Narodowy Fundusz Zdrowia zapowiedział pakiet zmian, które mają uporządkować rynek rehabilitacji domowej i ambulatoryjnej. W komunikacie podsumowano rok rozmów z przedstawicielami fizjoterapeutów, wskazując na poprawę dostępności usług, ale też na potrzebę zakończenia niekorzystnych praktyk. Najważniejsze korekty dotyczą rozliczeń, obszaru realizacji świadczeń oraz nowych limitów wykonywania rehabilitacji domowej w ramach umów ambulatoryjnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany NFZ wprowadza od 1 stycznia 2026 r. w rehabilitacji domowej i ambulatoryjnej.
- Dlaczego ograniczono możliwość wykonywania świadczeń domowych w ramach umów ambulatoryjnych.
- Jakie nadużycia wykazały kontrole NFZ i jakie koszty generowały.
- Jak nowe przepisy mają poprawić dostęp pacjentów do rehabilitacji w regionach.
Więcej miejsc dla rehabilitacji domowej
NFZ poinformował, że w ciągu roku liczba podmiotów realizujących rehabilitację wyłącznie w domu pacjenta wzrosła z 591 do 694. Oznacza to, że praktycznie w każdym powiecie dostępna jest dziś placówka zapewniająca świadczenia fizjoterapeutyczne w środowisku pacjenta. Fundusz podkreśla, że to odpowiedź na realne zapotrzebowanie – rosnące wraz ze starzeniem się populacji i zwiększoną liczbą osób z ograniczoną mobilnością.
Nadużycia wykryte w kontrolach. System generował ogromne koszty
Jednym z kluczowych problemów było wykorzystywanie umów na rehabilitację ambulatoryjną do świadczeń domowych. Kontrole NFZ ujawniły przypadki, w których w zakładzie rehabilitacji pracowała de facto jedna osoba, choć do umowy zgłoszono ponad 100 fizjoterapeutów. Równocześnie świadczenia w domach pacjentów wykonywały dziesiątki osób sprawozdawanych w ramach kontraktu ambulatoryjnego.
Skutki były podwójnie niekorzystne – pacjenci tracili dostęp do rehabilitacji stacjonarnej, a koszty rosły. Wydatki NFZ na fizjoterapię domową wyniosły 1,4 mld zł w 2023 r., a rok później już 1,8 mld zł.
Spłaszczenie różnic w wycenach
Do 2023 r. różnica w koszcie tego samego świadczenia – zależnie od typu umowy – sięgała około 25 zł. To skłaniało niektóre placówki do rozliczania usług domowych z kontraktów ambulatoryjnych, co przynosiło im większe przychody. W 2024 r. NFZ zmniejszył rozbieżności, a w najnowszym projekcie zakłada pełne ujednolicenie średniej wartości świadczeń, niezależnie od rodzaju umowy.
Usługi mają być realizowane w tym samym województwie
Fundusz zwrócił uwagę na zjawisko wykonywania rehabilitacji domowej poza województwem, na które podpisano umowę. W niektórych podmiotach blisko 100% świadczeń udzielano poza obszarem kontraktu, a w ok. 46% – nawet poza województwem.
Największe przepływy firm działających w rehabilitacji odnotowano pomiędzy województwami mazowieckim i pomorskim, łódzkim i śląskim oraz lubelskim i śląskim.
NFZ zapowiada, że od 1 kwietnia 2026 r. nie będzie finansował świadczeń wykonywanych poza regionem wskazanym w umowie. Celem jest zapewnienie równego dostępu dla pacjentów z danego województwa.
„Furtka” pozostaje, ale w znacznie mniejszej skali
Pierwotne założenia zakładały całkowite rozdzielenie rehabilitacji domowej i ambulatoryjnej. Ostatecznie NFZ pozostawi możliwość wykonywania części świadczeń domowych przez podmioty z umową na ambulatorium, ale ograniczy ją do 20%.
Do końca 2025 r. obowiązuje stosunek 50/50. Od 1 stycznia 2026 r. ma to być 20/80, co – jak wskazuje Fundusz – stanowi kompromis odpowiadający postulatom fizjoterapeutów i jednocześnie zwiększający dostęp do rehabilitacji w poradniach.
Konsultacje zakończone
Projekt nowych zasad był poddany konsultacjom społecznym, które zakończyły się 17 grudnia 2025 r. NFZ podsumowuje, że zmiany mają uporządkować rynek, ograniczyć nadużycia i pozwolić na bardziej przewidywalne planowanie wydatków.
Główne wnioski
- Zwiększono liczbę podmiotów realizujących rehabilitację domową z 591 do 694, co poprawia dostępność świadczeń w praktycznie każdym powiecie.
- Kontrole NFZ wykazały znaczące nadużycia, m.in. realizowanie świadczeń domowych z kontraktów ambulatoryjnych. Wydatki na rehabilitację domową wzrosły z 1,4 mld zł w 2023 r. do 1,8 mld zł w 2024 r.
- Od 1 stycznia 2026 r. limit na „domówki” w ramach umów ambulatoryjnych spadnie z 50% do 20%, co ma uporządkować rynek i zwiększyć dostęp do rehabilitacji stacjonarnej.
- NFZ wprowadzi od 1 kwietnia 2026 r. zasadę rozliczania usług tylko w obrębie województwa, którego dotyczy umowa, ma to zagwarantować równy dostęp dla lokalnych pacjentów.
Źródło:
- https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/zmiany-w-rehabilitacji-na-nfz-jest-lepsza-dostepnosc-ale-furtka-zostaje,8868.html
