Rynek leków na otyłość rozwija się w bezprecedensowym tempie, a firmy farmaceutyczne intensywnie konkurują o stworzenie terapii zapewniających największą skuteczność redukcji masy ciała. Najnowsze wyniki badań przedstawione przez Eli Lilly sugerują, że eksperymentalny lek retatrutyd może wyznaczyć nowy poziom skuteczności leczenia otyłości. W badaniu fazy 3 pacjenci przyjmujący najwyższą dawkę preparatu stracili średnio ponad 28% masy ciała w ciągu 80 tygodni terapii. U części uczestników redukcja masy ciała przekroczyła nawet 30%, czyli poziom dotychczas kojarzony głównie z chirurgią bariatryczną.
Z tego artykułu dowiesz się…
- jak działa eksperymentalny lek retatrutyd firmy Eli Lilly
- jakie wyniki uzyskano w badaniu fazy 3 TRIUMPH-1
- dlaczego retatrutyd określany jest mianem „potrójnego G”
- jakie działania niepożądane obserwowano podczas terapii
Retatrutyd może stać się najmocniejszym lekiem odchudzającym Eli Lilly
Retatrutyd to eksperymentalny lek nowej generacji rozwijany przez Eli Lilly w leczeniu otyłości i chorób metabolicznych. Preparat jest pierwszym w swojej klasie potrójnym agonistą receptorów hormonalnych:
- GLP-1,
- GIP,
- glukagonu.
Mechanizm działania leku opiera się jednocześnie na:
- zmniejszaniu apetytu,
- zwiększaniu wydzielania insuliny,
- nasilaniu spalania tkanki tłuszczowej.
To właśnie połączenie trzech mechanizmów działania sprawiło, że retatrutyd zyskał przydomek „potrójnego G”. Eksperci podkreślają, że dotychczasowe leki przeciw otyłości, takie jak Zepbound czy Wegovy, osiągały w badaniach redukcję masy ciała na poziomie około 15–20%.
Ponad 28% utraty masy ciała po 80 tygodniach terapii
Kluczowe badanie fazy 3 TRIUMPH-1 objęło 2339 dorosłych z otyłością lub nadwagą oraz co najmniej jedną chorobą współistniejącą związaną z masą ciała. U uczestników nie występowała cukrzyca. Pacjenci zostali losowo przydzieleni do grup otrzymujących:
- retatrutyd 4 mg,
- retatrutyd 9 mg,
- retatrutyd 12 mg,
- placebo.
Po 80 tygodniach terapii uczestnicy przyjmujący najwyższą dawkę 12 mg stracili średnio: 70,3 funta, czyli 28,3% masy ciała. Pacjenci przyjmujący dawkę 9 mg osiągnęli średnio 25,9% redukcji masy ciała, natomiast grupa otrzymująca 4 mg – 19%. Szczególnie istotne okazały się dane dotyczące najbardziej zaawansowanej otyłości. W grupie uczestników z BMI ≥35, którzy kontynuowali terapię przez pełne dwa lata, średnia utrata masy ciała osiągnęła 85 funtów, czyli 30,3%.
Ponad 45% uczestników straciło co najmniej 30% masy ciała
Badacze zwracają uwagę, że skala redukcji masy ciała obserwowana w badaniu zbliża się do efektów osiąganych po chirurgii bariatrycznej. Jak podkreślił Kenneth Custer, prezes Eli Lilly ds. zdrowia kardiometabolicznego:
To naprawdę próg, który historycznie kojarzono z chirurgią bariatryczną. Ekspert dodał: dostępność tego w leku to naprawdę wielka sprawa.
Według wyników badania:
- 45,3% uczestników przyjmujących dawkę 12 mg osiągnęło redukcję masy ciała ≥30%,
- 65,3% uczestników zeszło poniżej BMI 30,
- 37,5% pacjentów z otyłością III stopnia przestało spełniać kryteria tej kategorii otyłości.
Eksperci mówią o przełomie w leczeniu otyłości
Znaczenie wyników podkreślają również niezależni badacze zajmujący się leczeniem otyłości. Dr Ania Jastreboff z Yale School of Medicine zaznaczyła:
Otyłość jest chorobą przewlekłą, a osoby żyjące z otyłością zasługują na opcje leczenia dostosowane do złożonej biologii ich choroby neurometabolicznej. Ekspertka dodała: zdumiewające było to, że każda dawka retatrutydu skutkowała klinicznie istotną redukcją masy ciała u prawie wszystkich uczestników, a osoby z ciężką otyłością przyjmujące najwyższą dawkę straciły średnio 30% masy ciała w ciągu dwóch lat.
Jastreboff podkreśliła również wpływ terapii na parametry metaboliczne:
Co ważne, leczenie retatrutydem nie tylko przyniosło znaczną redukcję masy ciała, ale także wyraźną poprawę ocenianych parametrów zdrowia kardiometabolicznego.
Retatrutyd poprawiał również parametry kardiometaboliczne
W badaniu obserwowano poprawę wielu wskaźników związanych z ryzykiem sercowo-naczyniowym i metabolicznym. U pacjentów odnotowano poprawę:
- obwodu talii,
- stężenia triglicerydów,
- cholesterolu nie-HDL,
- ciśnienia skurczowego,
- poziomu hsCRP, czyli markera stanu zapalnego.
