14 maja 2025 roku, tuż przed otwarciem konferencji naukowej „Z miłości do chorych” na Uniwersytecie Kaliskim, odbyła się uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych nadanych przez Prezydenta RP. W imieniu głowy państwa, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, minister Andrzej Dera, przekazał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski profesorowi Witoldowi Zatońskiemu – w uznaniu „wybitnych zasług dla rozwoju medycyny oraz działalności na rzecz profilaktyki i ochrony zdrowia”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kto i za jakie zasługi otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
- Jakie działania prof. Witolda Zatońskiego wpłynęły na spadek zachorowań na raka płuca.
- Jakie znaczenie mają interwencje z zakresu zdrowia publicznego w Polsce.
- Które publikacje profesora trafiły do czołowych światowych czasopism medycznych.
Kim jest prof. Witold Zatoński?
Profesor Witold Zatoński to lekarz internista, specjalista chorób wewnętrznych, epidemiolog i ekspert zdrowia publicznego, który przez dekady swojej pracy zawodowej nieustannie podejmował działania mające na celu ograniczenie chorób cywilizacyjnych w Polsce. Od 1979 roku przez 37 lat kierował Zakładem Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej i Wtórnej Nowotworów w Centrum Onkologii w Warszawie, a przez wiele lat pełnił również funkcję Dyrektora Collaborating Center WHO.
W 2016 roku został Dyrektorem Europejskiego Obserwatorium Nierówności Zdrowotnych działającego przy Uniwersytecie Kaliskim, a także założył czasopismo Journal of Health Inequalities.
Przełomowa walka z epidemią tytoniową
Największym obszarem aktywności profesora było ograniczenie skutków zdrowotnych palenia tytoniu. Jego kampania edukacyjna i działania legislacyjne – w tym udział w przygotowaniu ustawy z 1995 roku o ograniczeniu skutków palenia – doprowadziły do radykalnego spadku liczby palaczy w Polsce: z 16 mln w latach 80. do 7 mln w roku 2019.
Związany z tym spadek zachorowań na raka płuca znalazł potwierdzenie w danych opublikowanych w The Lancet – Polska zanotowała jeden z najszybszych w Europie spadków umieralności z powodu tego nowotworu.
Nauka, publikacje, doradztwo na najwyższym szczeblu
Profesor Zatoński przez wiele lat był doradcą ministrów zdrowia, premierów RP oraz członkiem gabinetu politycznego ministra finansów. Jego badania nad nierównościami zdrowotnymi, alkoholową marskością wątroby oraz wpływem polityki zdrowotnej na długość życia Polaków ukazywały się w prestiżowych czasopismach, takich jak JAMA i Lancet Gastroenterology & Hepatology.
Uhonorowanie i docenienie w środowisku akademickim
W 2014 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa przyznany przez University of Aberdeen w Wielkiej Brytanii, a dziesięć lat później to samo wyróżnienie nadał mu Uniwersytet Kaliski. Uczelnia ta pozostaje jednym z głównych ośrodków działalności badawczej profesora, szczególnie w zakresie badań nad nierównościami zdrowotnymi i przeciwdziałaniem recesji zdrowia publicznego w Polsce.
Odznaczenie dla Magdaleny Staneckiej
Podczas tej samej uroczystości uhonorowano także Magdalenę Stanecką, która otrzymała Brązowy Krzyż Zasługi za działalność na rzecz rozwoju nauki. Związana z Uniwersytetem Kaliskim od momentu jego powołania w 1999 roku (wówczas jako Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa), od lat pełni funkcję dyrektora Biura Rektora i Organizacji Uczelni.
Główne wnioski
- Profesor Witold Zatoński został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za wieloletnie działania na rzecz zdrowia publicznego, prewencji nowotworów i ograniczenia palenia tytoniu.
- Dzięki jego kampaniom liczba codziennych palaczy papierosów w Polsce spadła z 16 mln w 1980 roku do 7 mln w 2019 roku, co doprowadziło do zauważalnego spadku umieralności na raka płuca.
- Profesor Zatoński jest autorem licznych publikacji w prestiżowych czasopismach naukowych, takich jak The Lancet i JAMA, dokumentujących m.in. wpływ polityki zdrowotnej na długość życia w Polsce.
- W 2024 roku Uniwersytet Kaliski nadał mu tytuł doktora honoris causa, a jego działalność nadal koncentruje się na nierównościach zdrowotnych i edukacji zdrowotnej.
Źródło:
- prezydent.pl
- uniwersytetkaliski.edu.pl
- Wikipedia
