Nowe badania przeprowadzone przez naukowców z Instytutu Farmakologii Klinicznej im. dr Margarete Fischer-Bosch (IKP) w Stuttgarcie wskazują, że połączenie klasycznego tamoksyfenu z jego aktywną formą – (Z)-endoksyfenem – może znacząco zwiększyć skuteczność leczenia u młodszych pacjentek z rakiem piersi. Odkrycie to rozwiązuje problem, który od lat ograniczał efektywność jednej z najczęściej stosowanych terapii hormonalnych u kobiet przed menopauzą.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego klasyczny tamoksyfen nie działa równie skutecznie u wszystkich pacjentek z rakiem piersi.
- Jak połączenie z (Z)-endoksyfenem poprawia skuteczność leczenia u kobiet przed menopauzą.
- Jakie wyniki przyniosło badanie kliniczne TAMENDOX przeprowadzone w Niemczech.
- Kiedy nowa terapia może trafić na rynek i jakie ma znaczenie dla przyszłości medycyny spersonalizowanej.
Tamoksyfen – filar terapii hormonalnej z ograniczoną skutecznością
Tamoksyfen od dekad pozostaje podstawowym lekiem stosowanym w leczeniu raka piersi hormonozależnego, który stanowi większość przypadków tego nowotworu. Mechanizm jego działania polega na blokowaniu receptorów estrogenowych w komórkach nowotworowych, co hamuje wzrost guza. Aby jednak lek był skuteczny, musi zostać przekształcony w organizmie przez enzym CYP2D6 do swojej aktywnej postaci – (Z)-endoksyfenu.
Problem w tym, że u około jednej trzeciej pacjentek poziom tego enzymu jest genetycznie niski, co ogranicza konwersję tamoksyfenu i osłabia jego działanie przeciwnowotworowe. Kobiety po menopauzie mogą stosować alternatywne terapie, takie jak inhibitory aromatazy, jednak dla kobiet młodszych takich opcji terapeutycznych brakowało – do teraz.
TAMENDOX – spersonalizowane rozwiązanie dla pacjentek przed menopauzą
Zespół z IKP opracował nową koncepcję leczenia o nazwie TAMENDOX, łączącą klasyczny
tamoksyfen z bezpośrednim podawaniem (Z)-endoksyfenu. Podejście to ma na celu wyrównanie różnic w metabolizmie leku i zapewnienie skuteczności terapii niezależnie od profilu genetycznego pacjentki.
Badanie kliniczne przeprowadzono we współpracy z 38 klinikami w Niemczech i objęto nim 235 pacjentek z wczesnym, hormonozależnym rakiem piersi. W zależności od aktywności enzymu CYP2D6, kobiety otrzymywały tamoksyfen w monoterapii lub w połączeniu z (Z)-endoksyfenem przez sześć tygodni.
Dzięki temu podejściu oferujemy pierwsze skuteczne rozwiązanie długotrwałego problemu: niewystarczającej skuteczności tamoksyfenu u znacznej części pacjentów – podkreślił dr Matthias Schwab, kierownik badania i dyrektor Instytutu Farmakologii Klinicznej im. dr Margarete Fischer-Bosch.
Wyniki badań wykazały, że pacjentki, które otrzymywały terapię skojarzoną, uzyskały pożądane stężenie aktywnego leku we krwi, porównywalne z wartościami obserwowanymi u pacjentek z prawidłowym metabolizmem przy standardowej terapii tamoksyfenem.
Łagodny profil bezpieczeństwa i nadzieja na nowe standardy leczenia
Zgodnie z raportem opublikowanym w czasopiśmie Clinical Cancer Research, skutki uboczne terapii były łagodne i podobne w obu grupach badanych. Pacjentki dobrze tolerowały leczenie, co potwierdza bezpieczeństwo połączenia obu substancji.
Nowa metoda ma szczególne znaczenie dla kobiet przed menopauzą, u których stosowanie inhibitorów aromatazy jest ograniczone ze względu na profil hormonalny. TAMENDOX może więc wypełnić istotną lukę terapeutyczną i stać się nowym standardem leczenia spersonalizowanego w tej grupie pacjentek.
Wyniki w imponujący sposób pokazują, jak ukierunkowana medycyna spersonalizowana może znacząco poprawić skuteczność istniejących terapii – przynosząc bezpośrednie korzyści pacjentom – dodał dr Schwab.
Kolejne działania i perspektywy badań
Obecnie trwają badania kliniczne fazy pośredniej w Stanach Zjednoczonych, w których testowany jest (Z)-endoksyfen u kobiet przed menopauzą z nowo rozpoznanym rakiem piersi reagującym na hormony. Sponsor projektu – firma Atossa Therapeutics – zapowiedział, że planuje złożyć wniosek o zatwierdzenie leku do FDA w 2026 roku.
Instytut IKP prowadzi również prace nad procesem zatwierdzenia TAMENDOX w Europie, aby rozszerzyć dostępność tej terapii. Jeśli badania potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo, połączenie tamoksyfenu z (Z)-endoksyfenem może stać się pierwszą w pełni spersonalizowaną terapią hormonalną dla kobiet przed menopauzą z hormonozależnym rakiem piersi.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Tamoksyfen wymaga aktywacji przez enzym CYP2D6, którego niski poziom genetyczny u jednej trzeciej pacjentek ogranicza skuteczność leczenia.
- Terapia TAMENDOX łączy tamoksyfen z jego aktywną formą – (Z)-endoksyfenem – kompensując niedostateczny metabolizm leku.
- W badaniu klinicznym z udziałem 235 pacjentek potwierdzono zwiększoną skuteczność i dobrą tolerancję terapii skojarzonej.
- Nowe badania w USA mają na celu zatwierdzenie terapii do 2026 roku, co może zrewolucjonizować leczenie raka piersi u młodszych kobiet.
Źródło:
- Bosch Health Campus GmbH
- Clinical Cancer Research
