Coraz więcej badań wskazuje na potencjalne korzyści zdrowotne płynące ze spożywania kawy, ale dopiero najnowsze badanie zespołu naukowców z Tufts University pokazuje, jak duży wpływ na ryzyko śmiertelności mają dodatki do tego popularnego napoju. Okazuje się, że nie sama kawa, ale sposób jej przygotowania może decydować o tym, czy działa na korzyść zdrowia – czy wręcz przeciwnie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są wyniki jednego z największych badań dotyczących kawy i śmiertelności.
- Dlaczego czarna kawa może obniżać ryzyko śmierci z powodu chorób serca.
- Jak cukier i tłuszcze nasycone wpływają na potencjalne korzyści zdrowotne kawy.
- Dlaczego kawa bezkofeinowa nie przynosi takich samych efektów.
Czarna kawa a ryzyko zgonu – co wykazało badanie?
W badaniu opublikowanym na łamach prestiżowego czasopisma The Journal of Nutrition, naukowcy z Gerald J. and Dorothy R. Friedman School of Nutrition Science and Policy przy Tufts University przeanalizowali dane z ponad 46 tysięcy dorosłych mieszkańców USA, gromadzone w latach 1999–2018 w ramach programu National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES). Dane te powiązano z informacjami z National Death Index Mortality Data.
Analiza objęła osoby w wieku 20 lat i starsze, które wypełniły 24-godzinne wywiady żywieniowe. Uczestników podzielono na grupy w zależności od rodzaju spożywanej kawy (z kofeiną lub bez), a także zawartości cukru i tłuszczów nasyconych w napoju.
Wyniki były jednoznaczne – spożycie kawy, zwłaszcza czarnej lub z niewielką ilością dodatków, wiązało się z niższym ryzykiem śmierci z jakiejkolwiek przyczyny. Jak podano:
Spożycie 1–2 filiżanek kawy z kofeiną dziennie wiązało się z niższym ryzykiem śmierci z wszystkich przyczyn i śmierci z powodu chorób układu krążenia – podkreślono w publikacji.
Jaka kawa przynosi największe korzyści?
Zespół badawczy dokładnie określił, co rozumie przez „niską zawartość dodatków”. W przypadku cukru były to ilości mniejsze niż 2,5 grama na filiżankę (czyli poniżej 5% dziennej wartości), natomiast w przypadku tłuszczów nasyconych – mniej niż 1 gram na filiżankę.
Czarna kawa i kawa z niską zawartością dodanego cukru i tłuszczów nasyconych wiązały się z 14% niższym ryzykiem śmierci z wszystkich przyczyn w porównaniu z brakiem spożycia kawy – wskazali autorzy badania.
Dodatkowo wykazano, że:
- spożywanie co najmniej jednej filiżanki dziennie wiązało się z 16% niższym ryzykiem śmierci z jakiejkolwiek przyczyny,
- picie 2–3 filiżanek dziennie zwiększało ten efekt do 17%,
- przy spożyciu powyżej trzech filiżanek dziennie nie zaobserwowano już dalszych korzyści, a efekt ochronny wobec chorób sercowo-naczyniowych słabł.
Nie stwierdzono natomiast wyraźnego związku między spożyciem kawy, a ryzykiem śmierci z powodu nowotworów.
Słodzona kawa? Korzyści znikają
Badacze wyraźnie zaznaczają, że same związki bioaktywne zawarte w kawie mogą przynosić korzyści zdrowotne. Jednak dodatek dużych ilości cukru i tłuszczów nasyconych może te korzyści niwelować.
Korzyści zdrowotne kawy mogą wynikać z jej związków bioaktywnych, ale nasze wyniki sugerują, że dodanie cukru i tłuszczów nasyconych może zmniejszyć korzyści związane ze śmiertelnością – zaznaczyła prof. Fang Fang Zhang, starszy autor badania.
Z kolei pierwszy autor publikacji, Bingjie Zhou, dodał:
Niewiele badań zbadało, w jaki sposób dodatki do kawy mogą wpływać na związek między spożyciem kawy, a ryzykiem śmiertelności, a nasze badanie jest jednym z pierwszych, które określa ilościowo, ile słodzika i tłuszczów nasyconych jest dodawanych.
Ograniczenia i znaczenie badania
Choć badanie dostarcza ważnych danych, naukowcy podkreślają pewne ograniczenia – m.in. opieranie się na samoopisie uczestników, który może być obarczony błędami. Brak związku między spożyciem kawy bezkofeinowej, a ryzykiem zgonu może być z kolei skutkiem niskiego poziomu spożycia takiej kawy w analizowanej grupie.
W badaniu nie oceniano bezpośrednio wpływu innych nawyków zdrowotnych, które mogą współwystępować z piciem czarnej kawy (np. aktywności fizycznej czy jakości diety ogólnej), jednak uwzględniono szereg zmiennych zakłócających w analizie statystycznej.
Kawa – tak, ale z umiarem i bez dodatków
Wyniki badania wspierają aktualne zalecenia dietetyczne, które podkreślają, by ograniczać spożycie cukrów dodanych i tłuszczów nasyconych – także w kontekście codziennych napojów.
Z uwagi na powszechność picia kawy, także w Polsce, warto zwracać uwagę nie tylko na to, ile jej spożywamy, ale przede wszystkim jaką kawę pijemy. Czarna kawa lub kawa z minimalną ilością mleka i cukru może stanowić prosty, codzienny element wspierający zdrowie układu sercowo-naczyniowego.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Picie 1–3 filiżanek czarnej kawy dziennie może obniżyć ryzyko śmierci z jakiejkolwiek przyczyny o 14–17%.
- Dodatki takie jak cukier i tłuszcze nasycone mogą znosić korzyści zdrowotne związane z piciem kawy.
- Kawa bezkofeinowa nie wykazała istotnego wpływu na śmiertelność, co może być związane z jej rzadkim spożyciem.
- Wyniki wspierają zalecenia dotyczące ograniczania cukru i tłuszczów nasyconych w codziennej diecie.
Źródło:
- Tufts University
- Journal of Nutrition
