Otyłość to jedna z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych XXI wieku, która dotyka miliony Polaków, a mimo to wciąż nie jest traktowana przez lekarzy z należytą uwagą. Dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka z Uczelni Łazarskiego alarmuje, że polski system ochrony zdrowia nie wykorzystuje podstawowych narzędzi diagnostycznych, takich jak regularne pomiary masy ciała i wzrostu pacjentów. Problemem jest także brak systemowych mechanizmów, które umożliwiałyby skuteczne leczenie choroby otyłościowej na jej wczesnym etapie. Ekspertka podkreśla, że lekarze powinni wykazywać wobec niej czujność porównywalną do tej stosowanej w onkologii – tylko w ten sposób można skutecznie zahamować narastającą epidemię otyłości i jej groźne konsekwencje zdrowotne.
Otyłość – poważny problem zdrowotny, który umyka diagnozie
Mimo że choroba otyłościowa (kod E66 według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób) dotyczy milionów Polaków, wciąż nie jest traktowana przez lekarzy z należytą czujnością. Dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka z Uczelni Łazarskiego zwraca uwagę na rażące braki w diagnostyce otyłości w polskim systemie ochrony zdrowia.
Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia, diagnozę otyłości postawiono zaledwie 200 tysiącom osób, podczas gdy Główny Urząd Statystyczny szacuje, że problem ten dotyczy aż 9 milionów Polaków. Pokazuje to skalę niedoszacowania i zaniedbania w systemie opieki zdrowotnej. Zdaniem ekspertki, lekarze powinni wykazywać się czujnością wobec otyłości podobnie jak w przypadku nowotworów.
Braki w podstawowej diagnostyce otyłości
Jednym z głównych problemów jest brak wykonywania podstawowych pomiarów antropometrycznych u pacjentów.
Choroba otyłościowa nie istniała w słowniku praktyki medycznej w Polsce przez wiele, wiele lat, choć znajduje się w międzynarodowej klasyfikacji chorób – podkreśla dr Gałązka-Sobotka.
Od pięciu lat obowiązuje przepis nakładający na placówki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) obowiązek ważenia i mierzenia pacjentów oraz raportowania tych danych do NFZ. Niestety, w praktyce regulacja ta nie jest egzekwowana, co oznacza, że pacjenci pozostają bez rzetelnej oceny swojego stanu zdrowia.
W wielu krajach jeszcze przed wizytą lekarską pielęgniarki dokonują pomiarów masy ciała, wzrostu oraz obwodu talii, by określić ryzyko otyłości brzusznej – zauważa ekspertka.
W Polsce ten standard wciąż nie jest powszechnie stosowany, co prowadzi do późnej diagnozy i ogranicza skuteczność działań profilaktycznych.
Otyłość wymaga systemowych narzędzi diagnostycznych i terapeutycznych
Dr Gałązka-Sobotka zwraca również uwagę na brak systemowych narzędzi dla lekarzy rodzinnych, które umożliwiałyby wczesne wykrywanie i skuteczne leczenie otyłości.
Dzisiaj w Polsce większość pacjentów z otyłością nie uzyskuje pomocy w ramach świadczeń gwarantowanych, mimo że mamy skuteczne terapie, które są w stanie im pomóc – podkreśla.
Obecnie dostęp do refundowanego leczenia mają wyłącznie pacjenci z otyłością olbrzymią, którzy kwalifikują się do operacji bariatrycznych. Tymczasem pacjenci, u których choroba dopiero się rozwija, pozostają bez realnego wsparcia.
Dla pacjenta, który nie wymaga operacji, tak naprawdę system ma po części zamknięte drzwi – zaznacza ekspertka.
Niezbędne zmiany w podejściu do walki z otyłością
Według dr Gałązki-Sobotki, konieczne jest nie tylko zwiększenie dostępu do skutecznych terapii, ale także stworzenie mechanizmów wspierających zdrowy styl życia. Ekspertka wskazuje, że kluczowe jest budowanie ekosystemu sprzyjającego zdrowiu – od zdrowych wyborów żywieniowych po promowanie aktywności fizycznej.
Nie ma wątpliwości, że gdybyśmy nie byli atakowani taką ilością reklam, to pewnie byśmy na wiele pokus żywieniowych mogli skuteczniej odpowiedzieć – mówi specjalistka.
Problemem jest także brak edukacji zdrowotnej w szkołach oraz polityka cenowa, która nie sprzyja zdrowym nawykom.
To jest jakiś absurd, że VAT na wodę butelkowaną w Polsce jest dokładnie taki sam, jak na wszystkie napoje gazowane – zwraca uwagę dr Gałązka-Sobotka.
Otyłość wymaga czujności porównywalnej z onkologią
Ekspertka podkreśla, że lekarze powinni traktować otyłość z taką samą uwagą jak choroby nowotworowe. Pierwszym objawem wskazującym na ryzyko rozwoju choroby otyłościowej jest nadwaga, której wczesne wykrycie mogłoby zapobiec dalszym komplikacjom.
My potrzebujemy dzisiaj determinacji w zneutralizowaniu przynajmniej części czynników ryzyka rozwoju otyłości, ale i czujności, podobnej do tej onkologicznej, aby nie lekceważyć pierwszych symptomów choroby i włączyć skuteczne interwencje np. dietetyczne, na początkowym etapie jej rozwoju – podkreśla dr Gałązka-Sobotka.
Źródło:
- PAP
