Ministerstwo Zdrowia zapowiada wdrożenie systemowego rozwiązania, które ma zagwarantować bezpieczną opiekę okołoporodową niezależnie od miejsca zamieszkania. W nowelizacji rozporządzenia dotyczącego świadczeń szpitalnych zaplanowano nowe świadczenie „Opieka nad kobietą w ciąży i kobietą rodzącą realizowana przez położną”. To odpowiedź na narastający problem likwidowanych lub przekształcanych oddziałów położniczo-ginekologicznych, które przy bardzo małej liczbie porodów nie są w stanie utrzymać wymaganych standardów. Resort przekonuje, że zmiana ma wzmocnić rolę położnych i poprawić bezpieczeństwo pacjentek.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany wprowadza nowe świadczenie dotyczące opieki nad ciężarną i rodzącą.
- Jaką rolę mają pełnić położne w szpitalach bez oddziałów położniczych.
- Kiedy poród poza oddziałem może się odbyć i jakie zabezpieczenia przewidziano.
- Jak Ministerstwo Zdrowia argumentuje neutralność budżetową projektu.
Nowe świadczenie i rola położnych
Projekt nowelizacji zakłada utworzenie w małych szpitalach – oddalonych o ponad 25 km od najbliższego oddziału położniczo-ginekologicznego – zespołów położnych odpowiedzialnych za ocenę stanu ciężarnych, kobiet rodzących oraz pacjentek w połogu. Chodzi o placówki, które nie prowadzą oddziałów położniczych, ale posiadają izbę przyjęć lub SOR i dysponują personelem medycznym, który można objąć nową organizacją pracy. Położne zyskają większą samodzielność w ocenie klinicznej pacjentek, co ma skrócić czas reakcji i ułatwić dalsze postępowanie.
👩🏻⚕️🤰🏻 Celem projektowanego świadczenia opieki nad kobietą w ciąży i kobietą rodzącą realizowanej przez położną jest zapewnienie bezpiecznej opieki okołoporodowej tam, gdzie dziś jej brakuje – szczególnie w miejscach oddalonych od szpitali z pełnym oddziałem… pic.twitter.com/CjTXBFCpBY
— Ministerstwo Zdrowia (@MZ_GOV_PL) January 8, 2026
Izby porodowe i zasady transportu
W projekcie rozporządzenia przewidziano również utworzenie specjalnych izb porodowych – wydzielonych, odpowiednio wyposażonych pomieszczeń, w których będzie można bezpiecznie przyjąć poród wyłącznie w sytuacjach nagłych. Kluczowym elementem projektu jest zapewnienie całodobowego transportu z udziałem położnej i ratownika medycznego, umożliwiającego szybkie przewiezienie pacjentki do najbliższego oddziału położniczo-ginekologicznego, jeśli tylko pozwoli na to stan zaawansowania porodu.
Resort wskazuje, że izba porodowa nie ma być alternatywą dla oddziałów położniczych. To rozwiązanie na wypadek, gdy rozpoczęta akcja porodowa nie pozwoli na bezpieczny transport. Podkreślono, że także obecnie zdarzają się pojedyncze przypadki porodów w SOR, jednak w warunkach bez wyodrębnionych pomieszczeń i bez dedykowanego personelu.
Brak planów likwidacji oddziałów położniczych
Ministerstwo Zdrowia zaznacza, że projektowane zmiany nie oznaczają automatycznego zamykania oddziałów położniczo-ginekologicznych. Decyzje dotyczące profilu działalności poszczególnych szpitali podejmują ich właściciele. Resort zapewnia, że może udzielać wsparcia eksperckiego, ale nie ma wpływu na ostateczne decyzje organów tworzących placówki.
Jednocześnie przypomina, że rosnące wyzwania demograficzne powodują, że wiele oddziałów przy bardzo małej liczbie porodów – poniżej 400 rocznie – nie jest w stanie utrzymać ciągłości praktyki i odpowiedniego poziomu kompetencji personelu. W takich warunkach zapewnienie bezpieczeństwa pacjentek staje się trudne, co przyspiesza proces przekształceń.
Skutki finansowe i organizacyjne
Zmiana organizacji opieki ma być neutralna dla budżetu państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Wydatki wynikające z nowego świadczenia zostaną pokryte z planu finansowego NFZ. Nie jest przewidziana konieczność pozyskiwania dodatkowych środków budżetowych.
Główne wnioski
- Nowe świadczenie opieki realizowanej przez położne ma zwiększyć dostępność opieki porodowej w szpitalach oddalonych o więcej niż 25 km od najbliższego oddziału położniczo-ginekologicznego.
- Izby porodowe będą służyły wyłącznie przyjęciu porodu w sytuacjach, gdy stan pacjentki uniemożliwia bezpieczny transport; mają zapobiegać niekontrolowanym porodom na SOR.
- Całodobowy transport z udziałem położnej i ratownika medycznego ma zapewnić szybkie i bezpieczne przekazanie pacjentki do wyspecjalizowanej placówki.
- Projekt jest neutralny dla budżetu państwa, a jego koszty zostaną pokryte z planu finansowego NFZ, bez konieczności dodatkowego finansowania.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/nowe-rozwiazania-systemowe-bezpieczna-opieka-okoloporodowa-niezalezna-od-miejsca-zamieszkania
