Naczelna Izba Lekarska poinformowała, że otrzymała z Prokuratury Okręgowej prośbę o złożenie wyjaśnień w związku z zawiadomieniem złożonym przez Ministerstwo Zdrowia. Sprawa dotyczy działań samorządu lekarskiego związanych z wygaszaniem warunkowych praw wykonywania zawodu lekarzom spoza Unii Europejskiej, którzy nie przedstawili w terminie dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1. Konflikt toczy się równolegle z pracami legislacyjnymi nad zmianą przepisów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakiego sporu dotyczą działania Ministerstwa Zdrowia i Naczelnej Izby Lekarskiej.
- Dlaczego lekarze spoza UE musieli przedstawić certyfikat znajomości języka polskiego na poziomie B1.
- Jakie zmiany w przepisach uchwalił Sejm i kogo mają one objąć.
- Na jakim etapie znajduje się nowelizacja oczekująca na decyzję Prezydenta RP.
Rzecznik NIL: realizujemy obowiązującą ustawę
3 czerwca 2026 r. rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej Jakub Kosikowski poinformował w serwisie X, że samorząd lekarski otrzymał pismo z Prokuratury Okręgowej dotyczące zawiadomienia złożonego przez Ministerstwo Zdrowia. Jak napisał:
– Otrzymaliśmy z Prokuratury Okręgowej prośbę o wyjaśnienia w odpowiedzi na zawiadomienie Ministerstwa Zdrowia złożone na NIL. Za to, że realizujemy ustawę, która od 1.05.2026 wymaga od lekarzy pracujących w PL języka Polskiego na poziomie B1. MZ chce ją wstecznie zmienić – napisał rzecznik NIL.
Stanowisko NIL od początku pozostaje niezmienne. Samorząd argumentuje, że był zobowiązany do stosowania obowiązujących przepisów i nie mógł opierać swoich decyzji na zapowiedziach przyszłych zmian ustawowych.
Certyfikat B1 miał zostać przedstawiony do 1 maja 2026 roku
Spór dotyczy lekarzy spoza UE posiadających warunkowe prawo wykonywania zawodu w Polsce. Zgodnie z nowelizacją przepisów przyjętą w maju 2024 r. osoby te miały czas do 1 maja 2026 r. na przedstawienie dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego na poziomie minimum B1.
Przepisy przewidywały, że brak wymaganego certyfikatu w wyznaczonym terminie skutkuje utratą prawa wykonywania zawodu od 2 maja 2026 r.
Według informacji podawanych przez media i środowisko lekarskie od początku maja warunkowe PWZ utraciło już około 300 lekarzy spoza Unii Europejskiej.
Ministerstwo Zdrowia apelowało o wstrzymanie działań
Jeszcze przed upływem ustawowego terminu Ministerstwo Zdrowia sygnalizowało, że planowane są zmiany przepisów.
Pod koniec kwietnia wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka skierowała do prezesów okręgowych rad lekarskich oraz do Naczelnej Izby Lekarskiej pismo, w którym wskazywała, że regulacje dotyczące certyfikatów językowych mają zostać zmienione. Resort sugerował, aby nie dokonywać wygaszania warunkowych praw wykonywania zawodu lekarzom, którzy nie zdążą przedłożyć dokumentów do 1 maja.
Samorząd lekarski nie zaakceptował tego stanowiska. NIL wskazywała, że nie może odstąpić od stosowania obowiązującej ustawy wyłącznie na podstawie informacji o planowanych zmianach legislacyjnych.
Sejm przyjął przepisy wydłużające termin o rok
15 maja Sejm uchwalił nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
W trakcie prac parlamentarnych do projektu dodano przepis wydłużający termin na przedstawienie certyfikatu językowego przez lekarzy spoza UE. Nowe rozwiązanie zakłada przesunięcie terminu z 1 maja 2026 r. na 1 maja 2027 r.
Zmiana dotyczy przede wszystkim lekarzy, którzy uzyskali możliwość wykonywania zawodu w Polsce na uproszczonych zasadach po wybuchu wojny w Ukrainie.
Warto zaznaczyć, że głównym celem nowelizacji były inne kwestie. Ustawa reguluje między innymi zasady dostępu do świadczeń dla osób żyjących z HIV, umożliwiając korzystanie z wizyt lekarskich, leków i badań w ramach programu leczenia antyretrowirusowego niezależnie od statusu ubezpieczeniowego. Przewiduje również zmianę zasad finansowania badań diagnostycznych dla osób zakażonych wirusowym zapaleniem wątroby typu C przebywających w zakładach penitencjarnych.
Samorząd lekarski zgłaszał zastrzeżenia do nowych regulacji
Przed zakończeniem prac parlamentarnych przedstawiciele samorządu lekarskiego próbowali przekonać decydentów do zmiany proponowanych rozwiązań.
20 maja 2026 r. prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski spotkał się w Pałacu Prezydenckim z Prezydentem RP Karolem Nawrockim. Tematem rozmowy była właśnie ustawa wydłużająca termin przedstawienia certyfikatu B1 przez lekarzy cudzoziemców posiadających warunkowe prawo wykonywania zawodu.
Naczelna Rada Lekarska argumentowała, że znajomość języka polskiego jest jednym z podstawowych warunków bezpiecznej komunikacji z pacjentami oraz prawidłowego wykonywania obowiązków zawodowych.
Ustawa nadal czeka na decyzję Prezydenta
Nowelizacja została uchwalona i przyjęta przez Senat 21 maja 2026 r. Do wejścia w życie konieczny jest jeszcze podpis Prezydenta RP.
Według informacji przekazywanych przez media i środowisko lekarskie pojawiają się sygnały, że prezydent może mieć zastrzeżenia do przyjętych rozwiązań. Na razie nie zapadła jednak ostateczna decyzja dotycząca losów ustawy.
Do czasu zakończenia procesu legislacyjnego obowiązują przepisy, które nakazywały przedstawienie certyfikatu językowego do 1 maja 2026 r. Właśnie wokół sposobu ich stosowania narósł spór pomiędzy Ministerstwem Zdrowia a samorządem lekarskim, który obecnie stał się przedmiotem zainteresowania prokuratury.
Główne wnioski
- Naczelna Izba Lekarska otrzymała z Prokuratury Okręgowej prośbę o wyjaśnienia w związku z zawiadomieniem złożonym przez Ministerstwo Zdrowia.
- Od 2 maja 2026 r. lekarze spoza UE bez certyfikatu języka polskiego na poziomie B1 tracą warunkowe prawo wykonywania zawodu; według dostępnych informacji dotyczyło to już około 300 osób.
- Sejm przyjął przepisy wydłużające termin przedstawienia certyfikatu do 1 maja 2027 r., jednak nowelizacja nadal oczekuje na podpis Prezydenta RP.
- NIL stoi na stanowisku, że wykonywała obowiązujące przepisy, podczas gdy Ministerstwo Zdrowia wcześniej apelowało o powstrzymanie się od wygaszania warunkowych PWZ.
Źródło:
- Jakub Kosikowski / NIL
