Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało propozycje zmian, które mogą znacząco wpłynąć na sposób zatrudniania i wynagradzania lekarzy w publicznych placówkach. Resort planuje ograniczyć możliwość pracy w wielu szpitalach jednocześnie oraz odejść od systemu wynagrodzeń opartego na tzw. success fee. Celem – jak podkreśla premier i nowa minister zdrowia – ma być poprawa sytuacji pacjentów, jednak środowisko lekarskie już ostrzega przed negatywnymi konsekwencjami planowanych reform.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w kontraktach dla lekarzy planuje wprowadzić Ministerstwo Zdrowia.
- Dlaczego resort chce ograniczyć możliwość pracy lekarzy w wielu szpitalach jednocześnie.
- Na czym polega proponowane odejście od modelu success fee i co to oznacza dla lekarzy oraz pacjentów.
- Jakie są opinie przedstawicieli środowiska medycznego na temat planowanych regulacji.
Resort zdrowia bierze na celownik kontraktowców
Ministerstwo Zdrowia przygotowało nowe propozycje regulacji dotyczących zatrudniania lekarzy, które mogą radykalnie zmienić funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. W tle zmian – zapowiedź premiera Donalda Tuska, że głównym celem nowego kierownictwa resortu nie będzie poprawa sytuacji lekarzy, lecz pacjentów. Na czele ministerstwa stanęła Jolanta Sobierańska-Grenda, dotychczasowa prezes Szpitali Pomorskich Sp. z o.o., o której premier powiedział:
Nowa minister zdrowia, pani Jolanta Sobierańska-Grenda, taką bardzo mocną ręką, czasami wbrew okolicznościom i wbrew różnym interesom, zrobiła naprawdę ład i porządek, jeśli chodzi o system ochrony zdrowia – szpitale w województwie pomorskim.
Deklaracje szybko zaczęły przybierać formę konkretnych projektów. 24 lipca do strony społecznej trafił dokument z nowymi propozycjami resortu w zakresie kontraktowania lekarzy.
Minimum pół etatu lub tylko jeden świadczeniodawca
Pierwsza z proponowanych zmian dotyczy wymiaru czasu pracy. Lekarz ma mieć prawo pracować na kontrakcie tylko wtedy, jeśli jego wymiar czasu pracy wynosi nie mniej niż połowę etatu – lub jego równoważnik w przypadku innych form zatrudnienia niż stosunek pracy bądź służby.
Jeśli kontrakt opiewa na mniej niż pół etatu, lekarz będzie mógł pracować tylko dla jednego świadczeniodawcy.
Dodatkowo każda umowa ma zawierać dokładny harmonogram oraz liczbę godzin udzielania świadczeń.
Koniec z procentem od procedury
Drugą istotną zmianą jest odejście od dotychczasowej formy wynagradzania w formule success fee – czyli prowizji od wykonanej procedury medycznej. Resort postuluje, aby obowiązywała stawka godzinowa, co w ocenie Ministerstwa Zdrowia ograniczy patologiczne zjawiska rozliczania się „za ilość, nie jakość”.
W piśmie resortu czytamy:
Wynagrodzenie określone w umowach (…) nie może być określone jako stawka procentowa wynagrodzenia świadczeniodawcy wynikającego z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Argumenty za i przeciw. Konflikt z lekarzami wisi w powietrzu
Choć nowe przepisy nie zostały jeszcze uchwalone, środowisko lekarskie już ostro je krytykuje. Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej, ostrzega, że propozycje są oderwane od realiów i grożą poważnymi skutkami finansowymi dla szpitali oraz pogorszeniem dostępności świadczeń.
Nie tędy droga, to negatywnie odbije się na finansach szpitali, a także na samych pacjentach – ocenia Kosikowski.
Zwraca również uwagę na zróżnicowanie między oddziałami:
Co innego oddział internistyczny, na którym konieczna jest ciągłość opieki, a co innego np. chirurgia jednego dnia, na której pacjent wchodzi i wychodzi tego samego dnia. Dlatego odgórne związanie lekarza na pół etatu w pewnych miejscach może generować tzw. puste przeloty, za które i tak dyrektor szpitala będzie musiał lekarzowi zapłacić.
Stawka godzinowa zamiast motywacji?
Kolejną kontrowersją jest proponowana rezygnacja z systemu success fee, który według NIL motywuje lekarzy do większego zaangażowania.
Jeśli jest success fee, to jest to bardziej motywujące dla lekarza, który wykona więcej zabiegów, a dyrektor szpitala płaci tylko wtedy, gdy wie, że dostanie na to pieniądze z NFZ. Stawka godzinowa grozi sytuacją, w której trzeba płacić w trybie ‘czy się stoi, czy się leży’ – mówi rzecznik NIL.
Według Kosikowskiego wprowadzenie sztywnych stawek godzinowych może przełożyć się na zmniejszenie liczby wykonywanych procedur i w efekcie – wydłużenie kolejek. Co więcej, może to jeszcze bardziej przesunąć ciężar opieki zdrowotnej na sektor prywatny.
Rząd kontra lekarze – początek dłuższego sporu?
O tym, że rząd wkroczył na ścieżkę konfliktu z lekarzami, świadczą nie tylko opinie samych zainteresowanych, ale i wypowiedzi ekspertów rynku ochrony zdrowia. Wojciech Wiśniewski z Federacji Przedsiębiorców Polskich zwraca uwagę, że nieograniczona liczba kontraktów jest obecnie możliwa, bo system nie pozwala na ich przypisanie do konkretnej osoby.
Średnia wartość kontraktu to jest 23 tys. zł. To jest z kolei top 1,2 proc. zarobków w Polsce. A wiemy, że lekarze mają tendencję do posiadania więcej niż jednego kontraktu – wskazuje.
Jego zdaniem propozycje Ministerstwa Zdrowia to pierwszy krok, ale niewystarczający. Dlatego zapowiada, że Federacja Przedsiębiorców Polskich przedstawi na początku sierpnia własne propozycje kontroli wynagrodzeń kontraktowych.
Kwestia efektywności: więcej zabiegów czy mniej hazardu moralnego?
Zdaniem Wiśniewskiego, choć model success fee bywa efektywny – np. przy leczeniu zaćmy – to w wielu innych obszarach może prowadzić do nadużyć.
Jest wiele obszarów, jak ambulatoryjna opieka specjalistyczna czy niektóre rodzaje diagnostyki, gdzie formuła success fee powoduje swoisty hazard moralny, że jak lekarz zrobi więcej zabiegów, to więcej zarobi, wskutek czego często przesadza się z liczbą takich świadczeń.
W jego opinii zaproponowane przez resort ograniczenie kontraktów do minimum pół etatu w jednej placówce to rozsądna baza do dalszych reform.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia proponuje nowe zasady zatrudniania lekarzy – kontrakt możliwy będzie tylko w wymiarze min. 0,5 etatu lub u jednego świadczeniodawcy.
- Resort chce odejść od success fee – lekarze nie będą mogli zarabiać procentowo od wykonanych procedur, zamiast tego wprowadzone mają być stawki godzinowe.
- Zmiany wywołały opór środowiska lekarskiego – według NIL nowe zasady mogą pogorszyć sytuację pacjentów i finansów szpitali, a także zwiększyć kolejki.
- Reforma to kontynuacja zapowiedzi Izabeli Leszczyny – Jolanta Sobierańska-Grenda, nowa minister zdrowia, ma realizować politykę skupioną na poprawie jakości opieki z perspektywy pacjenta.
Źródło:
- Ministerstwo Zdrowia
- Alert Medyczny
- media (Money.pl, Donald.pl)
