Lewotyroksyna, jeden z najczęściej przepisywanych leków na niedoczynność tarczycy, może wpływać na zdrowie kości, szczególnie u osób starszych. Nowe badania przeprowadzone przez Johns Hopkins University wskazują, że długotrwałe stosowanie tego syntetycznego hormonu tarczycy wiąże się z większą utratą masy kostnej, nawet u pacjentów z prawidłowym poziomem hormonu tyreotropowego (TSH). Jakie są konsekwencje tego odkrycia i co powinni wiedzieć pacjenci stosujący lewotyroksynę?
Lewotyroksyna – kluczowy lek na niedoczynność tarczycy
Lewotyroksyna, będąca syntetycznym odpowiednikiem tyroksyny, jest szeroko stosowana w leczeniu niedoczynności tarczycy. Choroba ta prowadzi do zmniejszonej produkcji hormonów tarczycy, co skutkuje objawami takimi jak zmęczenie, przyrost masy ciała, uczucie zimna, a nawet depresja. Nieprawidłowo leczona niedoczynność tarczycy może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych.
W Stanach Zjednoczonych lewotyroksyna jest drugim najczęściej przepisywanym lekiem dla osób starszych. Codziennie przyjmuje ją ok. 23 milionów Amerykanów, co odpowiada 7% populacji kraju.
Ryzyko utraty masy kostnej u osób starszych
Najnowsze badania wykazały, że stosowanie lewotyroksyny, nawet w przypadku osób z prawidłową funkcją tarczycy (eutyreotycznych), może zwiększać ryzyko utraty masy kostnej, prowadząc do osłabienia kości i wyższego ryzyka złamań. Wyniki te rzucają nowe światło na potencjalne skutki uboczne tego szeroko stosowanego leku w leczeniu niedoczynności tarczycy.
Nadmiar hormonu tarczycy a zdrowie kości
Normalny zakres referencyjny hormonu tyreotropowego (TSH) wynosi od 0,4 do 5,0 mikrojednostek na mililitr. Nawet niewielkie zwiększenie poziomu hormonów tarczycy w tym zakresie może jednak wpływać na gęstość kości, szczególnie u osób starszych. Nadmiar hormonów tarczycy został już wcześniej powiązany ze zwiększonym ryzykiem złamań, a nowe badania podkreślają, że ten problem może dotyczyć także pacjentów, którzy mieszczą się w granicach normy dla TSH.
Badanie Baltimore Longitudinal Study of Aging
Badanie, przeprowadzone przez naukowców z Johns Hopkins University w ramach programu Baltimore Longitudinal Study of Aging (BLSA), było jednym z najdłużej trwających i najbardziej kompleksowych projektów badawczych dotyczących starzenia się. Wzięło w nim udział 81 pacjentów eutyreotycznych przyjmujących lewotyroksynę oraz 364 osoby niekorzystające z tego leku:
- Średni wiek uczestników wynosił 73 lata, a poziom TSH podczas pierwszej wizyty – 2,35 mikrojednostek na mililitr.
- Obserwacja trwała średnio 6,3 roku, podczas których przeprowadzano powtarzane pomiary gęstości kości za pomocą densytometrii (DEXA).
Jak podkreśliła współautorka badania, dr Eleanor Simonsick:
Obszerne dane BLSA obejmują powtarzane pomiary gęstości kości DEXA podczas każdej wizyty badawczej, co zapewnia cenne informacje na temat gęstości kości i zmian masy kostnej w czasie, oferując bardziej kompleksowe zrozumienie osteoporozy związanej z wiekiem.
Wyniki badania
Stosowanie lewotyroksyny wiązało się z wyraźnie większą utratą masy kostnej i gęstości kości w porównaniu do osób nieprzyjmujących tego leku, nawet jeśli poziom TSH pacjentów mieścił się w zakresie normy. Wyniki te były niezależne od innych czynników ryzyka, takich jak wiek, płeć, wzrost, waga, rasa, historia palenia czy spożywanie alkoholu.
Dr Elena Ghotbi, główna autorka badania, zauważyła:
Dane wskazują, że znaczna część recept na hormon tarczycy może być wydawana osobom starszym bez niedoczynności tarczycy, co budzi obawy o późniejszy względny nadmiar hormonu.
Dlaczego regularny monitoring jest ważny?
Eksperci zalecają, aby osoby starsze przyjmujące lewotyroksynę regularnie monitorowały poziom hormonów tarczycy oraz stan swoich kości. Dr Shadpour Demehri, współautor badania, zauważył także:
Nasze badanie sugeruje, że nawet przy przestrzeganiu obecnych wytycznych, stosowanie lewotyroksyny wydaje się wiązać z większą utratą masy kostnej u osób starszych.
Dr Jennifer Mammen podkreśliła natomiast konieczność oceny ryzyka i korzyści leczenia:
Należy przeprowadzić ocenę ryzyka i korzyści, rozważając siłę wskazań do leczenia w stosunku do potencjalnych działań niepożądanych lewotyroksyny w tej populacji.
Co dalej?
Badania takie jak te, podkreślają potrzebę bardziej precyzyjnego podejścia do przepisywania leków, szczególnie w przypadku osób starszych. Zmniejszenie niepotrzebnego stosowania lewotyroksyny może pomóc ograniczyć ryzyko osteoporozy i złamań, jednocześnie zapewniając, że leczenie będzie korzystne dla pacjenta.
Lewotyroksyna, choć niezbędna w leczeniu niedoczynności tarczycy, może mieć potencjalne skutki uboczne związane z utratą masy kostnej u osób starszych. Pacjenci powinni regularnie omawiać swoje leczenie z lekarzem i dbać o monitoring zarówno czynności tarczycy, jak i zdrowia kości.
Źródło:
- PAP
