Burze słoneczne, znane głównie ze swojego wpływu na technologię satelitarną i komunikację, mogą mieć również niepokojące konsekwencje dla ludzkiego zdrowia – zwłaszcza dla kobiet. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie Communications Medicine sugeruje, że zakłócenia pola magnetycznego Ziemi spowodowane aktywnością słoneczną mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zawału serca wśród kobiet.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym są burze geomagnetyczne i jak wpływają na pole magnetyczne Ziemi
- Jakie zależności między aktywnością słoneczną a zdrowiem serca zauważyli naukowcy
- Dlaczego kobiety mogą być bardziej wrażliwe na zakłócenia geomagnetyczne
- Jakie są możliwości prognozowania i prewencji zawałów w okresach wysokiej aktywności słonecznej
Co badało brazylijskie badanie?
Zespół badawczy z brazylijskiego Narodowego Instytutu Badań Kosmicznych (INPE) przeanalizował dane z lat 1998–2005, zebrane w mieście São José dos Campos w stanie São Paulo. To okres intensywnej aktywności słonecznej, idealny do obserwacji ewentualnego wpływu burz geomagnetycznych na zdrowie populacji. W badaniu wzięto pod uwagę dane dotyczące hospitalizacji z powodu zawałów serca – 871 przypadków mężczyzn i 469 kobiet.
Naukowcy uwzględnili również Indeks Planetarny (Kp-Index), który mierzy zmienność pola geomagnetycznego Ziemi. Dni obserwacyjne zostały sklasyfikowane jako spokojne, umiarkowane lub zakłócone geomagnetycznie, a dane zdrowotne podzielono według płci i wieku (do 30 lat, 31–60 lat, powyżej 60 lat).
Kobiety bardziej narażone na skutki burz geomagnetycznych
Chociaż liczba zawałów serca była ogółem wyższa wśród mężczyzn, to relatywna częstość ich występowania w dniach z zakłóconą pogodą geomagnetyczną znacząco rosła u kobiet. Najbardziej zauważalny wzrost odnotowano w grupie kobiet w wieku 31–60 lat – trzykrotnie wyższy niż w dniach spokojnych.
Wyniki sugerują, że kobiety są bardziej podatne na warunki geomagnetyczne – powiedział Luiz Felipe Campos de Rezende, badacz INPE i autor korespondencyjny artykułu.
Jak dodaje Rezende, burze geomagnetyczne są efektem działania wiatru słonecznego na magnetosferę – najbardziej zewnętrzną warstwę atmosfery, która chroni Ziemię przed promieniowaniem kosmicznym. Do tej pory wpływ tych zjawisk był głównie analizowany pod kątem zakłóceń w GPS czy telekomunikacji. Nowe ustalenia otwierają jednak nowe pole do badań.
Mechanizmy fizjologiczne – wciąż niejasne
Od lat 70. XX wieku naukowcy podejrzewali, że zmiany pola magnetycznego mogą oddziaływać na układ sercowo-naczyniowy. Możliwe mechanizmy to m.in. wahania ciśnienia krwi, zmiany tętna czy zakłócenia rytmu dobowego, który reguluje cykl snu i czuwania. Jednak jak podkreślają autorzy, nie są to jeszcze potwierdzone związki przyczynowo-skutkowe.
To pierwsze badanie na ten temat przeprowadzone na naszych szerokościach geograficznych, ale nie jest ono rozstrzygające. Dlatego jego celem nie jest wywoływanie niepokoju wśród populacji, zwłaszcza wśród kobiet. […] Uważamy jednak, że te wyniki stanowią empiryczny wynik o hipotetycznym znaczeniu i trafności, którego nie należy ignorować w kontekście naukowym – zaznacza badacz.
Prognozowanie i prewencja
Słońce działa w cyklach trwających średnio 11 lat. Najwyższy poziom aktywności słonecznej – tzw. maksimum słoneczne – przypadł na przełom 2024 i 2025 roku. Choć zaburzenia geomagnetyczne występują nieregularnie, INPE prowadzi specjalną stronę internetową monitorującą takie zjawiska.
Naukowcy na całym świecie próbują przewidywać występowanie zaburzeń geomagnetycznych, ale na razie ich dokładność nie jest zadowalająca. Gdy tego typu usługi staną się bardziej zaawansowane – i jeśli wpływ zaburzeń magnetycznych na serce zostanie potwierdzony – będziemy mogli rozważyć strategie prewencyjne z perspektywy zdrowia publicznego, zwłaszcza w przypadku osób, które już cierpią na problemy z sercem – mówi Rezende.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Badanie z Brazylii wykazało, że kobiety, szczególnie w wieku 31–60 lat, są bardziej narażone na zawał serca w czasie burz geomagnetycznych.
- Zjawiska te są związane z oddziaływaniem wiatru słonecznego na magnetosferę i mogą wpływać na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.
- Nie ma jeszcze pewności naukowej co do mechanizmów – hipotezy obejmują m.in. zmiany ciśnienia krwi i rytmu dobowego.
- Rok 2025 to okres wysokiej aktywności słonecznej, dlatego temat jest szczególnie aktualny z punktu widzenia zdrowia publicznego.
Źródło:
- São Paulo Research Foundation (FAPESP)
- Communications Medicine
