnego oraz ułatwia wdrożenie nawet w salach operacyjnych bez specjalistycznych modyfikacji.
Kluczowym elementem jest również otwarta konsola operatorska, która umożliwia chirurgowi pracę zarówno w pozycji siedzącej, jak i stojącej, z zachowaniem kontaktu wzrokowego i werbalnego z pozostałą częścią zespołu. To rozwiązanie jest istotnym ułatwieniem nie tylko pod względem komunikacji, ale również ergonomii – redukuje zmęczenie operatora podczas długotrwałych procedur i zwiększa komfort pracy.
Versius wykorzystuje kamerę 3D w jakości HD, która zapewnia głębię obrazu i dużą precyzję w polu operacyjnym. System wspiera także intuicyjny interfejs użytkownika, który został opracowany z uwzględnieniem doświadczeń chirurgów i dostosowany do standardów obowiązujących w minimalnie inwazyjnej chirurgii. Narzędzia robota charakteryzują się szerokim zakresem ruchu i są wyposażone w nadgarstki, co umożliwia precyzyjne operowanie nawet w trudno dostępnych obszarach.
Dodatkową zaletą jest możliwość łatwego transportu ramion między salami operacyjnymi – każde z nich może być przemieszczane indywidualnie. Dzięki temu Versius może pracować w trybie „shared service”, obsługując więcej niż jeden blok operacyjny.
Przykłady zastosowań – jakie zabiegi są wykonywane?
System chirurgiczny Versius został zaprojektowany jako platforma uniwersalna – wspierająca szereg specjalizacji i umożliwiająca wykonywanie zarówno zabiegów rutynowych, jak i bardziej złożonych procedur onkologicznych.
Chirurgia ogólna i górnego odcinka przewodu pokarmowego m.in.:
- Cholecystektomia
- Fundoplikacja
- Operacje przepuklin
Chirurgia kolorektalna m.in.:
- Resekcje jelita grubego
Ginekologia m.in.:
- Histerektomia
- Miomektomia
- Zabiegi przy endometriozie
- Leczenie nowotworów miednicy małej
Urologia m.in.:
- Prostatektomia radykalna
- Nefrektomia i częściowe usunięcia nerki
Torakochirurgia m.in.:
- Wedge resection (resekcja klinowa płuca)
Wdrożenia systemu Versius w Polsce
System Versius, opracowany przez brytyjską firmę CMR Surgical, był stopniowo wdrażany w kolejnych polskich ośrodkach od 2021 roku. Poniżej przedstawiamy wybrane placówki, w których zrealizowano pierwsze instalacje i rozpoczęto zabiegi z wykorzystaniem tego robota chirurgicznego – w układzie chronologicznym.
Nasza lista obejmuje ośrodki, które w ostatnich latach przeprowadziły pierwsze zabiegi z użyciem systemu Versius – część z nich nadal rozwija program robotyczny, inne zakończyły etap pilotażowy.
Centrum Medyczne Salve Medica w Łodzi – to właśnie w tej placówce pojawił się pierwszy w Polsce robot chirurgiczny Versius. 23 sierpnia 2021 roku podczas konferencji prasowej ogłoszono zakup systemu, który umożliwia wykonywanie zabiegów małoinwazyjnych z minimalną ingerencją w ciało pacjenta. Salve Medica stała się pionierem w implementacji robotyki CMR Surgical w Europie Środkowo-Wschodniej.
Szpital Certus w Poznaniu – 28 czerwca 2022 roku zespół pod kierownictwem dr. Krzysztofa Twardosza przeprowadził w Certusie pierwszą prostatektomię radykalną z użyciem robota Versius.
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. św. Rafała w Czerwonej Górze – 4 lipca 2022 roku zespół dr. Przemysława Woźniaka i dr. Tomasza Suchojada wykonał pierwszą prostatektomię radykalną z użyciem systemu Versius.
Szpital Wojewódzki im. Jana Pawła II w Bełchatowie – 26 lipca 2022 roku w bełchatowskim szpitalu wykonano pierwszą operację w województwie łódzkim z użyciem robota Versius. Ordynator oddziału urologii w bełchatowskim szpitalu, dr n. med. Piotr Marks, podkreślał, że wprowadzenie systemu to „kolejny krok w rozwoju nowoczesnych, małoinwazyjnych metod leczenia”.
EuroMediCare – Szpital Specjalistyczny z Przychodnią we Wrocławiu (Grupa EMC) – w sierpniu 2022 roku rozpoczęto pierwsze zabiegi urologiczne z wykorzystaniem robota Versius.
Śląskie Centrum Urologii UROVITA w Chorzowie – w 2022 roku do placówki trafił pierwszy robot Versius. Aktualnie w centrum pracują dwa roboty. UROVITA jest jednym z najbardziej aktywnych ośrodków prywatnych w zakresie chirurgii robotycznej w Polsce.
