Coraz więcej badań wskazuje, że wpływ środowiska na nasze zdrowie może być znacznie większy, niż dotąd sądzono. Naukowcy z Mount Sinai zwracają uwagę na związek między ekspozycją na PFAS – syntetyczne substancje chemiczne powszechnie występujące w przedmiotach codziennego użytku – a zwiększonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2. Najnowsze wyniki, opublikowane na łamach eBioMedicine, rzucają nowe światło na mechanizmy metaboliczne, które mogą odpowiadać za to zagrożenie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są źródła codziennej ekspozycji na PFAS i dlaczego nazywa się je „wiecznymi chemikaliami”.
- W jaki sposób PFAS mogą zaburzać metabolizm i wpływać na rozwój cukrzycy typu 2.
- Jakie konkretne wyniki uzyskano w badaniu Mount Sinai i co oznaczają one dla zdrowia publicznego.
- Dlaczego ograniczenie kontaktu z PFAS staje się pilnym wyzwaniem dla systemów ochrony zdrowia.
Ekspozycja na PFAS a ryzyko cukrzycy – wyniki nowego badania
Naukowcy z Icahn School of Medicine w Mount Sinai w Nowym Jorku opublikowali właśnie wyniki przełomowego badania, które rzuca nowe światło na wpływ syntetycznych substancji chemicznych PFAS (substancje per- i polifluoroalkilowe) na metabolizm człowieka. Jak wynika z analizy, ekspozycja na te powszechnie występujące w środowisku związki chemiczne może znacząco zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.
Badanie opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine przeprowadzono w ramach elektronicznej bazy danych Bio Me, powiązanej z dokumentacją medyczną ponad 70 tysięcy pacjentów Mount Sinai. Zespół naukowców przeanalizował próbki krwi 180 osób z niedawno zdiagnozowaną cukrzycą typu 2 oraz 180 osób bez tej choroby, dobranych pod względem wieku, płci i pochodzenia etnicznego.
Czym są PFAS i gdzie je spotykamy?
PFAS to grupa syntetycznych związków chemicznych, które od dekad stosowane są w szerokim zakresie produktów codziennego użytku – od naczyń kuchennych z powłokami zapobiegającymi przywieraniu, przez odzież wodoodporną, aż po meble odporne na plamy. Ich szczególną cechą jest wysoka trwałość – nie rozkładają się łatwo ani w środowisku, ani w organizmach ludzi, co sprawia, że zyskały przydomek „wieczne chemikalia”.
Wzrost ryzyka o 31% i zaburzenia metaboliczne
Naukowcy wykazali, że wyższe poziomy PFAS we krwi wiązały się ze statystycznie istotnym zwiększeniem ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. Dokładniej: każdy wzrost ekspozycji na PFAS oznaczał 31-procentowe zwiększenie ryzyka.
Zespół badaczy zidentyfikował również potencjalny mechanizm, poprzez który PFAS wpływają na zdrowie metaboliczne – zakłócenia w biosyntezie aminokwasów oraz metabolizmie leków, które mogą ograniczać zdolność organizmu do regulacji poziomu glukozy we krwi.
Jak podkreślił Vishal Midya, doktor, MStat, autor korespondencyjny i adiunkt w dziedzinie medycyny środowiskowej w Icahn School of Medicine:
Nasze badanie jest jednym z pierwszych, w których zbadano, w jaki sposób te związki chemiczne mogą zaburzać metabolizm organizmu, zwiększając ryzyko cukrzycy – szczególnie w różnych populacjach USA.
Znaczenie badań nad ekspozomem i środowiskowym ryzykiem chorób
Współautorka publikacji, dr n. med. Damaskini Valvi, specjalistka w zakresie zdrowia publicznego i medycyny środowiskowej, podkreśla szerszy kontekst badania:
Niniejsze badania wykorzystują ramy eksposomiczne do scharakteryzowania wpływu środowiska i powiązanych z nim zmian metabolicznych przyczyniających się do rozwoju cukrzycy typu 2 w wrażliwych populacjach USA. Wyniki mogą pomóc nam w opracowaniu skuteczniejszych interwencji w celu wczesnego zapobiegania cukrzycy typu 2 w przyszłości, uwzględniając narażenie osób na substancje chemiczne występujące w środowisku, a także inne dobrze znane czynniki genetyczne, kliniczne i związane ze stylem życia, które mogą mieć wpływ na rozwój cukrzycy.
Potrzeba dalszych badań i działania prewencyjne
Zespół naukowców apeluje o dalsze badania, które połączą dane genetyczne, kliniczne oraz środowiskowe, aby dokładniej zrozumieć, w jaki sposób ekspozycja na PFAS i inne zanieczyszczenia wpływa na zdrowie człowieka. Szczególną uwagę należy poświęcić okresom życia charakteryzującym się podwyższoną wrażliwością metaboliczną – od okresu prenatalnego po wiek podeszły.
Coraz więcej publikacji wskazuje, że PFAS są nie tylko powiązane z cukrzycą, ale również z innymi chorobami przewlekłymi – w tym otyłością i chorobami wątroby. Skala problemu oraz powszechność narażenia na PFAS sprawiają, że ograniczenie kontaktu z tymi substancjami powinno stać się jednym z priorytetów zdrowia publicznego.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Każdy wzrost ekspozycji na PFAS zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 o 31% – wykazało to badanie 360 osób w bazie Mount Sinai.
- PFAS zaburzają metabolizm poprzez wpływ na biosyntezę aminokwasów i metabolizm leków, co może utrudniać regulację poziomu glukozy.
- PFAS występują powszechnie w produktach codziennego użytku i są trudne do usunięcia z organizmu i środowiska.
- Eksperci wzywają do dalszych badań i działań prewencyjnych w zakresie ograniczania narażenia na „wieczne chemikalia”.
Źródło:
- eBioMedicine
- Mount Sinai Health System
