We wtorek, 11 lutego, grupa 125 posłów koalicji rządzącej złożyła w Sejmie projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym. To historyczna inicjatywa, która ma uregulować status zawodu, wprowadzić zasady kształcenia i powołać Krajową Izbę Psychoterapeutów. Nowe przepisy mają określić, kto może wykonywać psychoterapię, a także zapewnić pacjentom większą przejrzystość i bezpieczeństwo usług psychoterapeutycznych.
Samorząd psychoterapeutów – ochrona zawodu i nowe zasady kształcenia
Zgodnie z projektem, utworzony zostanie samorząd zawodowy psychoterapeutów – Krajowa Izba Psychoterapeutów i regionalne izby psychoterapeutyczne. Będą one pełniły funkcje nadzorcze i kontrolne, co oznacza m.in. stworzenie oficjalnego rejestru psychoterapeutów oraz egzekwowanie standardów zawodowych.
Projekt wprowadza definicję psychoterapeuty jako zawodu zaufania publicznego oraz określa zasady szkolenia, rejestracji i odpowiedzialności zawodowej. Zgodnie z zapisami ustawy:
Wykonywanie zawodu psychoterapeuty polega na celowym i zamierzonym oddziaływaniu w obszarze funkcjonowania psychicznego, relacyjnego i społecznego, polegającym na: prowadzeniu konsultacji psychoterapeutycznych, diagnozie psychoterapeutycznej, kwalifikacji do odpowiedniej formy psychoterapii, prowadzeniu psychoterapii, w tym wykonywaniu czynności wymienionych w pkt 1-4 w ramach podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej – czytamy w projekcie ustawy.
Kto będzie mógł zostać psychoterapeutą?
Projekt ustawy precyzuje również wymagania dotyczące kształcenia psychoterapeutów. Aby uzyskać prawo do wykonywania zawodu, konieczne będzie spełnienie określonych wymogów, które obejmują zarówno część teoretyczną, jak i praktyczną:
- Minimum 1200 godzin szkolenia obejmujących teorię, superwizję, doświadczenie własne oraz staż.
- Spełnienie wymagań wspólnych dla wszystkich psychoterapeutów i tych specyficznych dla danego nurtu psychoterapeutycznego.
- Rejestracja w Krajowej Izbie Psychoterapeutów, która będzie prowadzić oficjalny spis psychoterapeutów, psychoterapeutów aplikantów (w trakcie szkolenia) i superwizorów.
W projekcie zaznaczono też, że zawód psychoterapeuty nie powinien być uznawany za medyczny, ponieważ obejmuje znacznie szerszy zakres działań niż leczenie zaburzeń psychicznych.
Nie ma uzasadnienia, aby status zawodu medycznego rozciągać na sektor prywatnych usług. Wymogi (w szczególności sanitarne, rejestracyjne bądź informatyczne) stosowane dla podmiotów leczniczych, byłyby znaczną uciążliwością dla podmiotów prywatnych, a czasem mogłyby w ogóle uniemożliwić prowadzenie praktyki indywidualnej, która stanowi większość rynku prywatnego – podkreślono w uzasadnieniu projektu.
Pięć głównych nurtów psychoterapii w nowym systemie
Zgodnie z projektem ustawy, psychoterapia ma być wykonywana zgodnie ze standardami jednego z pięciu uznanych podejść:
- Psychoanalityczne i psychodynamiczne – skupiające się na pracy z głębokimi zaburzeniami osobowości i problemami w relacjach międzyludzkich.
- Systemowe – koncentrujące się na terapii rodzinnej i kontekście społecznym pacjenta.
- Poznawczo-behawioralne – stosowane w leczeniu zaburzeń psychicznych metodami opartymi na dowodach naukowych.
- Humanistyczno-doświadczeniowe – ukierunkowane na rozwój osobowości i relacje terapeutyczne.
- Integracyjne i wielomodalnościowe – łączące różne podejścia terapeutyczne w celu dostosowania metod do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Krajowa Izba Psychoterapeutów – jak będzie działać?
Zgodnie z założeniami projektu, Krajowa Izba Psychoterapeutów będzie odpowiedzialna za:
- prowadzenie rejestru psychoterapeutów, aplikantów i superwizorów,
- nadzór nad ośrodkami szkoleniowymi i egzaminacyjnymi,
- zapewnienie pacjentom dostępu do informacji o psychoterapeutach,
- prowadzenie postępowań dyscyplinarnych i rozpatrywanie skarg pacjentów.
Wprowadzenie jednego samorządu pozwoli pacjentom na składanie skarg do sądu koleżeńskiego w danej izbie. Osoby poszkodowane będą miały również możliwość skorzystania ze wsparcia rzecznika odpowiedzialności zawodowej.
Ile wyniosą składki i kto zapłaci za nowy system?
Projekt przewiduje, że psychoterapeuci będą zobowiązani do opłacania składek na rzecz samorządu. Szacuje się, że w Polsce działa około 22 tys. psychoterapeutów, a roczna składka wyniesie ok. 250 zł. Łącznie ma to generować wpływy na poziomie 5,5 mln zł rocznie, co ma zapewnić funkcjonowanie nowej struktury.
Co dalej z ustawą?
Projekt ustawy trafił do konsultacji społecznych, które mają potrwać do 13 marca. Następnie zostanie skierowany do prac w komisjach sejmowych. Jeśli zostanie przyjęty, nowe przepisy zaczną obowiązywać po rocznym okresie vacatio legis, co ma umożliwić psychoterapeutom dostosowanie się do nowych regulacji.
Projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty to przełomowe rozwiązanie, które ma zapewnić prawne uregulowanie zawodu, wprowadzić wysokie standardy szkoleniowe i zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów. Ważnym elementem zmian jest powołanie Krajowej Izby Psychoterapeutów, która będzie czuwać nad jakością usług terapeutycznych i dbać o interesy pacjentów oraz specjalistów.
Źródło:
- Rynek Zdrowia