Szpital Miejski nr 4 w Gliwicach – robot Versius został wprowadzony do Gliwic w 2022 roku. Placówka w grudniu 2023 roku pochwaliła się, że przeprowadziła już ponad 200 zabiegów, głównie urologicznych, w tym prostatektomie i operacje nerek.
Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach – na początku 2023 roku rozpoczęto testowanie systemu Versius.
Regionalny Szpital Specjalistyczny w Grudziądzu – w 2023 roku ośrodek rozpoczął regularne zabiegi z użyciem robota Versius. Plan zakłada wykonywanie minimum 80 operacji rocznie. Dyrektor szpitala, Maciej Hoppe, podkreślał, że wdrożenie systemu pozwoli placówce rozwijać się mimo ograniczonych środków finansowych.
Opolskie Centrum Onkologii w Opolu – w marcu 2025 roku robot Versius został oficjalnie wprowadzony do OCO i kosztował ponad 6 mln zł. System będzie wykorzystywany głównie w zabiegach onkologicznych z zakresu ginekologii i urologii.
Czy zabiegi użyciem robota Versius są refundowane?
W polskim systemie opieki zdrowotnej refundacja zabiegów robotycznych nie zależy od konkretnego modelu robota, lecz od rodzaju procedury medycznej i klasyfikacji świadczenia. Oznacza to, że operacje wykonane z użyciem Versiusa, tak samo jak z wykorzystaniem systemów da Vinci czy Hugo RAS, mogą być rozliczane w ramach kontraktu z NFZ — o ile dana procedura jest objęta katalogiem świadczeń gwarantowanych, a placówka spełnia wymogi dotyczące kadry, sprzętu i jakości.
Obecny stan refundacji – etapy wprowadzania
Refundacja chirurgii robotycznej w Polsce jest wprowadzana etapowo. Obecnie objęte nią procedury to:
- Od 1 kwietnia 2022 roku – operacje raka prostaty.
- Od 1 sierpnia 2023 roku – operacje raka jelita grubego oraz nowotwory błony śluzowej macicy.
Dzięki tym rozszerzeniom rośnie liczba refundowanych zabiegów robotycznych:
W 2022 roku:
- Liczba operacji robotycznych: ponad 2 100 zabiegów
- Całkowity koszt dla NFZ: 59 mln zł
W 2023 roku:
- Liczba operacji robotycznych: około 5 400 zabiegów
- Całkowity koszt dla NFZ: 167 mln zł
W 2024 roku:
- Liczba operacji robotycznych: blisko 11 000 zabiegów
- Całkowity koszt dla NFZ: ponad 300 mln zł
Warto też zaznaczyć, że niektóre placówki prowadzą robotyczne zabiegi w ramach programów pilotażowych, projektów unijnych lub przy wsparciu własnym, jeśli dana procedura nie jest jeszcze objęta refundacją NFZ.
Szkolenie operatorów i wdrożenia
Rozwój chirurgii robotycznej w Polsce wymaga nie tylko zakupu nowoczesnych systemów, ale przede wszystkim wyszkolonych zespołów operacyjnych. W przypadku systemu Versius, szkolenia prowadzone są w ścisłej współpracy z producentem – firmą CMR Surgical – oraz polskimi partnerami akademickimi i technologicznymi.
Kluczowym elementem infrastruktury szkoleniowej stało się Nowe Centrum Kompetencji Chirurgii Robotycznej w Zabrzu, które rozpoczęło działalność w październiku 2025 roku. To wspólny projekt Politechniki Śląskiej, spółki Innovaris, Grupy Anmar oraz CMR Surgical. Jego głównym celem jest profesjonalizacja kadr i zwiększenie dostępności robotyki chirurgicznej w całej Polsce – nie tylko w ośrodkach klinicznych, ale również w szpitalach regionalnych.
Centrum w Zabrzu oferuje kompleksowy program szkoleniowy obejmujący:
- naukę obsługi systemu Versius w warunkach symulowanych,
- moduły praktyczne z zakresu anatomii i procedur małoinwazyjnych,
- pracę zespołową z udziałem chirurgów, anestezjologów i instrumentariuszek,
- egzamin certyfikacyjny zgodny ze standardami Royal College of Surgeons of England.
W szkoleniach wykorzystywana jest infrastruktura Europejskiego Centrum Innowacyjnych Technologii dla Zdrowia (EHTIC) przy Politechnice Śląskiej, co umożliwia realistyczne odwzorowanie warunków sali operacyjnej i użycie rzeczywistych instrumentów robotycznych.
– Widzimy jednak ogromne dysproporcje w dostępie – w jednych województwach pacjenci korzystają z setek zabiegów rocznie, w innych praktycznie nie mają takiej możliwości. Dlatego kluczowe jest przygotowanie zespołów medycznych w całej Polsce, tak aby technologia mogła realnie dotrzeć do pacjentów, niezależnie od miejsca zamieszkania – podkreśla Marcin Bruszewski, prezes Innovaris, jeden z inicjatorów projektu.
