25 czerwca 2025 roku o godzinie 8:31 czasu polskiego rozpoczęła się misja Axiom 4. Rakieta Falcon 9 firmy SpaceX wystartowała z Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy’ego na Florydzie, wynosząc na orbitę kapsułę Dragon z czteroosobową załogą. Wśród niej znalazł się dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski – drugi Polak w historii po Mirosławie Hermaszewskim, który poleciał w kosmos.
Jego obecność na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) to nie tylko symboliczny sukces, lecz również realny krok naprzód dla polskiej nauki. Podczas 14-dniowej misji prowadzone będą pionierskie badania z zakresu medycyny, biologii, technologii kosmicznych i sztucznej inteligencji. W ramach misji IGNIS realizowanych będzie około 60 eksperymentów, z czego 13 bezpośrednio związanych z polskimi uczelniami i instytucjami.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kim jest Sławosz Uznański-Wiśniewski i jak wyglądała jego droga od Politechniki Łódzkiej do Europejskiej Agencji Kosmicznej.
- Dlaczego jego udział w misji Axiom 4 to historyczny moment dla polskiego sektora kosmicznego.
- Jakie doświadczenie zdobył w CERN i przy jakich projektach satelitarnych oraz badawczych pracował.
- W jaki sposób jego wiedza i umiejętności przyczynią się do rozwoju europejskich technologii kosmicznych.
„Dziś dzień dumy dla Polski”
Wystąpienie Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego tuż po starcie poruszyło opinię publiczną:
Drogie Polki i Polacy, robimy ogromny krok w kierunku przyszłości technologicznej Polski. Polski opartej na nauce i wiedzy. Niech ta misja będzie początkiem epoki, w której nasza odwaga i nieustępliwość kształtują nowoczesną Polskę. Dla nas i dla przyszłych pokoleń. Kosmos zawsze jednoczył ludzi. Zabieram dziś cząstkę każdego z was. Reprezentuję nas wszystkich. Dziękuję wam za zaufanie.
LIVE: @Axiom_Space's #Ax4 mission, with crew from four different countries, is about to launch to the @Space_Station! Liftoff from @NASAKennedy is targeted for 2:31am ET (0631 UTC). https://t.co/yBgO8bxb6Z
— NASA (@NASA) June 25, 2025
Słowa te wybrzmiały również w komentarzu Ministry Zdrowia Izabeli Leszczyny, która na LinkedIn podkreśliła:
Dziś dzień dumy dla Polski. Start misji, w której uczestniczy Pan Sławosz Uznański-Wiśniewski, to moment symboliczny. Polski astronauta leci w kosmos, ale nie sam. Zabiera ze sobą dorobek polskiej nauki, wizję przyszłości i konkretny wkład w rozwój światowej medycyny.
Również Premier Donald Tusk odniósł się do wydarzenia na platformie X, pisząc krótko, lecz symbolicznie:
Mamy to! Polska sięgnęła gwiazd.
Mamy to! Polska sięgnęła gwiazd ✨🇵🇱 pic.twitter.com/RZJZ5JK7J2
— Donald Tusk (@donaldtusk) June 25, 2025
Misja IGNIS – polska nauka na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
Misja IGNIS to pierwszy tak zaawansowany projekt badawczy koordynowany przez polskie zespoły naukowe w przestrzeni kosmicznej. Zespół składający się z setek inżynierów i naukowców opracował szereg eksperymentów, których celem jest zdobycie unikalnej wiedzy o funkcjonowaniu organizmu człowieka w mikrograwitacji, odporności mikroorganizmów oraz działaniu systemów elektronicznych i sztucznej inteligencji poza atmosferą Ziemi.
Najważniejsze polskie eksperymenty realizowane podczas misji Axiom 4
Podczas misji Axiom-4 Sławosz Uznański nie tylko będzie reprezentował Polskę jako astronauta, lecz także realizował ambitny program naukowy. Na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przeprowadzi kluczowe eksperymenty opracowane przez polskich naukowców i instytucje badawcze.
AstroMentalHealth
Realizowany przez Uniwersytet Śląski projekt bada wpływ długotrwałej izolacji, mikrograwitacji i ograniczonej przestrzeni na kondycję psychiczną astronautów. Celem jest zrozumienie stresu, procesów adaptacyjnych i opracowanie lepszych systemów wsparcia psychicznego, także dla osób w ekstremalnych warunkach na Ziemi.
LeopardISS
Projekt KP Labs z Gliwic to test kompaktowego komputera i algorytmów AI, które mogą w przyszłości umożliwić autonomiczną nawigację łazików na Marsie i Księżycu.
Volcanic Algae
Glony ekstremofilne z obszarów wulkanicznych będą badane pod kątem ich zdolności do fotosyntezy, produkcji tlenu i ochrony przed promieniowaniem. Projekt może wpłynąć na rozwój systemów wspierających życie w przyszłych misjach międzyplanetarnych.
Stability of Drugs
Zespół z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN bada, jak mikrograwitacja wpływa na trwałość i skuteczność leków, zwłaszcza tych przeznaczonych na długoterminowe misje kosmiczne, w tym leki onkologiczne.
Yeast TardigradeGene
Drożdże modyfikowane genem niesporczaka – niezwykle odpornego mikroorganizmu – będą testowane pod kątem przetrwania w trudnych warunkach kosmicznych. Projekt ma potencjał do rozwoju biofabryk żywności i biopaliw.
Human Gut Microbiota
Eksperyment analizuje, jak środowisko kosmiczne wpływa na mikrobiom jelitowy człowieka. Może to przynieść przełom w zrozumieniu chorób metabolicznych i odporności.
