Starzenie się społeczeństwa, rosnące zadłużenie szpitali i malejąca liczba osób finansujących system ochrony zdrowia – to główne tematy posiedzenia Rady Zdrowia przy Prezydencie RP, które odbyło się 6 maja 2026 r. Eksperci dyskutowali o strategicznym wpływie zmian demograficznych na organizację i finansowanie ochrony zdrowia w Polsce. W spotkaniu uczestniczył również dr Tomasz Maciejewski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie problemy finansowe i demograficzne były omawiane podczas posiedzenia Rady Zdrowia przy Prezydencie RP.
- Jakie dane dotyczące deficytu NFZ i zadłużenia szpitali przedstawiono podczas debaty ekspertów.
- Dlaczego eksperci ostrzegają przed pogarszaniem dostępności świadczeń zdrowotnych.
- Jak Ministerstwo Zdrowia oraz Tomasz Maciejewski skomentowali posiedzenie.
Rada Zdrowia o przyszłości szpitalnictwa w Polsce
Posiedzenie Rady Zdrowia poświęcono aktualnej sytuacji polskiego szpitalnictwa oraz wyzwaniom, które w kolejnych latach mogą wpływać na stabilność całego systemu ochrony zdrowia. Spotkanie poprowadzili prof. Piotr Czauderna – Doradca Prezydenta RP i przewodniczący Rady Zdrowia – oraz gen. prof. Grzegorz Gielerak, członek Rady.
W debacie uczestniczyli przedstawiciele instytucji publicznych oraz eksperci zajmujący się ochroną zdrowia i demografią. Szczególnie istotna była obecność dr. Tomasza Maciejewskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia. W spotkaniu uczestniczył także Michał Dzięgielewski, pełnomocnik Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Demografia coraz mocniej obciąża system ochrony zdrowia
Eksperci zwracali uwagę, że obecny model finansowania ochrony zdrowia coraz słabiej odpowiada realiom demograficznym i gospodarczym. Problemem staje się nie tylko starzenie społeczeństwa, ale również depopulacja części regionów kraju, szczególnie obszarów wiejskich.
W ocenie uczestników debaty prowadzi to do pogłębiania nierówności w dostępie do świadczeń zdrowotnych. Coraz większym wyzwaniem jest również spadek liczby osób w wieku produkcyjnym, które finansują system poprzez składki zdrowotne.
Dodatkowo zwracano uwagę na postępującą automatyzację rynku pracy. Według ekspertów może ona w przyszłości jeszcze bardziej ograniczyć bazę płatników składek, na których obecnie opiera się system finansowania NFZ.
23 mld zł deficytu NFZ i 25 mld zł zadłużenia sektora
Podczas posiedzenia przedstawiono również dane dotyczące sytuacji finansowej ochrony zdrowia. Prognozowany deficyt Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 rok ma wynieść ok. 23 mld zł.
Eksperci wskazywali także na rosnące zadłużenie sektora szpitalnego, które osiągnęło już ok. 25 mld zł. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy szpitali powiatowych – aż 91% z nich odnotowało stratę finansową.
W trakcie debaty zwracano uwagę, że rosnące problemy finansowe zwiększają ryzyko ograniczania działalności części placówek oraz pogarszania lokalnej dostępności świadczeń zdrowotnych.
Ponadlimitowe świadczenia i ryzyko ograniczania badań
Jednym z tematów dyskusji były także niezapłacone świadczenia ponadlimitowe, których wartość przekracza obecnie 4,5 mld zł. Według uczestników spotkania wpływa to bezpośrednio na płynność finansową placówek klinicznych i onkologicznych.
Eksperci wskazywali również na skutki wprowadzenia stawek degresywnych za diagnostykę obrazową i endoskopową. Mechanizmy rozliczeniowe mają wpływać na ograniczanie liczby badań wykonywanych ponad wartość kontraktu.
W ocenie uczestników posiedzenia może to prowadzić do wydłużania kolejek do badań diagnostycznych.
Likwidacja porodówek i problemy dostępności świadczeń
Podczas debaty poruszono również temat zmian w strukturze oddziałów szpitalnych. Wskazywano m.in. na likwidację kolejnych porodówek oraz tworzenie punktów interwencyjnych jako rozwiązań zastępczych.
