Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie poinformowała o podejrzeniu przypadku odry u dorosłej kobiety. Trwa dochodzenie epidemiologiczne, a część osób z kontaktu już objęto nadzorem i zaszczepiono. Ten przypadek budzi obawy, zwłaszcza że w Europie pojawia się coraz więcej ognisk odry, a w Polsce maleje odsetek osób zaszczepionych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są objawy odry i w jaki sposób dochodzi do zakażenia.
- Jakie działania podjął sanepid po zgłoszeniu podejrzenia odry w Olsztynie.
- Dlaczego szczepienia ochronne przeciwko odrze są kluczowe dla zdrowia publicznego.
- Jakie powikłania może wywołać odra, zwłaszcza u osób dorosłych.
Komunikat sanepidu z Olsztyna
15 lipca 2025 r. WSSE w Olsztynie potwierdziła, że do Państwowej Inspekcji Sanitarnej wpłynęło zgłoszenie podejrzenia odry u dorosłej kobiety. Pacjentka nie przebywa w szpitalu, ale jest diagnozowana w kierunku odry i różyczki. Badania serologiczne pozwolą jednoznacznie określić przyczynę – na wynik testu w kierunku odry trzeba czekać około 14 dni, natomiast różyczki – do 3 dni.
Sanepid wszczął postępowanie epidemiologiczne. Osoby, które miały kontakt z pacjentką, zostały objęte nadzorem i otrzymały profilaktyczne szczepienie przeciw odrze.
Czym jest odra i jak się objawia?
Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa dróg oddechowych. W przypadku braku odporności, ryzyko zakażenia po kontakcie z osobą chorą sięga ponad 90%. Choroba rozpoczyna się objawami grypopodobnymi, następnie dochodzi do charakterystycznej wysypki, która pojawia się zwykle około 14 dni po zakażeniu.
Objawy mogą obejmować:
- gorączkę powyżej 40°C,
- kaszel, katar, zapalenie spojówek,
- plamki Koplika na śluzówkach,
- wysypkę plamisto-grudkową, rozpoczynającą się od głowy.
U dorosłych odra przebiega zwykle ciężej niż u dzieci, z większym nasileniem objawów i wyższym ryzykiem powikłań.
Jak można zarazić się odrą?
Odra przenosi się wyjątkowo łatwo – drogą kropelkową, powietrzną oraz poprzez bezpośredni kontakt z wydzielinami osoby zakażonej (ślina, wydzielina z nosa, mocz). Wystarczy przebywać w jednym pomieszczeniu z chorym, nawet przez krótki czas, aby dojść mogło do zakażenia – wirus jest w stanie unosić się w powietrzu i zarażać jeszcze przez dwie godziny po opuszczeniu pomieszczenia przez osobę chorą.
Chory zaraża już na kilka dni przed pojawieniem się wysypki – zwykle od 1–3 dni przed pierwszymi objawami, aż do 3 dni po wystąpieniu wysypki. To oznacza, że wiele osób nieświadomie rozsiewa wirusa, zanim w ogóle zorientuje się, że choruje.
Możliwe powikłania i zagrożenia
Do najczęstszych powikłań odry należą:
- zapalenie płuc,
- zapalenie ucha środkowego (najczęściej u małych dzieci),
- biegunki, zapalenia wątroby i jelit,
- zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych.
Szczególnie groźne są neurologiczne następstwa, zwłaszcza u osób powyżej 10. roku życia. U niewielkiego odsetka osób możliwe jest wystąpienie podostrego stwardniającego zapalenia mózgu (SSPE) – powikłania ujawniającego się nawet po kilkunastu latach.
Szczepienia – podstawowe narzędzie prewencji
Obowiązkowe szczepienia przeciwko odrze dla dzieci zostały wprowadzone w Polsce w 1975 r. Obecny schemat szczepień zakłada podanie dwóch dawek szczepionki skojarzonej MMR (odra-świnka-różyczka):
- pierwsza dawka – w 13.–14. miesiącu życia,
- druga dawka – w 6. roku życia.
U osób dorosłych szczepienie może być wykonane jako zalecane – w takim przypadku koszt preparatu ponosi pacjent, a samo szczepienie jest wykonywane bezpłatnie w POZ. Osoby z niepewnym statusem odporności mogą wykonać badanie poziomu przeciwciał IgG przeciwko odrze.
Zalecenia dla podmiotów medycznych
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, każdy przypadek podejrzenia odry powinien zostać zgłoszony do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w ciągu 24 godzin. Zaleca się:
- izolację osoby chorej,
- informację o konieczności wykonania bezpłatnych badań w ramach Programu Eliminacji Odry i Różyczki WHO.
Główne wnioski
- Sanepid w Olsztynie prowadzi dochodzenie w sprawie podejrzenia odry u dorosłej kobiety, a osoby z kontaktu zostały objęte nadzorem i zaszczepione.
- Odra to choroba wysoce zakaźna, która u osób niezaszczepionych może prowadzić do groźnych powikłań, zwłaszcza neurologicznych i oddechowych.
- Szczepienia ochronne pozostają najskuteczniejszą metodą zapobiegania chorobie i są obowiązkowe dla dzieci oraz zalecane dla dorosłych bez odporności.
Źródło:
- Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie
- gov.pl
