15 kwietnia 2025 r., w siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej w Warszawie, odbyło się dziewiąte śniadanie prasowe, podczas którego wspólnie wystąpili Rzecznik Praw Pacjenta oraz przedstawiciele Naczelnej Rady Lekarskiej. Tematem przewodnim była eskalacja pseudomedycznych praktyk oraz dezinformacji zdrowotnej, które realnie zagrażają zdrowiu i życiu pacjentów. Spotkanie zorganizowano z myślą o mediach i opinii publicznej, by jasno podkreślić: to zjawisko wymaga natychmiastowych, systemowych działań.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie konkretne zagrożenia niosą pseudomedyczne praktyki i szarlataneria.
- Dlaczego obecne przepisy nie chronią pacjentów przed nieuczciwymi terapeutami.
- Na czym polega wspólna inicjatywa NIL i Rzecznika Praw Pacjenta.
- Jakie zmiany w prawie mają poprawić bezpieczeństwo pacjentów w Polsce.
Pseudomedycyna – rosnące zagrożenie dla pacjentów
Podczas spotkania przedstawiono konkretne i niepokojące przykłady działalności osób podszywających się pod lekarzy i terapeutów. Jak podkreślono, internet pełen jest ofert „cudownych terapii” obiecujących wyleczenie m.in. depresji, autyzmu, czy chorób przewlekłych przy użyciu:
- biorezonansu i plazmoterapii,
- psychodelików i grzybów,
- terapii ILADS,
- jodu i „naturalnych rezonansów”,
- suplementów bez rejestracji i naukowej podstawy.
Prelegenci zwracali uwagę, że łączy je brak jakiejkolwiek podstawy naukowej oraz cel: wykorzystanie emocji, strachu i desperacji pacjentów.
Wykorzystują bardzo trudną sytuację pacjentów, wykorzystują też strach po to, aby monetyzować te ludzkie obawy i choroby i żerować na tym strachu – powiedział minister Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Luka w przepisach – pacjent bez realnej ochrony
Rzecznik Praw Pacjenta oraz przedstawiciele Naczelnej Rady Lekarskiej jednoznacznie wskazali, że obecne przepisy są niewystarczające, aby skutecznie przeciwdziałać szarlatanerii. Obowiązujące prawo chroni pacjentów głównie w relacji z podmiotami leczniczymi lub pracownikami medycznymi. Tymczasem większość pseudoterapeutów działa poza tym systemem – co ogranicza możliwości skutecznej interwencji.
Efektem tych analiz jest projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z 2008 r., który:
- daje Rzecznikowi nowe, realne uprawnienia kontrolne,
- wprowadza możliwość nakładania kar finansowych,
- ułatwia i przyspiesza postępowania administracyjne,
- obejmuje regulacjami również osoby spoza systemu ochrony zdrowia,
- wzmacnia działania edukacyjne i prewencyjne.
NIL i RPP mówią jednym głosem – potrzebne odważne kroki
Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski podkreślił, że również w środowisku lekarskim zdarzają się przypadki stosowania niezweryfikowanych metod – co wskazuje na potrzebę jasnych regulacji i stanowczej reakcji.
Mamy już pewne doświadczenia z lekarzami, którzy stają przed odpowiedzialnością dyscyplinarną, tłumacząc się, że metody przez nich stosowane były zweryfikowane, ale gdzieś w Chinach (…). W związku z tym można uznać, że tą samą drogą dzisiaj będą szli szarlatani. Potrzebujemy szybkich działań i ochrony pacjentów, dlatego jednoczymy siłę i doświadczenie w tym procesie – zaznaczył.
Spotkanie zakończyło się deklaracją dalszej współpracy między instytucjami oraz otwartości na dialog z mediami. Organizatorzy podkreślili, że wspólny front przeciwko pseudomedycynie ma na celu obronę pacjentów przed oszustwami, które mogą mieć tragiczne skutki.
Główne wnioski
- 15 kwietnia 2025 r. odbyło się #9 śniadanie prasowe NIL i Rzecznika Praw Pacjenta poświęcone walce z pseudomedycyną i dezinformacją zdrowotną.
- Przedstawiono liczne przykłady niebezpiecznych praktyk, takich jak plazmoterapia, biorezonans, nielegalne suplementy czy terapie psychodeliczne.
- Projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta przewiduje m.in. realne uprawnienia dla RPP, kary finansowe i skuteczniejszą prewencję.
- NIL i RPP deklarują ścisłą współpracę w celu ochrony pacjentów oraz wspólne działania edukacyjne i legislacyjne przeciw szarlatanerii.
Źródło:
- NIL
