Papierowe kartoteki i ręczne wpisy znikają z polskich placówek medycznych. Zastępuje je cyfryzacja – dynamiczna, ale nie bez wyzwań. Najnowszy raport Centrum e-Zdrowia „VIII Edycja Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą” wskazuje, że większość szpitali w Polsce prowadzi Elektroniczną Dokumentację Medyczną (EDM), rośnie wykorzystanie sztucznej inteligencji, a placówki coraz lepiej radzą sobie z wdrażaniem technologii. Jednocześnie wyraźnie rosną potrzeby w zakresie cyberbezpieczeństwa.
Kto wypełnił ankiety? Najaktywniejsze placówki to AŚZ
CeZ wysłało ankiety do ponad 60 tysięcy podmiotów wykonujących działalność leczniczą (PWDL):
- Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne – szpitalne – 1 238;
- Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne – inne niż szpitalne – 1 104;
- Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne (AŚZ) – 60 603.
Ankiety uzupełniło 11 185 placówek medycznych. Najwięcej odpowiedzi napłynęło z podmiotów udzielających ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych (AŚZ) – wypełniły one aż 9 731 ankiet, co stanowi ponad 86% wszystkich odpowiedzi. W tej grupie najaktywniejsze były:
- AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) – 4 230 odpowiedzi
- POZ (podstawowa opieka zdrowotna) – 2 861 odpowiedzi
- Inne świadczenia ambulatoryjne – 2 640 odpowiedzi
Dla porównania, szpitale wypełniły 820 ankiet, a inne niż szpitalne świadczenia stacjonarne i całodobowe – 634 ankiety.
Jak informuje CeZ – badanie było realizowane od 21 października do 20 listopada 2024 r. za pomocą techniki CAWI.
EDM standardem w szpitalach
Zgodnie z raportem CeZ, już 89,1% szpitali prowadzi Elektroniczną Dokumentację Medyczną (EDM) dla kluczowych danych klinicznych, takich jak diagnozy, wyniki badań czy przyczyny odmowy przyjęcia. Jeszcze wyższy poziom notuje dokumentacja kart informacyjnych z leczenia szpitalnego – sięga on 91,2%.
Wdrożenie EDM jest możliwe dzięki coraz lepszej infrastrukturze IT. 86,4% placówek deklaruje, że ma wystarczającą liczbę stanowisk komputerowych, a 87,9% – odpowiednią liczbę urządzeń podłączonych do sieci.
AI coraz śmielej wkracza do diagnostyki
Sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie w coraz większej liczbie placówek. Już 13,2% szpitali korzysta z AI, głównie w diagnostyce obrazowej – 33,9% wskazań dotyczy tomografii komputerowej. Coraz częściej pojawiają się też wirtualni asystenci (18%), systemy wspomagania decyzji klinicznych (16,2%), czy AI w diagnostyce obrazowej typu MRI (rezonans magnetyczny) – 15,9%.
Z raportu wynika, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy 13,1% placówek planuje wdrożenie lub rozwój rozwiązań opartych na AI. W szpitalach aż 38,8% przedstawicieli deklaruje pozytywny stosunek do sztucznej inteligencji.
Cyberbezpieczeństwo: największe wyzwanie cyfrowej medycyny
Postępująca cyfryzacja to nie tylko ułatwienia, ale i zagrożenia. Ponad 52,2% placówek zgłasza potrzeby w zakresie cyberbezpieczeństwa. Wśród szpitali odsetek ten sięga aż 91,2%. Kluczowe problemy to: odporność na cyberataki (69,6%), ochrona danych osobowych (66%) i edukacja personelu w zakresie zagrożeń IT (64,8%).
W placówkach innych niż szpitalne najczęściej wskazywano na konieczność poprawy wiedzy kadry w zakresie zagrożeń informatycznych – 79,8%.
Narzędzia Business Intelligence – potencjał nadal niewykorzystany
Z rozwiązań BI (Business Intelligence) korzysta jedynie 7% badanych placówek, przy czym najwyższy odsetek (22,2%) dotyczy szpitali. Najczęstsze zastosowanie? Analiza kosztów przypadających na pacjenta (68,4%), analiza procesów obsługi pacjenta, leczenia, rozliczeń i efektywności wykorzystania zasobów (65,2%) oraz optymalizacja organizacyjna i finansowa (63,8%).
Plany wdrożeniowe w zakresie BI ma zaledwie 9,9% podmiotów, mimo że w 2023 roku było to tylko 5,2%. Najczęściej takie zamiary deklarują szpitale (32,8%).
Finansowanie cyfryzacji – dominują środki własne
Aż 92,6% placówek, które posiadają lub planują budżet na utrzymanie i rozwój systemów IT, opiera się na środkach własnych. Zaledwie 4,9% planuje korzystać z funduszy UE, a 21,9% z finansowania organów założycielskich.
Posiadanie budżetu lub plan finansowy na rozwój systemów informatycznych deklaruje 62,3% szpitali, 53,2% placówek innych niż szpitalne i 30,5% AŚZ.
Oprogramowanie i infrastruktura – jak wygląda zaplecze techniczne?
Najczęściej wykorzystywane rozwiązania to oprogramowanie gabinetowe (63,8%), HIS (52,8%) i systemy apteczne. W szpitalach aż 89,3% placówek korzysta z HIS, a 88,8% z oprogramowania aptecznego.
Dostęp do szerokopasmowego internetu posiada 65,8% wszystkich placówek, ale aż 96,6% szpitali deklaruje pełne pokrycie.
Czytniki e-Dowodów i cyfrowa tożsamość – jeszcze margines
Z czytników e-Dowodów korzysta jedynie 2,3% podmiotów. Brak istotnych różnic między typami placówek sugeruje, że wdrożenie tego narzędzia wciąż jest na bardzo wczesnym etapie.
Pełny raport dostępny jest pod linkiem: VIII Edycja Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą
Źródło:
- CeZ
