Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) opublikowało stanowisko nr 15/25/P-IX z 21 lutego 2025 r., w którym żąda uchylenia przepisów umożliwiających wykonywanie zawodu lekarza w Polsce w tzw. uproszczonym trybie. Zdaniem samorządu lekarskiego obecne regulacje dopuszczają do zawodu osoby, których kwalifikacje nie są należycie weryfikowane, a to stanowi zagrożenie dla pacjentów.
Jak działa uproszczony tryb dostępu do zawodu lekarza?
Uproszczone zasady wprowadzone w 2020 r. pozwalają lekarzom spoza UE na uzyskanie prawa do wykonywania zawodu bez konieczności nostryfikacji dyplomu na polskiej uczelni, odbycia stażu podyplomowego czy zdania Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK). Obecnie istnieją dwa tryby uproszczone:
- Tryb pierwszy – lekarz spoza UE może uzyskać zgodę Ministra Zdrowia na wykonywanie określonych czynności zawodowych w danym miejscu pracy na określony czas.
- Tryb drugi – wprowadzony podczas pandemii COVID-19, pozwala na uzyskanie uprawnień na podstawie zagranicznego dyplomu, bez konieczności dodatkowej weryfikacji kwalifikacji w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
NRL: Uproszczone tryby nie poprawiły sytuacji pacjentów
Wprowadzenie uproszczonego dostępu miało na celu zwiększenie liczby lekarzy w systemie i skrócenie kolejek do specjalistów. Jednak według NRL nie przyniosło to oczekiwanych rezultatów – mimo nowych regulacji pacjenci nadal czekają na świadczenia zdrowotne tak samo długo.
Ponadto uproszczone procedury budzą wątpliwości co do rzeczywistej jakości usług medycznych. W ocenie NRL brak rzetelnej weryfikacji kwalifikacji oraz brak nadzoru nad lekarzami zatrudnionymi w tym trybie może prowadzić do poważnych błędów medycznych.
Jakie są zagrożenia związane z uproszczonym dostępem?
NRL zwraca uwagę na kilka kluczowych zagrożeń wynikających z obowiązujących przepisów:
- Brak weryfikacji jakości kształcenia – lekarze mogą pochodzić z systemów edukacyjnych, gdzie specjalizację można uzyskać w kilka miesięcy, podczas gdy w Polsce trwa to nawet 6 lat.
- Brak znajomości języka polskiego – w ramach uproszczonego trybu lekarze nie muszą zdawać egzaminu z języka, co może utrudniać komunikację z pacjentami.
- Brak obowiązku pracy w publicznej służbie zdrowia – lekarze uzyskują uprawnienia, ale mogą wybierać sektor prywatny, co nie rozwiązuje problemów kadrowych w szpitalach finansowanych przez NFZ.
- Brak odpowiedzialności przed samorządem lekarskim – część lekarzy pracujących w uproszczonym trybie nie należy do samorządu zawodowego, oznacza to, że nie podlegają oni zasadom Kodeksu Etyki Lekarskiej i nie mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności przed sądem lekarskim.
Głośna afera: lekarz z uproszczonym dostępem wystawił receptę na Ministrę zdrowia
NRL w swoim stanowisku przywołuje medialne doniesienia o prowokacji dziennikarskiej, w ramach której lekarz zatrudniony w Polsce w uproszczonym trybie wystawił receptę na środki psychotropowe na nazwisko Ministry zdrowia Izabeli Leszczyny. Po ujawnieniu sprawy pojawiły się poważne wątpliwości co do autentyczności dyplomu tego lekarza. Zdaniem NRL to tylko jeden z wielu przypadków wskazujących na konieczność zmian w przepisach.
Co dalej? Czy Ministerstwo Zdrowia zareaguje na apel NRL?
W związku z licznymi kontrowersjami NRL domaga się:
- Likwidacji uproszczonych trybów nabywania uprawnień do zawodu lekarza.
- Pełnej weryfikacji wszystkich lekarzy, którzy uzyskali uprawnienia w ten sposób, w tym oceny autentyczności ich dyplomów.
Źródło:
- nil.org.pl