To sugeruje, że lek może wpływać nie tylko na masę ciała, ale również na ograniczanie ryzyka powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych.
Działania niepożądane nadal pozostają ważnym wyzwaniem
Podobnie jak inne leki z grupy agonistów GLP-1, retatrutyd wiązał się z występowaniem działań niepożądanych. Jednym z analizowanych problemów była dysestezja, czyli nieprawidłowe odczucia skórne. W badaniu:
- objaw ten wystąpił u 12,5% pacjentów przyjmujących dawkę 12 mg,
- wcześniej odsetek ten wynosił 20,9%.
Około 11% uczestników stosujących najwyższą dawkę przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Mimo tego przedstawiciele Eli Lilly podkreślają, że profil bezpieczeństwa pozostaje porównywalny z innymi terapiami opartymi na agonistach GLP-1.
Eli Lilly planuje wprowadzić lek na rynek w przyszłym roku
Firma poinformowała, że zamierza ubiegać się o zgodę regulatorów i planuje komercyjne wprowadzenie retatrutydu już w przyszłym roku. Eksperci rynku farmaceutycznego podkreślają, że jeśli wyniki badań zostaną potwierdzone, retatrutyd może znacząco zmienić standardy leczenia otyłości oraz zwiększyć konkurencję na rynku wartym dziesiątki miliardów dolarów. Program badań klinicznych TRIUMPH obejmuje obecnie ponad 5800 uczestników i analizuje potencjalne zastosowanie leku także w:
- cukrzycy typu 2,
- obturacyjnym bezdechu sennym,
- przewlekłym bólu krzyża,
- chorobie zwyrodnieniowej stawów,
- chorobach sercowo-naczyniowych,
- przewlekłej chorobie nerek,
- stłuszczeniowej chorobie wątroby związanej z zaburzeniami metabolicznymi.
Rynek leczenia otyłości wchodzi w nową fazę
Nowe dane dotyczące retatrutydu pokazują, że leczenie farmakologiczne otyłości może zbliżać się skutecznością do metod chirurgicznych. Dla wielu pacjentów oznaczałoby to możliwość osiągnięcia bardzo dużej redukcji masy ciała bez konieczności wykonywania operacji bariatrycznej. Eksperci podkreślają jednak, że długoterminowe bezpieczeństwo terapii oraz jej dostępność ekonomiczna będą miały kluczowe znaczenie dla rzeczywistego wpływu tych leków na zdrowie publiczne. Jeżeli kolejne badania potwierdzą obecne wyniki, rynek leczenia otyłości może wejść w zupełnie nowy etap terapii spersonalizowanych i bardziej skutecznego ograniczania chorób metabolicznych.
Eli Lilly od lat inwestuje w leczenie chorób metabolicznych
Eli Lilly należy obecnie do najważniejszych firm farmaceutycznych rozwijających terapie przeciw otyłości i cukrzycy. Koncern od kilku lat intensywnie inwestuje w badania nad lekami inkretynowymi oraz terapiami wpływającymi na mechanizmy regulujące apetyt, metabolizm i gospodarkę energetyczną organizmu.
Globalną popularność firma zdobyła między innymi dzięki lekom takim jak Mounjaro oraz Zepbound, które szybko stały się jednymi z najważniejszych terapii stosowanych w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2. Rosnące zainteresowanie tym segmentem rynku sprawiło, że Eli Lilly stało się jednym z liderów dynamicznie rozwijającego się rynku leków metabolicznych, którego wartość według analityków może w najbliższych latach osiągnąć dziesiątki miliardów dolarów rocznie.
Retatrutide jest kolejnym etapem strategii firmy skoncentrowanej na opracowywaniu coraz bardziej zaawansowanych terapii przeciw otyłości. W przeciwieństwie do wcześniejszych preparatów lek wykorzystuje jednoczesną aktywację trzech receptorów hormonalnych – GLP-1, GIP oraz glukagonu – co może przekładać się na jeszcze większą skuteczność redukcji masy ciała oraz poprawę parametrów metabolicznych.
Firma podkreśla, że rozwój terapii przeciw otyłości ma znaczenie nie tylko dla redukcji masy ciała, ale również dla ograniczania ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, przewlekłej choroby nerek oraz stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z zaburzeniami metabolicznymi. Obecnie Eli Lilly prowadzi szeroki program badań klinicznych dotyczących retatrutydu, obejmujący kilka tysięcy pacjentów na całym świecie.
Główne wnioski
- Retatrutyd firmy Eli Lilly pomógł pacjentom z otyłością stracić średnio 28,3% masy ciała w ciągu 80 tygodni terapii.
- Ponad 45% uczestników przyjmujących najwyższą dawkę osiągnęło redukcję masy ciała przekraczającą 30%.
- Retatrutyd jest pierwszym w swojej klasie potrójnym agonistą receptorów GIP, GLP-1 i glukagonu.
- Firma Eli Lilly planuje wprowadzenie leku na rynek w przyszłym roku, po uzyskaniu zgód regulatorów.
Źródło:
- https://investor.lilly.com/news-releases/news-release-details/lillys-triple-agonist-retatrutide-delivered-powerful-weight-loss
