Osteoporoza od lat pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych dotyczących kobiet po menopauzie. Choroba kojarzona jest przede wszystkim ze zwiększonym ryzykiem złamań, utraty sprawności oraz pogorszenia jakości życia. Nowe badanie sugeruje jednak, że jej konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze. Naukowcy wykazali, że osteoporoza może wiązać się ze znaczącym wzrostem ryzyka śmiertelności u kobiet po menopauzie. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Menopause.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego osteoporoza może zwiększać ryzyko śmiertelności u kobiet po menopauzie
- Jak spadek estrogenów wpływa na gęstość mineralną kości i ryzyko złamań
- Jakie wyniki przyniosło badanie obejmujące niemal 3000 kobiet po menopauzie
- Dlaczego eksperci podkreślają znaczenie profilaktyki, densytometrii i wczesnego leczenia osteoporozy
Osteoporoza coraz większym problemem zdrowotnym
Wraz ze starzeniem się społeczeństw rośnie liczba osób dotkniętych osteoporozą. Według danych przytoczonych przez autorów badania globalna częstość występowania osteoporozy wynosiła w 2022 roku około 19,7 proc. Kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni. Szacuje się, że osteoporoza dotyczyła 23,1 proc. kobiet.
Prognozy wskazują, że do 2030 roku liczba osób z osteoporozą na świecie może wzrosnąć do 263 milionów, z czego aż 154 miliony będą stanowiły kobiety. Eksperci podkreślają, że okres menopauzy jest jednym z kluczowych momentów wpływających na zdrowie kości.
Spadek estrogenów przyspiesza utratę masy kostnej
Po menopauzie dochodzi do gwałtownego obniżenia poziomu estrogenów, co wpływa na wiele układów organizmu, w tym metabolizm kostny. Niedobór estrogenów:
- przyspiesza proces resorpcji kości,
- ogranicza tworzenie nowej tkanki kostnej,
- prowadzi do szybkiego spadku gęstości mineralnej kości,
- zwiększa ryzyko złamań osteoporotycznych.
Szczególnie narażona pozostaje okolica kości udowej, której osłabienie wiąże się z wysokim ryzykiem złamań biodra. Dotychczasowe badania wielokrotnie wykazywały, że złamania biodra i kręgów u kobiet po menopauzie wiążą się ze zwiększoną śmiertelnością w ciągu roku od urazu.
Nowe badanie objęło niemal 3000 kobiet po menopauzie
Autorzy nowego badania postanowili sprawdzić, czy sama niska gęstość mineralna kości może być związana ze zwiększonym ryzykiem zgonu – niezależnie od występowania złamań. W analizie uwzględniono prawie 3000 kobiet po menopauzie.
Badacze oceniali gęstość mineralną kości udowej w czterech lokalizacjach przy użyciu absorpcjometrii dwuenergetycznego promieniowania rentgenowskiego (DXA). Analiza wykazała, że ryzyko zgonu znacząco wzrastało po osiągnięciu osteoporotycznego progu gęstości mineralnej kości oraz przy występowaniu złamań osteoporotycznych.
Osteoporoza wiązała się z 47-procentowym wzrostem ryzyka zgonu
Jednym z najważniejszych wniosków badania było wykazanie związku pomiędzy osteoporozą, a wyższym ryzykiem śmiertelności. Po uwzględnieniu czynników zakłócających osteoporoza wiązała się z aż 47-procentowym wzrostem ryzyka zgonu u kobiet po menopauzie.
Najsilniejszą zależność zaobserwowano przy całkowitej gęstości mineralnej kości udowej wynoszącej od 0,46 do 0,71 g/cm². Naukowcy sugerują, że gęstość mineralna kości może być nie tylko wskaźnikiem ryzyka złamań, ale także ważnym biomarkerem ogólnego stanu zdrowia oraz długoterminowego rokowania.
Gęstość kości może odzwierciedlać ogólny stan zdrowia
Autorzy badania podkreślają, że zdrowie kości pozostaje ściśle powiązane z funkcjonowaniem całego organizmu. Niska gęstość mineralna kości może współistnieć z:
- zaburzeniami metabolicznymi,
- osłabieniem mięśni,
- większym ryzykiem upadków,
- przewlekłym stanem zapalnym,
- chorobami układu krążenia.
Coraz częściej wskazuje się także na możliwe zależności pomiędzy osteoporozą, a procesami neurodegeneracyjnymi oraz pogorszeniem sprawności funkcjonalnej w starszym wieku.
Eksperci apelują o wcześniejszą profilaktykę
Dr Monica Christmas z The Menopause Society podkreśla, że osteoporoza przez lata może rozwijać się bezobjawowo.
Osteoporoza często pozostaje cichym zagrożeniem po menopauzie, pomimo jej głębokiego wpływu na życie kobiet – od utraty wzrostu, zaburzeń równowagi i ograniczonej sprawności ruchowej po oszpecenie, ból, a nawet przedwczesną śmierć.
Ekspertka zaznacza, że kluczowe znaczenie mają działania profilaktyczne oraz wczesna diagnostyka.
Wczesne badania przesiewowe i działania profilaktyczne, w tym dieta bogata w wapń (najlepiej ze źródeł pokarmowych), regularne ćwiczenia z obciążeniem i terapia hormonalna w razie potrzeby, mogą znacząco poprawić zdrowie kości i zmniejszyć ryzyko nie tylko złamań, ale także chorób układu krążenia, niektórych nowotworów i demencji. Czas, abyśmy poruszyli tę kwestię na pierwszym planie.
Profilaktyka osteoporozy może mieć znaczenie dla zdrowego starzenia
Eksperci zwracają uwagę, że wraz ze starzeniem się populacji problem osteoporozy będzie narastał. Znaczenie mogą mieć:
- regularne badania densytometryczne,
- odpowiednia podaż wapnia i witaminy D,
- aktywność fizyczna,
- profilaktyka upadków,
- indywidualnie dobrana terapia hormonalna.
Coraz więcej badań sugeruje również, że zdrowie kości może odzwierciedlać biologiczne procesy starzenia zachodzące w całym organizmie.
Główne wnioski
- Nowe badanie wykazało, że osteoporoza może wiązać się z 47-procentowym wzrostem ryzyka zgonu u kobiet po menopauzie.
- Analiza objęła prawie 3000 kobiet po menopauzie, u których oceniano gęstość mineralną kości metodą DXA.
- Najwyższe ryzyko śmiertelności obserwowano przy całkowitej gęstości mineralnej kości udowej wynoszącej 0,46–0,71 g/cm².
- Eksperci podkreślają, że profilaktyka osteoporozy może zmniejszać ryzyko nie tylko złamań, ale także chorób sercowo-naczyniowych, demencji i pogorszenia sprawności w starszym wieku.
Źródło:
- https://journals.lww.com/menopausejournal/abstract/9900/femoral_bone_mineral_density_and_mortality_risk_in.661.aspx
- The North American Menopause Society