Immune Multiomics
Projekt oceni zmiany w ekspresji genów związanych z układem odpornościowym pod wpływem mikrograwitacji i promieniowania, co ma ogromne znaczenie dla długich misji kosmicznych.
Polak w elitarnym gronie astronautów ESA
Sławosz Uznański-Wiśniewski został wybrany do korpusu astronautów ESA spośród ponad 22 tys. kandydatów. Duży wpływ na to miało jego doświadczenie w CERN, gdzie zajmował się projektowaniem elektroniki odpornej na promieniowanie oraz doktorat z elektroniki. Jego aktywność w ekstremalnych warunkach, takich jak wyprawy w Himalaje, to również doskonały trening psychiczny i fizyczny.
Ministra Zdrowia podkreśliła:
Wierzę, że dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy nowych wzorców. Ludzi, którzy łączą kompetencje, odwagę i odpowiedzialność. Misja Pana Sławosza to nie tylko wydarzenie technologiczne. To także inspiracja dla młodych Polek i Polaków, że warto sięgać wysoko, pracować z pasją i wierzyć w sens nauki.
Inwestycja w naukę to inwestycja w zdrowie
Izabela Leszczyna dodała również:
Jako Minister Zdrowia chcę podkreślić: wspieramy badania, które służą człowiekowi. Inwestujemy w naukę, która może poprawić diagnostykę, terapie i jakość opieki zdrowotnej. Cieszymy się, że polscy naukowcy odgrywają dziś kluczową rolę w tej międzygwiezdnej przygodzie wiedzy.
Kim jest Sławosz Uznański-Wiśniewski – pierwszy od 45 lat Polak w kosmosie?
Dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski to postać wyjątkowa – naukowiec, inżynier, ekspert technologii kosmicznych i pierwszy od czasów Mirosława Hermaszewskiego Polak, który znalazł się na orbicie okołoziemskiej. Urodził się w Łodzi, gdzie w 2008 roku ukończył z wyróżnieniem studia na Politechnice Łódzkiej, uzyskując tytuł magistra inżyniera. Równolegle, tego samego roku, zdobył również dyplom magistra inżyniera na Uniwersytecie Nantes i tytuł inżyniera na Politechnice w Nantes we Francji. W 2011 roku obronił z wyróżnieniem doktorat na Uniwersytecie Aix-Marseille.
Jego kariera naukowa i zawodowa to przykład interdyscyplinarności i pasji do eksploracji kosmosu. Od lat związany jest z Europejską Organizacją Badań Jądrowych CERN, gdzie aktywnie uczestniczy w pracach nad Wielkim Zderzaczem Hadronów (LHC). Jako główny inżynier odpowiedzialny był m.in. za całodobową pracę LHC oraz rozwój systemu kontroli mocy – podstawowego komponentu tej infrastruktury badawczej od 2017 roku.
Uznański specjalizuje się w projektowaniu systemów elektronicznych o wysokiej niezawodności, odpornych na promieniowanie – kluczowych dla zastosowań kosmicznych. Jako inżynier pracował również w STMicroelectronics, gdzie współtworzył europejskie technologie CMOS dla przemysłu kosmicznego. Jest autorem książki na temat efektów promieniowania w układach elektronicznych i współautorem ponad 50 publikacji naukowych.
Jako recenzent projektów takich jak satelity ICEYE, PW-SAT2, HyperSat czy EagleEye, miał realny wpływ na rozwój polskiego sektora kosmicznego. W ramach swojej aktywności popularyzatorskiej prowadził wykłady i warsztaty na międzynarodowych szkołach inżynierskich (m.in. SERESSA) oraz organizował spotkania naukowe z udziałem ekspertów CERN i NASA.
Od 2022 roku pełni funkcję astronauty projektowego Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), a jego udział w misji Axiom 4 to efekt intensywnego procesu selekcji, w którym wzięło udział ponad 22 tysiące kandydatów z całej Europy.
Prywatnie Sławosz Uznański-Wiśniewski to entuzjasta wypraw wysokogórskich i pasjonat żeglarstwa – wolny czas spędza, podróżując po odległych zakątkach świata i uczestnicząc w regatach.
Jego misja w kosmosie to nie tylko naukowy przełom, lecz również inspiracja dla młodego pokolenia – dowód na to, że droga z polskiej uczelni technicznej do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jest możliwa dzięki wiedzy, odwadze i konsekwencji.
Misja Axiom 4 z udziałem polskiego astronauty to nie tylko historyczne wydarzenie, ale także potężny impuls dla rozwoju polskiej nauki i medycyny. Eksperymenty prowadzone przez dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego mogą mieć bezpośredni wpływ na diagnostykę, leczenie i technologie przyszłości – zarówno w kosmosie, jak i na Ziemi. To dowód na to, że Polska staje się realnym partnerem w globalnym wyścigu o wiedzę i innowacje.
Główne wnioski
- Sławosz Uznański-Wiśniewski to polski naukowiec i inżynier z tytułem doktora, który w 2025 r. poleci w kosmos jako astronauta ESA w ramach misji Axiom 4.
- Jest ekspertem w dziedzinie elektroniki odpornej na promieniowanie, z doświadczeniem w CERN, STMicroelectronics i projektach satelitarnych ICEYE, PW-SAT2, HyperSat i EagleEye.
- Jego misja to pierwszy od 1978 r. lot Polaka na orbitę i efekt wieloletniego zaangażowania w rozwój technologii kosmicznych w Europie.
- Uznański pełnił funkcję głównego inżyniera odpowiedzialnego za pracę Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) i współorganizował warsztaty łączące CERN z NASA.
Źródła:
- POLSA
- NASA
- Axiom Space
- WP Tech
- Izabela Leszczyna LinkedIn
