Polska farmacja stoi przed ogromnym wyzwaniem – krajowa produkcja leków pokrywa jedynie 30% zapotrzebowania, podczas gdy europejska średnia wynosi aż 70%. Tak duże uzależnienie od importu stawia pod znakiem zapytania nasze bezpieczeństwo lekowe. Jakie kroki należy podjąć, by zwiększyć krajową produkcję i uniezależnić się od dostaw z zagranicy? Kluczowe mogą być inwestycje wspierane przez środki publiczne oraz rozwój leków generycznych.
Tylko 30% leków w Polsce pochodzi z krajowej produkcji
Jak wskazuje prezes zarządu Polpharmy, Sebastian Szymanek Narodowy Fundusz Zdrowia w 2024 roku zrefundował 416 mln opakowań leków, ale jedynie 122 mln z nich pochodziło z polskich fabryk. Oznacza to, że aż 70% leków trafia na rynek z importu.
Im wyższa technologia, im bardziej skomplikowana, tym uzależnienie od importu jest dużo większe. Tutaj mówimy o barierach inwestycyjnych, czyli nakładach, które trzeba zarówno zainwestować w rozwój tych produktów, jak i bardzo wysokim zaawansowaniu technologicznym i odpowiednich liniach technologicznych, które trzeba mieć – mówi agencji Newseria Sebastian Szymanek, prezes zarządu Polpharmy.
Suwerenność lekowa Polski – gdzie jesteśmy na tle Europy?
Wskaźnik suwerenności lekowej w Polsce wynosił w 2020 roku 0,32, co oznacza, że krajowa produkcja mogła pokryć jedynie 32% zapotrzebowania na farmaceutyki. Dla porównania mediana europejska wynosi 0,7, a w krajach takich jak Szwajcaria czy Irlandia produkcja przewyższa krajowy popyt nawet ośmiokrotnie.
Taki stan rzeczy sprawia, że w sytuacjach kryzysowych – jak pandemia COVID-19 – Polska znajduje się w trudnym położeniu. Wówczas wiele krajów wprowadziło zakazy eksportowe, co pokazało, jak ważna jest niezależność w produkcji farmaceutycznej.
112 mln zł na wsparcie innowacyjnych technologii biomedycznych
Jednym z działań mających na celu zwiększenie krajowej produkcji leków jest konkurs organizowany przez Agencję Badań Medycznych. W ramach Krajowego Planu Odbudowy przeznaczono 112 mln zł na wsparcie 22 projektów dotyczących innowacyjnych technologii biomedycznych.
![Bezpieczeństwo lekowe i innowacyjne terapie: Wyniki konkursu ABM [Lista]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2024/12/nauka-badania-innowacje-laboratorium-ogolne-8-300x200.jpg)
Jednym z beneficjentów tych środków jest Polpharma, która rozwija projekt generycznych leków wziewnych stosowanych w leczeniu POChP i astmy. To kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów, gdyż obecnie większość tego typu leków pochodzi z importu.
Ten projekt ma trzy etapy. Po pierwsze, rozwinąć to połączenie, następnie rozwinąć inhalator i udowodnić, że ten produkt jest bioekwiwalentny w tym inhalatorze, aż wreszcie doprowadzić do inwestycji i zakupu linii technologicznych, które doprowadzą docelowo do produkcji tych leków u nas w kraju. Cel jest taki, żeby w momencie, kiedy te leki schodzą z ochrony patentowej, czyli mówimy o marcu 2029 i listopadzie 2029 roku, ten produkt był zaoferowany polskiemu pacjentowi – podkreśla Sebastian Szymanek.
POChP i astma – rosnące wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia
Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) choruje co piąta osoba po 40. roku życia – to około 2 mln pacjentów. Podobna liczba osób zmaga się z astmą.
Oba schorzenia wymagają stałego dostępu do leków wziewnych, które obecnie w większości są importowane. Dlatego kluczowe jest uruchomienie produkcji w Polsce, co pozwoliłoby nie tylko zwiększyć dostępność terapii, ale również obniżyć ich koszty.
Czy Polska może stać się farmaceutycznym liderem?
Unia Europejska coraz mocniej stawia na odbudowę bezpieczeństwa lekowego. Jak podkreślał przewodniczący Komisji Zdrowia Publicznego Adam Jarubas, priorytetem jest sfinalizowanie pakietu farmaceutycznego i zmniejszenie zależności od importu substancji czynnych.
W Polsce widać pierwsze kroki w tym kierunku – wsparcie finansowe dla innowacyjnych projektów, rozwój leków generycznych i większa świadomość konieczności inwestycji w farmację. Jednak odbudowa suwerenności lekowej to proces na dekady, a nie na rok czy dwa.
Patrząc na debatę dotyczącą tego, co zrobić z bezpieczeństwem lekowym Europy, to znowu widzimy, że Europa jest przed nami o jeden krok do przodu. Tam już nie tylko uświadomiono sobie, ale też uruchomiono w niektórych krajach całkiem spore fundusze i podjęto całkiem dużo projektów zmierzających do tego, żeby stopniowo przywracać to bezpieczeństwo lekowe. Natomiast mówię o tym świadomie, to nie jest zadanie na rok, dwa, to są zadania na dekady, ponieważ my to bezpieczeństwo lekowe przez dekady oddawaliśmy – dodaje Sebastian Szymanek.
Źródło:
- biznes.newseria.pl
