Osoby, które zakończyły leczenie onkologiczne, nadal często napotykają trudności przy ubieganiu się o kredyt konsumencki wymagający zabezpieczenia w postaci ubezpieczenia. Problem ten stał się przedmiotem wspólnego stanowiska przygotowanego przez Rzecznika Finansowego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Pacjenta, Narodowy Instytut Onkologii oraz Polskie Towarzystwo Onkologiczne. Instytucje apelują o jednoznaczne uregulowanie tzw. prawa do zapomnienia onkologicznego w projektowanej ustawie o kredycie konsumenckim.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie instytucje przygotowały wspólne stanowisko w sprawie prawa do zapomnienia onkologicznego.
- Jak ma działać pięcioletni okres ochrony po zakończeniu leczenia onkologicznego.
- Dlaczego obecne brzmienie projektu ustawy może prowadzić do sporów.
- Jakie znaczenie projektowane przepisy mogą mieć dla pacjentów ubiegających się o kredyt konsumencki.
Wspólne stanowisko pięciu instytucji
Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów trafiło wspólne stanowisko dotyczące projektu ustawy o kredycie konsumenckim wdrażającej unijną dyrektywę CCD2. Sygnatariusze zwracają uwagę, że będzie to pierwsze wprowadzenie do polskiego systemu prawnego mechanizmu określanego jako prawo do zapomnienia onkologicznego.
Instytucje podkreślają, że osoby skutecznie wyleczone z choroby nowotworowej nie powinny być traktowane przez zakłady ubezpieczeń jako grupa podwyższonego ryzyka wyłącznie ze względu na przebytą wiele lat wcześniej chorobę.
Problem dotyczy dostępu do ubezpieczenia i kredytu
Według autorów stanowiska osoby po leczeniu onkologicznym nadal spotykają się z odmowami zawarcia umów ubezpieczenia na życie lub od utraty pracy. Zdarza się również, że proponowane są im znacznie wyższe składki. Takie praktyki mogą utrudniać uzyskanie kredytu konsumenckiego, jeśli jego przyznanie jest uzależnione od odpowiedniego zabezpieczenia ubezpieczeniowego.
Zdaniem sygnatariuszy historia choroby nowotworowej sprzed wielu lat nie powinna automatycznie wpływać na ocenę ryzyka ubezpieczeniowego.
Pięć lat od zakończenia leczenia jako jasne kryterium
Najważniejsza propozycja dotyczy jednoznacznego określenia momentu, od którego dane dotyczące przebytej choroby nowotworowej nie mogłyby być wykorzystywane przez ubezpieczycieli.
Instytucje proponują następujące brzmienie przepisu:
Dane osobowe dotyczące choroby nowotworowej nie mogą być pozyskiwane oraz wykorzystywane do celów związanych z umową ubezpieczenia, stanowiącą zabezpieczenie, o którym mowa w art. 14 ust. 1, jeżeli od dnia zakończenia leczenia onkologicznego upłynęło 5 lat.
Autorzy stanowiska wskazują, że pięcioletni okres jest rozwiązaniem czytelnym zarówno dla konsumentów, jak i dla rynku ubezpieczeniowego. Co istotne, termin ten jest już obecny w przepisach dotyczących funkcjonowania Krajowej Sieci Onkologicznej.
Zastrzeżenia do obecnej wersji projektu
W przesłanym stanowisku wskazano kilka problemów związanych z aktualnym brzmieniem projektowanego art. 16 ustawy.
Pierwszy dotyczy zakresu danych objętych ochroną. Obecny projekt wymienia jedynie wybrane informacje, takie jak wyniki badań, przyczyny hospitalizacji czy leczenie choroby nowotworowej. Zdaniem sygnatariuszy ochrona powinna obejmować wszystkie dane dotyczące choroby nowotworowej, niezależnie od miejsca i formy udzielanych świadczeń.
Drugim problemem jest ograniczenie zakazu wyłącznie do procesu zawierania umowy ubezpieczenia. Instytucje zwracają uwagę, że zgodnie z dyrektywą CCD2 zakaz powinien obejmować wszystkie cele związane z polisą, także etap realizacji umowy i ocenę zasadności wypłaty świadczenia.
Nieprecyzyjne pojęcie może prowadzić do sporów
Autorzy stanowiska krytycznie ocenili również użyte w projekcie określenie „klinicznie uzasadnione zakończenie aktywnego leczenia”.
Ich zdaniem jest to pojęcie nieostre, które może prowadzić do sporów dotyczących momentu rozpoczęcia biegu pięcioletniego okresu ochronnego. Wątpliwości mogłyby pojawić się zarówno po stronie pacjentów, jak i zakładów ubezpieczeń.
Dlatego zaproponowano odwołanie się bezpośrednio do pojęcia „zakończenia leczenia onkologicznego”, które funkcjonuje już w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej i jest lepiej osadzone w obowiązujących regulacjach.
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem
Prace nad nową ustawą o kredycie konsumenckim prowadzi obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z Ministerstwem Finansów. Wcześniej za przygotowanie projektu odpowiadał Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Stanowisko pięciu instytucji ma pomóc w wypracowaniu przepisów, które zapewnią osobom po zakończonym leczeniu onkologicznym większą ochronę przed nierównym traktowaniem na rynku ubezpieczeniowym oraz ułatwią dostęp do produktów finansowych wymagających zabezpieczenia ubezpieczeniowego.
Główne wnioski
- Rzecznik Finansowy, RPO, RPP, Narodowy Instytut Onkologii oraz Polskie Towarzystwo Onkologiczne przygotowali wspólne stanowisko w sprawie prawa do zapomnienia onkologicznego.
- Instytucje proponują, aby po upływie 5 lat od zakończenia leczenia onkologicznego dane dotyczące choroby nowotworowej nie mogły być wykorzystywane przy umowie ubezpieczenia zabezpieczającej kredyt konsumencki.
- W stanowisku wskazano, że ochrona powinna obejmować wszystkie dane dotyczące choroby nowotworowej, a nie tylko wybrane informacje medyczne.
- Autorzy stanowiska chcą zastąpienia nieprecyzyjnego pojęcia „klinicznie uzasadnione zakończenie aktywnego leczenia” jasnym odniesieniem do zakończenia leczenia onkologicznego.
Źródło:
- https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/prawo-do-zapomnienia-onkologicznego-stanowisko-uokik
