Po trzech latach intensywnych negocjacji Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) jest o krok od zawarcia przełomowego porozumienia dotyczącego globalnego przygotowania na przyszłe pandemie. Traktat, który ma mieć moc prawną, może stać się drugim w historii wiążącym dokumentem przyjętym przez wszystkie kraje członkowskie WHO. Jego celem jest wzmocnienie światowego systemu reagowania na zagrożenia zdrowotne, co ma zapobiec powtórzeniu się chaosu z czasów pandemii COVID-19.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są główne cele nowego traktatu pandemicznego WHO.
- Jakie kwestie wstrzymują zakończenie negocjacji.
- Dlaczego porozumienie może być przełomem w historii WHO.
- Jakie kontrowersje budzi pakt w krajach rozwiniętych i rozwijających się.
Negocjacje na ostatniej prostej
Rozmowy w sprawie nowego traktatu pandemicznego prowadzone są od 2021 roku i w ostatnich dniach przybrały intensywny charakter. Według źródeł agencji Reutera, negocjacje trwały bez przerwy aż do godziny 9 rano w sobotę, jednak nie udało się rozwiązać wszystkich problematycznych kwestii.
Osiągnięto duży postęp… uzgodniono niemal wszystkie elementy traktatu, pozostało tylko kilka nierozstrzygniętych, ale kluczowych kwestii – przekazało źródło dyplomatyczne z Genewy.
WHO poinformowała, że rozmowy zostały tymczasowo zawieszone do wtorku, co może oznaczać, że finalizacja dokumentu jest bliska.
Sporne punkty: leki, szczepionki i równość
Największe kontrowersje wciąż budzi kwestia sprawiedliwego dostępu do leków i szczepionek w sytuacjach kryzysowych. Pandemia COVID-19 obnażyła ogromne nierówności między krajami rozwiniętymi a rozwijającymi się, jeśli chodzi o dostęp do podstawowych środków ochrony zdrowia.
Zwolennicy traktatu podkreślają konieczność stworzenia mechanizmu solidarnego podziału zasobów medycznych w sytuacjach globalnych zagrożeń. Przeciwnicy, zwłaszcza wśród komentatorów prawicowych z USA, Wielkiej Brytanii czy Australii, twierdzą, że porozumienie może ograniczyć suwerenność narodową na rzecz organizacji międzynarodowej.
WHO odpiera zarzuty o ograniczanie wolności
Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus stanowczo odrzucił te zarzuty. Jak zaznaczył, traktat nie odbierze krajom członkowskim prawa do podejmowania własnych decyzji, lecz umożliwi szybsze i lepsze reagowanie na nowe zagrożenia zdrowotne dzięki współpracy międzynarodowej.
Porozumienie pomoże krajom lepiej chronić się przed wybuchami pandemii – stwierdził Tedros.
W Genewie nie obyło się jednak bez protestów. Aktywiści, choć nieliczni, wyrażali swój sprzeciw wobec porozumienia. Jeden z demonstrantów niósł transparent z napisem: „KIM JESTEŚ, ŻEBY ODEBRAĆ MI WOLNOŚĆ?!”.
Historyczna szansa dla WHO
Jeśli traktat zostanie formalnie przyjęty, będzie to dopiero drugi przypadek w 75-letniej historii WHO, gdy wszystkie państwa członkowskie zgodzą się na wiążący dokument. Poprzednim takim wydarzeniem było przyjęcie w 2003 roku ramowej konwencji o ograniczeniu użycia tytoniu.
W ocenie obserwatorów, sukces negocjacji nad traktatem pandemicznym byłby nie tylko znaczącym osiągnięciem dyplomatycznym, ale również kamieniem milowym w budowaniu odporności globalnego systemu ochrony zdrowia na przyszłe kryzysy.
WHO – globalny strażnik zdrowia publicznego
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), działająca od 1948 roku jako agencja ONZ, odgrywa kluczową rolę w koordynowaniu międzynarodowych działań na rzecz zdrowia. Jej zadania obejmują m.in. reagowanie na globalne zagrożenia zdrowotne, opracowywanie wytycznych medycznych i wspieranie krajów w budowaniu systemów opieki zdrowotnej.
WHO odegrała istotną rolę w walce z pandemią COVID-19, a także w eliminacji chorób zakaźnych, takich jak ospa prawdziwa. Obecnie koncentruje się na przygotowaniu świata na kolejne zagrożenia epidemiologiczne, budowaniu solidarności między państwami i promowaniu sprawiedliwego dostępu do leków oraz szczepionek.
Główne wnioski
- Nowy traktat pandemiczny ma być prawnie wiążącym dokumentem wzmacniającym globalne przygotowanie na przyszłe pandemie.
- Negocjacje trwają od trzech lat, a obecnie uzgodniono większość zapisów traktatu – pozostały tylko kluczowe kwestie do rozstrzygnięcia.
- Największe spory dotyczą sprawiedliwego dostępu do leków i szczepionek między krajami bogatymi i rozwijającymi się.
- Jeśli pakt zostanie przyjęty, będzie to dopiero drugi w historii WHO traktat zaakceptowany przez wszystkie państwa członkowskie (po porozumieniu tytoniowym z 2003 r.).
Źródła:
- WHO
- X.com
- tuoitrenews.vn
- stratnewsglobal.com
