W odpowiedzi na rekordowy wzrost zachorowań na krztusiec w województwie pomorskim, władze regionu ogłosiły start nowego programu profilaktycznego. Bezpłatne szczepienia obejmą osoby powyżej 65. roku życia z przewlekłymi chorobami płuc. To pilotażowe działanie, które ma chronić najbardziej narażoną grupę pacjentów i przeciwdziałać dalszemu rozprzestrzenianiu się zakażeń.
Lawinowy wzrost zachorowań – dane są niepokojące
W ciągu niespełna roku liczba przypadków krztuśca w województwie pomorskim wzrosła z 36 w 2023 r. do 1630 do końca września 2024 r., co oznacza 45-krotny wzrost. Najwięcej przypadków notuje się w powiecie wejherowskim (229,2 na 100 tys.), Gdyni (208,6) i Gdańsku (186,6). W skali kraju sytuacja jest równie niepokojąca – według NIZP-PZH w 2024 r. odnotowano ponad 30 tys. zakażeń.
Dla kogo program szczepień?
Program skierowany jest do mieszkańców województwa pomorskiego powyżej 65. roku życia, u których rozpoznano przewlekłe choroby układu oddechowego, takie jak POChP czy astma. W ramach inicjatywy zaszczepionych ma zostać 4 266 osób (wg pomorskie.eu będzie to 4680 osób), z czego ponad 500 to mieszkańcy Gdyni.
Krztusiec – niewidzialne zagrożenie
Krztusiec (koklusz) to wysoce zakaźna choroba dróg oddechowych, przenoszona drogą kropelkową. Jest bardziej zaraźliwa niż ospa wietrzna – zakaźność w pierwszych tygodniach sięga 85%. Najbardziej narażone na powikłania są niemowlęta i osoby starsze z chorobami przewlekłymi. Powikłania u seniorów mogą obejmować m.in. zapalenie płuc, odmę opłucnową, złamania żeber czy nietrzymanie moczu.
Dlaczego teraz?
Inicjatorzy programu zwracają uwagę na kilka przyczyn wzrostu zachorowań:
- spadek odporności po szczepieniach (ochrona utrzymuje się średnio 10 lat),
- niska wyszczepialność dorosłych,
- wzrost liczby uchyleń od obowiązkowych szczepień u dzieci – z 48,6 tys. w 2019 r. do 87,3 tys. w 2023 r.,
- możliwe zmiany genetyczne bakterii Bordetella pertussis.
Partnerstwo samorządowe
Program przygotowano we współpracy z konsultantem wojewódzkim ds. chorób zakaźnych oraz wojewódzkim inspektorem sanitarnym. 11 lipca 2025 r. w sali Polskie Niebo podpisano porozumienie między Urzędem Marszałkowskim a przedstawicielami Gdyni, Gdańska, Sopotu i 14 powiatów. Budżet programu to ponad 2 mln zł – połowę pokrywa województwo, połowę powiaty.
Pierwsze szczepienia planowane są jeszcze w 2025 r., ale program przejdzie standardową ścieżkę: konsultacje, ocena AOTMiT, wybór koordynatora w ramach konkursu i podpisanie umów z samorządami. Równolegle promowana będzie możliwość realizacji szczepień przez pracodawców i placówki niepubliczne.
Eksperci apelują: chronimy nie tylko seniorów
Zdaniem dr. Tadeusza Jędrzejczyka z UMWP, każdy zaszczepiony senior to nie tylko mniejsze ryzyko ciężkiego przebiegu choroby, ale też mniejsze ryzyko transmisji na noworodki, które nie mogą jeszcze przyjąć szczepienia.
Również dr n. med. Krzysztof Bigus z wejherowskiego szpitala przypomina o groźnych powikłaniach, które mogą towarzyszyć krztuścowi – od zapaleń płuc po przepukliny i krwotoki.
Źródło:
- gdynia.pl
- zdrowie.pomorskie.eu
