Polska nauka po raz kolejny zaznacza swoją obecność na arenie międzynarodowej. Prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon została powołana do grona ekspertów Komitetu Naukowego ONZ ds. Skutków Promieniowania Atomowego (UNSCEAR). To prestiżowe wyróżnienie ma szczególne znaczenie nie tylko dla środowiska okulistycznego, lecz także dla globalnych działań na rzecz bezpieczeństwa radiologicznego i ochrony zdrowia publicznego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego powołanie prof. Bożeny Romanowskiej-Dixon do UNSCEAR ma znaczenie dla medycyny i ochrony zdrowia
- Jakie zadania realizuje Komitet Naukowy ONZ ds. Skutków Promieniowania Atomowego i jak wpływa na globalne standardy
- Na czym polega projekt „Evaluation of radiation effects on the eye” i jakie obszary badań obejmuje
- Dlaczego promieniowanie jonizujące może zwiększać ryzyko uszkodzeń soczewki i zaćmy oraz jakie ma to konsekwencje kliniczne
Kim jest prof. Bożena Romanowska-Dixon?
Prof. Bożena Romanowska-Dixon to jedna z najbardziej uznanych postaci w polskiej okulistyce. Pełni funkcję Kierownika Katedry i Kliniki Okulistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum oraz Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.
W przeszłości była również Prezesem oraz Wiceprezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, co potwierdza jej istotny wpływ na rozwój tej dziedziny w Polsce. Jej dorobek naukowy i kliniczny obejmuje m.in. onkologię okulistyczną oraz choroby siatkówki i soczewki oka.
UNSCEAR – globalny autorytet w ocenie skutków promieniowania
Komitet Naukowy ONZ ds. Skutków Promieniowania Atomowego (UNSCEAR) to jedna z kluczowych instytucji międzynarodowych zajmujących się analizą wpływu promieniowania jonizującego na zdrowie człowieka i środowisko. Grupy eksperckie UNSCEAR tworzone są z udziałem specjalistów z całego świata i mają charakter interdyscyplinarny. Ich działalność obejmuje:
- analizę najnowszych badań naukowych,
- przegląd danych epidemiologicznych,
- ocenę wyników obserwacji klinicznych,
- opracowywanie kompleksowych raportów naukowych.
Wyniki prac tych zespołów stanowią podstawę raportów przedstawianych Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ oraz wyznaczają kierunki globalnych standardów ochrony radiologicznej.
Nowa rola – międzynarodowa ocena wpływu promieniowania na narząd wzroku
Prof. Romanowska-Dixon została włączona do Grupy Ekspertów UNSCEAR pracującej nad projektem „Evaluation of radiation effects on the eye”. Projekt ten koncentruje się na szczegółowej analizie wpływu promieniowania jonizującego na narząd wzroku, w tym:
- zmian strukturalnych w soczewce oka,
- mechanizmów uszkodzeń komórkowych,
- ryzyka rozwoju zaćmy popromiennej,
- długoterminowych skutków ekspozycji na promieniowanie.
Jest to obszar o rosnącym znaczeniu klinicznym, szczególnie w kontekście:
- medycyny nuklearnej i radioterapii,
- diagnostyki obrazowej wykorzystującej promieniowanie,
- ekspozycji zawodowej personelu medycznego,
- zagrożeń środowiskowych i przemysłowych.
Program UNSCEAR na lata 2025–2029 – dlaczego oczy są w centrum uwagi?
Ocena skutków promieniowania dla narządu wzroku została oficjalnie włączona do programu prac UNSCEAR na lata 2025–2029. Decyzja ta wynika z rosnącej liczby dowodów naukowych wskazujących, że soczewka oka jest szczególnie wrażliwa na działanie promieniowania jonizującego – nawet przy stosunkowo niskich dawkach. W ostatnich latach obserwuje się:
- większą wykrywalność zaćmy popromiennej u pracowników medycznych,
- nowe dane dotyczące progów dawki powodującej uszkodzenia,
- potrzebę aktualizacji standardów ochrony radiologicznej.
Dlatego też prace zespołu ekspertów, w którym uczestniczy polska specjalistka, mogą mieć bezpośredni wpływ na przyszłe regulacje międzynarodowe oraz praktykę kliniczną.
Główne wnioski
- Prof. Bożena Romanowska-Dixon dołączyła do międzynarodowego zespołu ekspertów UNSCEAR, co wzmacnia pozycję Polski w globalnych strukturach naukowych.
- Projekt „Evaluation of radiation effects on the eye” został wpisany do programu UNSCEAR na lata 2025–2029 i koncentruje się m.in. na ryzyku zaćmy popromiennej.
- Eksperci analizują dane epidemiologiczne, badania naukowe i obserwacje kliniczne, które stanowią podstawę raportów dla Zgromadzenia Ogólnego ONZ.
- Coraz więcej dowodów wskazuje, że narząd wzroku jest szczególnie wrażliwy nawet na niskie dawki promieniowania, co może wpłynąć na przyszłe standardy ochrony radiologicznej.
Źródło:
- Polskie Towarzystwo Okulistyczne