Eksperci zwracali uwagę, że kwestie skuteczności i bezpieczeństwa takich rozwiązań pozostają przedmiotem dyskusji w środowisku medycznym.
Ochrona zdrowia potrzebuje zmian systemowych
Uczestnicy posiedzenia zwracali uwagę, że utrzymanie wydolności polskiego szpitalnictwa będzie wymagało nie tylko kolejnych dotacji budżetowych, ale przede wszystkim długofalowych zmian organizacyjnych i finansowych. W ocenie ekspertów konieczna jest szeroka debata nad strategicznym planem naprawy systemu ochrony zdrowia.
Podczas spotkania podkreślano również, że bez odważnych decyzji politycznych i reform obejmujących organizację świadczeń, finansowanie oraz dostępność opieki medycznej, obecne problemy mogą się pogłębiać w kolejnych latach.
Nowi członkowie Rady Zdrowia
Podczas posiedzenia przewodniczący Rady Zdrowia prof. Piotr Czauderna wręczył powołania dwóm nowym członkom gremium – Wojciechowi Łuczajowi oraz Wojciechowi Zawalskiemu.
Obecnie w pracach Rady uczestniczy 26 ekspertów reprezentujących różne dziedziny związane z ochroną zdrowia.
Tomasz Maciejewski o dialogu i zmianach w ochronie zdrowia
Po zakończeniu posiedzenia komunikat opublikowało także Ministerstwo Zdrowia, które wyraźnie zaznaczyło udział wiceministra zdrowia Tomasza Maciejewskiego w debacie prowadzonej przy Prezydencie RP. Resort ocenił obecność swojego przedstawiciela jako potwierdzenie gotowości do prowadzenia ponadpartyjnej dyskusji o przyszłości ochrony zdrowia.
Jak przekazało Ministerstwo Zdrowia, udział Tomasza Maciejewskiego w spotkaniu „potwierdza deklarację minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o otwartości na ponadpartyjny i ponadpolityczny dialog o zdrowiu”.
Do kwestii współpracy z Pałacem Prezydenckim odniósł się również sam wiceminister zdrowia. Tomasz Maciejewski podkreślił, że resort od początku deklarował gotowość do rozmów ze wszystkimi uczestnikami systemu ochrony zdrowia, niezależnie od podziałów politycznych.
– Jesteśmy otwarci na dialog ze wszystkimi interesariuszami systemu ochrony zdrowia, z każdą opcją polityczną, z Pałacem Prezydenckim również – powiedział Tomasz Maciejewski.
Wiceminister zaznaczył także, że podczas posiedzenia Rady Zdrowia dyskutowano głównie o wpływie zmian demograficznych na organizację systemu ochrony zdrowia oraz realizację świadczeń medycznych. Dodał również, że resort prowadzi obecnie prace nad ustawą o zdrowiu oraz innymi projektami dotyczącymi rozwoju i cyfryzacji ochrony zdrowia.
– Po przeprocesowaniu przez Sejm i Senat oczywiście te ustawy trafią do podpisu Pana Prezydenta. Jak zwykle liczymy na życzliwość tej sprawie – dodał na koniec wiceminister.
Główne wnioski
- Prognozowany deficyt NFZ na 2026 rok ma wynieść ok. 23 mld zł, a zadłużenie sektora szpitalnego osiągnęło ok. 25 mld zł.
- 91% szpitali powiatowych odnotowało stratę finansową, co zwiększa ryzyko ograniczania dostępności świadczeń zdrowotnych.
- Niezapłacone świadczenia ponadlimitowe przekraczają 4,5 mld zł i wpływają na płynność finansową placówek klinicznych oraz onkologicznych.
- W posiedzeniu Rady Zdrowia przy Prezydencie RP uczestniczył wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski, a Ministerstwo Zdrowia podkreśliło gotowość do ponadpartyjnego dialogu o ochronie zdrowia.
Źródło:
- https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/posiedzenie-rady-zdrowia-strategiczny-wplyw-demografii-na-system-ochrony-zdrowia-w-aspekcie-jego-finansowania-i-organiza,119903
- PAP MediaRoom
