Ministra zdrowia przyjęła do realizacji najbardziej rozbudowaną z trzech przedstawionych przez prezesa AOTMiT opcji zmian w finansowaniu świadczeń opieki zdrowotnej – tzw. wariant 3. Oznacza to m.in. wzrost wycen świadczeń, aktualizację taryf, nowe współczynniki korygujące i dodatkowe jednostki rozliczeniowe. Zmiany mają obowiązywać w perspektywie 12 miesięcy i kosztować NFZ 16,94 mld zł, co przekłada się na 11,17% wzrost wartości umów (nie licząc leków i chemioterapii). Co dokładnie oznacza to dla placówek, pacjentów i finansów systemu?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak wygląda struktura wariantu 3 rekomendacji AOTMiT przyjętej przez ministrę zdrowia.
- Które obszary świadczeń otrzymają dodatkowe finansowanie i dlaczego.
- Jakie konkretne zmiany obejmują współczynniki korygujące oraz taryfy świadczeń.
- Co oznacza zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych dla szpitali i pacjentów.
Czym są rekomendacje AOTMiT i dlaczego są ważne?
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji cyklicznie przygotowuje rekomendacje dotyczące zmian wycen świadczeń opieki zdrowotnej. Są one odpowiedzią na rosnące koszty działalności placówek, w tym wynikające ze zmian legislacyjnych – jak np. ustawa z 26 maja 2022 r., która wprowadziła minimalne poziomy wynagrodzeń dla pracowników podmiotów leczniczych.
W 2025 roku rekomendacja została przygotowana po raz czwarty i miała odzwierciedlać zarówno te ustawowe zmiany, jak i inflację, wzrost kosztów świadczeń, niedoszacowania i rozbieżności między kontraktami a realnym wykonaniem.
Trzy warianty: stopniowanie wsparcia
Warianty opracowane przez Agencję i przedstawione podczas dzisiejszej konferencji miały charakter narastający – każdy kolejny obejmował wszystkie elementy poprzedniego oraz nowe działania.
- Wariant 1 – koszt 9,14 mld zł – zawierał tylko skutki ustawy o najniższym wynagrodzeniu zasadniczym. Oznaczał korekty wycen wynikające z regulacji płacowych, ale bez ingerencji w inne elementy systemu.
- Wariant 2 – koszt 13,82 mld zł – uwzględniał dodatkowo inflację, pilne potrzeby wybranych obszarów (np. psychiatria, rehabilitacja, opieka długoterminowa), aktualizację taryf oraz zwiększenie współczynników korygujących m.in. dla kompleksowych świadczeń onkologicznych i ginekologicznych.
- Wariant 3 – koszt 16,94 mld zł – objął wszystkie powyższe elementy, a dodatkowo przewidział zwiększenie liczby jednostek rozliczeniowych w świadczeniach niedoszacowanych na podstawie danych z I kwartału 2025 roku.
To właśnie wariant 3 został ostatecznie zatwierdzony do realizacji przez ministrę zdrowia.
Główne założenia zatwierdzonego wariantu 3
Decyzja ministry zakłada wejście w życie rozwiązań, które pozwolą lepiej dopasować finansowanie świadczeń do realiów pracy placówek. W szczególności obejmuje:
1. Zwiększenie współczynników korygujących w sieci PSZ
- Szpitale I poziomu PSZ – współczynnik zwiększony do 1,07
- Szpitale II poziomu – do poziomu 1,06
- Szpitale wyższych poziomów referencyjności – zwiększenie współczynników JGP dla kompleksowych świadczeń do 1,06
Wzrost o 3 punkty procentowe dla tych współczynników ma poprawić sytuację finansową głównie powiatowych i wojewódzkich szpitali, a także jednostek świadczących kosztowne procedury specjalistyczne.
2. Wsparcie obszarów wymagających pilnej interwencji
Zwiększone finansowanie trafi do świadczeń, które od lat pozostają niedoszacowane, mimo rosnącego zapotrzebowania:
- Psychiatria dzieci i dorosłych, w tym świadczenia środowiskowe i ambulatoryjne
- Leczenie uzależnień
- Opieka długoterminowa, w tym w zakładach opiekuńczo-leczniczych (również psychiatrycznych)
- Pielęgniarska opieka domowa, opieka paliatywna i hospicyjna dla dzieci
- Medycyna szkolna
- Ratownictwo medyczne, transport sanitarny, SOR-y i izby przyjęć (w tym psychiatryczne)
3. Współczynniki korygujące dla kompleksowych procedur ginekologicznych i chirurgicznych
Przewidziano także zastosowanie dodatkowych współczynników korygujących dla wybranych grup JGP, obejmujących kompleksowe świadczenia w obszarze ginekologii i chirurgii. Rozwiązanie to skierowane jest głównie do placówek o wyższym stopniu referencyjności, które posiadają odpowiednią infrastrukturę i doświadczenie w realizacji zaawansowanych, złożonych procedur medycznych.
4. Aktualizacja taryf świadczeń
Nowe taryfy obejmą trzy kluczowe grupy:
- Choroby układu nerwowego – wzrost wyceny o 13,8%
- Choroby żeńskiego układu rozrodczego – wzrost o 20,9%
- Rehabilitacja stacjonarna – wzrost o 14,4%
Zmiany te mają lepiej odzwierciedlać realne koszty świadczeń, które dotąd były finansowane poniżej poziomu ich wykonania.
5. Dodatkowe jednostki rozliczeniowe
Nowością wariantu 3 jest mechanizm pozwalający zwiększyć liczbę jednostek rozliczeniowych w tych obszarach, w których:
- występuje wysokie niedoszacowanie kontraktów względem realnego wykonania
- obserwuje się największy potencjał wzrostu liczby świadczeń
- różnice te wystąpiły szczególnie wyraźnie w okresie styczeń-marzec 2025
Co z programem CZP?
W rekomendacji uwzględniono także przedłużenie do końca 2025 roku programu pilotażowego Centrów Zdrowia Psychicznego (zakres 35). Skutki finansowe tego działania oszacowano w ujęciu półrocznym. Od stycznia 2026 r. ma wejść nowy, docelowy model finansowania CZP – bardziej przewidywalny i systemowo stabilny.
Główne wnioski
- Ministra zdrowia zatwierdziła wariant 3 rekomendacji AOTMiT, co oznacza wzrost finansowania NFZ o 16,94 mld zł – to 11,17% więcej niż dotychczas (z wyłączeniem leków i chemioterapii).
- Nowe środki trafią do kluczowych i niedoszacowanych obszarów, takich jak psychiatria, opieka długoterminowa, medycyna szkolna, ratownictwo czy SOR-y.
- Wzrosną taryfy w wybranych grupach świadczeń: o 13,8% dla chorób układu nerwowego, 20,9% dla chorób żeńskiego układu rozrodczego i 14,4% dla rehabilitacji stacjonarnej.
- Placówki otrzymają wyższe współczynniki korygujące oraz więcej jednostek rozliczeniowych, co ma poprawić płynność finansową i dostępność świadczeń.
Źródło:
- AOTMiT
