Najnowsze badania naukowców z Universidad de Concepción w Chile ujawniają, że bakterie bytujące w jamie ustnej mogą odgrywać kluczową rolę w rozwoju płaskonabłonkowego raka jamy ustnej (OSCC – oral squamous cell carcinoma). W badaniu przeprowadzonym z użyciem zaawansowanej proteomiki wykazano, że pewne drobnoustroje aktywnie wpływają na progresję choroby, a nawet mogą sprzyjać migracji komórek rakowych do innych narządów. Odkrycia te mogą mieć istotne znaczenie dla przyszłych terapii nowotworowych oraz profilaktyki raka.
Rak jamy ustnej – nie tylko papierosy i alkohol
Płaskonabłonkowy rak jamy ustnej (OSCC) to najczęstsza forma raka w obrębie jamy ustnej, odpowiadająca za ponad 90% wszystkich zmian nowotworowych w tym obszarze. Dotychczas za główne czynniki ryzyka jego rozwoju uznawano:
- Palenie tytoniu – zawarte w nim substancje rakotwórcze uszkadzają DNA komórek jamy ustnej.
- Spożycie alkoholu – alkohol działa drażniąco na błonę śluzową i osłabia jej zdolności regeneracyjne.
Jednak coraz więcej dowodów wskazuje na rolę mikrobioty jamy ustnej jako czynnika wpływającego na powstawanie i rozwój raka. Naukowcy wykazali, że zaburzenie równowagi bakteryjnej (tzw. dysbioza) może skutkować szybszą progresją choroby nowotworowej.
Fusobacterium nucleatum – bakteria, która przyspiesza rozwój nowotworu
Chilijscy naukowcy postanowili zbadać wpływ konkretnej bakterii Fusobacterium nucleatum, która powszechnie występuje w jamie ustnej, ale przy pewnych warunkach może sprzyjać nowotworzeniu.
W przeprowadzonym badaniu przeanalizowano profile proteomiczne pacjentów z OSCC i porównano je z grupą zdrowych osób. Okazało się, że Fusobacterium nucleatum była szczególnie liczna w tkankach nowotworowych, a jej obecność wywoływała zmiany w metabolizmie komórek rakowych.
Jak bakterie jamy ustnej wpływają na rozwój raka?
Badania wykazały, że Fusobacterium nucleatum może wpływać na komórki nowotworowe poprzez określone szlaki metaboliczne.
- Bakteria ta przyczynia się do konwersji L-glutaminianu do maślanu – substancji, która stymuluje proliferację komórek rakowych, czyli ich szybkie namnażanie.
- Zaburza odpowiedź immunologiczną organizmu, co ułatwia nowotworowi dalszy rozwój.
- Wpływa na migrację komórek nowotworowych, zwiększając ryzyko przerzutów.
Co więcej, odkryto, że odmiana Fusobacterium nucleatum (klad Fna C2) może migrować do okrężnicy, gdzie dominuje w guzach raka jelita grubego i dodatkowo wspiera jego rozwój. To oznacza, że bakterie jamy ustnej mogą mieć wpływ nie tylko na nowotwory jamy ustnej, ale także na inne typy raka.
Nowe kierunki terapii onkologicznych – czy można zatrzymać rozwój raka?
Odkrycia chilijskich naukowców otwierają nowe możliwości w walce z nowotworami jamy ustnej.
Zrozumienie skomplikowanych interakcji między bakteriami jamy ustnej a komórkami nowotworowymi jest niezbędne do opracowania skutecznych sposobów leczenia raka
– wyjaśnia dr Estefanía Nova-Lamperti, kierująca badaniami.
Podkreśla ona, że skupienie się na szlakach metabolicznych związanych z bakteriami może pomóc w zahamowaniu postępu raka i poprawie wyników leczenia pacjentów. Możliwe, że w przyszłości będzie można opracować terapie celowane, które:
- Blokują metabolizm bakterii sprzyjających rozwojowi nowotworu.
- Wzmacniają układ odpornościowy w walce z dysbiozą jamy ustnej.
- Wykorzystują probiotyki w celu przywrócenia zdrowej mikrobioty jamy ustnej.
Higiena jamy ustnej jako profilaktyka raka?
Badanie podkreśla również ważną rolę higieny jamy ustnej w profilaktyce nowotworowej.
Regularne dbanie o zdrowie jamy ustnej może pomóc w ograniczeniu namnażania się bakterii takich jak Fusobacterium nucleatum. Aby zmniejszyć ryzyko dysbiozy i stanów zapalnych, warto:
- Myć zęby co najmniej dwa razy dziennie – usuwa to bakterie i resztki pokarmowe.
- Regularnie nitkować zęby – pozwala pozbyć się bakterii z trudno dostępnych miejsc.
- Używać płynów do płukania jamy ustnej – pomaga w eliminacji szkodliwych mikroorganizmów.
- Unikać nadmiernego spożycia cukrów – cukier sprzyja namnażaniu bakterii prozapalnych.
- Odwiedzać dentystę regularnie – wczesne wykrycie problemów może zapobiec ich eskalacji.
Źródła:
- DRA
- infodent24.pl