W ocenie ekspertów, system Versius jest szczególnie dobrze przystosowany do tego modelu wdrożeń. Dzięki modułowej konstrukcji i kompaktowym wymiarom, może być instalowany również w szpitalach powiatowych, które nie dysponują rozbudowaną infrastrukturą.
Wyzwania i ograniczenia – przyszłość Versiusa w Polsce
Mimo rosnącej liczby wdrożeń i pozytywnych opinii środowiska medycznego, rozwój systemu Versius w Polsce napotyka na szereg wyzwań. Obejmują one zarówno kwestie kadrowe i ekonomiczne, jak i silną konkurencję ze strony bardziej ugruntowanych systemów robotycznych.
Jednym z głównych ograniczeń pozostaje niewielka liczba certyfikowanych operatorów. Choć coraz więcej chirurgów przechodzi szkolenia w ramach krajowych i międzynarodowych programów, doświadczenie w pracy z systemem Versius ma wciąż ograniczona grupa specjalistów. W konsekwencji proces wdrażania nowych zespołów wymaga nie tylko czasu, ale i znacznych nakładów finansowych na edukację oraz szkolenia symulacyjne.
Kolejną barierą są koszty eksploatacji i utrzymania sprzętu. Choć system Versius jest promowany jako tańszy w zakupie i bardziej elastyczny niż konkurenci, jego utrzymanie – w tym wymiana narzędzi jednorazowych, serwis techniczny czy regularne przeglądy – nadal generuje istotne wydatki. Dla szpitali regionalnych i powiatowych, które funkcjonują w warunkach napiętych budżetów, jest to poważny czynnik ograniczający tempo inwestycji. Koszt pełnego programu robotycznego (sprzęt, szkolenia, serwis, materiały) w horyzoncie kilkuletnim sięga kilku milionów złotych, co wymaga długofalowego planowania i wsparcia zewnętrznego – np. ze środków unijnych lub samorządowych.
Istotnym elementem sytuacji rynkowej Versiusa w Polsce jest również konkurencja ze strony systemów już dobrze zakorzenionych w krajowych ośrodkach. Liderem pozostaje da Vinci (Intuitive Surgical), który działa w ponad 70 szpitalach w całym kraju i dysponuje szerokim zapleczem szkoleniowym oraz serwisowym. W tym kontekście Versius musi konkurować nie tylko technologią, ale także strategią wdrożeń.
Nie bez znaczenia pozostaje także zależność od decyzji administracyjnych i refundacyjnych. Obecnie NFZ refunduje trzy grupy zabiegów robotycznych – raka prostaty, raka jelita grubego i raka endometrium – niezależnie od używanego systemu. Jednak poszerzenie tego katalogu wymaga decyzji Ministerstwa Zdrowia i dodatkowych analiz AOTMiT. Tempo takich decyzji wpływa bezpośrednio na rozwój robotyki, bo to właśnie refundacja stanowi dla wielu szpitali warunek inwestycji.Na rynku chirurgii robotycznej pojawiają się również nowe systemy, które mogą w najbliższych latach stać się realną konkurencją dla Versiusa. Wśród nich wymienia się m.in. MP1000, opracowany przez chińską firmę Edge Medical, który został już wprowadzony do kilku szpitali w Polsce. Kolejnym graczem jest SSi Mantra – indyjski system stworzony przez SSi Innovations, ubiegający się o certyfikację CE i rozwijany z myślą o rynkach azjatyckich i europejskich. W odróżnieniu od Versiusa czy da Vinci, nowi producenci stawiają przede wszystkim na niższy koszt zakupu, co może znacząco obniżyć próg wejścia dla szpitali powiatowych i prywatnych klinik.
Główne wnioski
- Robot chirurgiczny Versius to modułowy system brytyjskiej firmy CMR Surgical, który dzięki mobilnym ramionom i otwartej konsoli może być wdrażany także w szpitalach powiatowych.
- W Polsce pierwszy robot Versius pojawił się w 2021 roku w Centrum Medycznym Salve Medica w Łodzi, a do końca 2025 roku działa już w kilkunastu placówkach publicznych i prywatnych.
- System znajduje zastosowanie m.in. w urologii, ginekologii, chirurgii kolorektalnej i torakochirurgii, umożliwiając precyzyjne operacje małoinwazyjne.
- Versius wspiera rozwój nowoczesnej chirurgii robotycznej w Polsce – szkolenia operatorów prowadzone są w nowo otwartym Centrum Kompetencji w Zabrzu, a technologia staje się coraz bardziej dostępna także poza dużymi ośrodkami akademickimi.
- Na rynku pojawiają się nowe konkurencyjne rozwiązania, takie jak MP1000, które mogą wpłynąć na rozwój i ceny technologii w Polsce.
