Bayer wszczął szeroko zakrojone postępowania sądowe przeciwko czołowym producentom szczepionek przeciwko COVID-19, zarzucając im naruszenie patentów związanych z technologią mRNA. Sprawy, które trafiły do sądów federalnych w USA, otwierają nowy rozdział w długotrwałej i złożonej batalii prawnej o własność intelektualną stojącą za jedną z najbardziej przełomowych technologii medycznych ostatnich dekad.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kogo i dlaczego pozywa Bayer oraz jakie firmy zostały objęte pozwami dotyczącymi technologii mRNA
- Na czym polega spór patentowy i jak technologia opracowana w latach 80. w Monsanto miała zostać wykorzystana w szczepionkach przeciwko COVID-19
- Jakie są stawki finansowe postępowań, w tym przychody ze sprzedaży szczepionek i możliwe roszczenia licencyjne
- Jak pozwy Bayera wpisują się w szerszą falę sporów o mRNA i jakie mogą mieć konsekwencje dla przyszłych innowacji biotechnologicznych
Kogo pozywa Bayer i gdzie toczą się sprawy
Pozwy zostały złożone przeciwko firmom Pfizer, BioNTech oraz Moderna w federalnym sądzie w stanie Delaware. Równolegle Bayer wniósł odrębny pozew przeciwko Johnson & Johnson w sądzie federalnym w New Jersey.
Spółki zależne Bayera, w tym Bayer CropScience oraz dwa podmioty należące do Monsanto, twierdzą, że producenci szczepionek wykorzystali opatentowaną technologię stabilizacji mRNA bez wymaganej licencji. Bayer domaga się nieokreślonego odszkodowania pieniężnego, ale jednocześnie podkreśla, że nie zamierza blokować produkcji szczepionek.
Źródło sporu: technologia opracowana w Monsanto
Sednem pozwów jest technologia opracowana w latach 80. XX wieku przez naukowców firmy Monsanto, która obecnie jest spółką zależną Bayera. Badania prowadzone przez Davida Fischhoffa i Freda Perlaka koncentrowały się pierwotnie na poprawie stabilności i ekspresji mRNA w roślinach, co miało zwiększyć odporność upraw na szkodniki.
Według Bayera, ta sama metoda została później zastosowana do stabilizacji informacyjnego RNA w szczepionkach przeciwko COVID-19 – kluczowego elementu umożliwiającego skuteczne działanie preparatów mRNA. Jak stwierdził rzecznik Bayera:
W pozwie zarzuca się pozwanym naruszenie praw do opatentowanych innowacji należących do firmy Bayer, które zwiększają stabilność mRNA i które Bayer początkowo wykorzystywał w celach rolniczych.
Patent, który stał się przedmiotem sporu
Bayer wskazuje, że wniosek patentowy dotyczący tej technologii został złożony w 1989 roku, a po długim procesie rozpatrywania patent USA nr 7 741 118 został wydany w 2010 roku. Patent ten pozostaje w mocy do czerwca 2027 roku.
W dokumentach sądowych Bayer argumentuje, że opatentowana metoda była „niezbędna do pokonania wczesnych barier technicznych” w opracowaniu skutecznych szczepionek opartych na mRNA. Zdaniem koncernu, bez tej technologii stabilizacja mRNA i odpowiednia ekspresja białka wirusowego nie byłyby możliwe na skalę przemysłową.
Zarzuty wobec producentów szczepionek
W pozwach podkreślono, że wszyscy czterej producenci mieli wykorzystać tę samą opatentowaną metodę w swoich produktach. Bayer stwierdził m.in.:
Pozwani wykorzystują opatentowaną przez powoda metodę, aby zwiększyć stabilność mRNA swojej szczepionki, ekspresję białka, a tym samym zdolność szczepionki do nadawania odporności na wirusa.
Jednocześnie Bayer zaznacza, że nie brał udziału w opracowywaniu ani sprzedaży szczepionek przeciwko COVID-19 i nie dąży do zakłócania działań z zakresu zdrowia publicznego:
Powodowie nie dążą do ingerowania w trwające działania pozwanych w związku z COVID-19 ani w prace nad szczepionkami przeciwko niezliczonym innym chorobom.
Ogromne stawki finansowe
Kontekst finansowy sporów jest znaczący. Według danych firm:
- Pfizer i BioNTech osiągnęły ponad 3,3 mld USD przychodów ze sprzedaży szczepionki Comirnaty w 2024 roku,
- Moderna wygenerowała 3,2 mld USD przychodów ze szczepionki Spikevax,
- Johnson & Johnson zakończył sprzedaż swojej szczepionki przeciwko COVID-19 w USA w 2023 roku.
Bayer domaga się nie tylko podstawowego odszkodowania przewidzianego w ustawie patentowej, ale również odsetek, kosztów sądowych oraz bieżących opłat licencyjnych do momentu wygaśnięcia patentu w 2027 roku.
Szerszy kontekst sporów o mRNA
Pozwy Bayera wpisują się w rozbudowaną sieć sporów patentowych dotyczących technologii mRNA. Wcześniej m.in. Moderna pozwała Pfizer i BioNTech w 2022 roku, a w sierpniu ubiegłego roku Pfizer i BioNTech zawarły ugodę z GSK i CureVac, opiewającą na 740 mln USD plus opłaty licencyjne. W pozwach Bayera i Monsanto podkreślono:
W ciągu ostatnich kilku lat wiele firm i instytucji badawczych, które twierdziły, że ich technologie zostały wykorzystane w opracowaniu szczepionki, wniosło pozwy.
Główne wnioski
- Bayer złożył pozwy patentowe przeciwko Pfizerowi, BioNTechowi, Modernie oraz Johnson & Johnson w sądach federalnych w Delaware i New Jersey.
- Spór dotyczy technologii stabilizacji mRNA opracowanej w latach 80. XX wieku przez Monsanto; patent USA nr 7 741 118 obowiązuje do czerwca 2027 roku.
- Koncern domaga się nieokreślonego odszkodowania pieniężnego, odsetek i opłat licencyjnych, podkreślając jednocześnie, że nie zamierza blokować produkcji szczepionek.
- Stawka finansowa sięga miliardów dolarów – w 2024 roku Pfizer/BioNTech osiągnęli ponad 3,3 mld USD przychodów ze szczepionki Comirnaty, a Moderna 3,2 mld USD ze Spikevax.
Źródło:
- opracowanie własne, Finance 360, The Independent, USA Herald
