Coraz więcej badań potwierdza, że optymalne zdrowie układu sercowo-naczyniowego w dzieciństwie i okresie dojrzewania ma fundamentalne znaczenie nie tylko dla zapobiegania chorobom serca w dorosłości, ale również dla ogólnego dobrostanu psychicznego, poznawczego i fizycznego. Najnowszy przegląd systematyczny opublikowany w „Journal of the American Heart Association” wskazuje, że dobre zdrowie serca od najmłodszych lat może redukować ryzyko licznych poważnych schorzeń i poprawiać jakość życia przez wiele dekad.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie czynniki wpływają na zdrowie serca u dzieci od najmłodszych lat.
- W jaki sposób wczesne nawyki chronią przed chorobami serca i innymi schorzeniami.
- Jakie są zalecenia American Heart Association dotyczące zdrowia dzieci.
- Dlaczego zdrowie psychiczne dzieci ma znaczenie dla ich przyszłego dobrostanu fizycznego
Kompleksowe podejście do zdrowia serca u dzieci
W badaniu uwzględniono wskaźniki opracowane przez American Heart Association (AHA), które obejmują zarówno styl życia, jak i parametry kliniczne. Wśród nich znalazły się:
- dieta,
- aktywność fizyczna,
- długość i jakość snu,
- unikanie palenia tytoniu i e-papierosów,
- ciśnienie krwi,
- poziom cholesterolu,
- BMI,
- poziom glukozy we krwi.
Dzieciństwo to wyjątkowy okres, w którym utrzymanie parametrów zdrowia układu sercowo-naczyniowego w optymalnych zakresach przyniesie długoterminowe korzyści wszystkim układom organizmu, nie tylko sercu – podkreśliła dr Amanda Marma Perak, kardiolog dziecięcy ze Szpitala Dziecięcego Ann & Robert H. Lurie w Chicago.
Korzyści obejmujące cały organizm
Analiza blisko 500 badań wykazała, że dobre zdrowie serca u dzieci wiąże się z mniejszym ryzykiem zachorowania na:
- nowotwory,
- demencję,
- cukrzycę typu 2,
- choroby płuc, nerek i wątroby,
- depresję,
- otyłość,
- zaburzenia poznawcze i wzrokowe,
- utratę słuchu,
- choroby jamy ustnej.
Co więcej, optymalny stan układu krążenia w młodym wieku wpływa pozytywnie na zdrowie psychiczne i funkcje poznawcze w późniejszym życiu.
Rola rodziców i lekarzy w kształtowaniu zdrowia dziecka
Zdaniem dr Marma Perak, nawyki prozdrowotne warto budować jak najwcześniej.
Rodzice mogą skupić się na czterech nawykach zdrowotnych – ustalając codzienną rutynę dziecka, która będzie obejmować zdrową dietę, dużą aktywność fizyczną i bezpieczny czas na sen, a następnie jasno wyrażając swoje oczekiwania dotyczące niepalenia lub nieużywania e-papierosów, gdy dziecko podrośnie – zaznaczyła.
Podczas wizyt kontrolnych warto również omówić z pediatrą poziom cholesterolu, ciśnienie tętnicze, glukozę oraz masę ciała dziecka. Pomocne mogą być także specjalistyczne programy, takie jak Program Kardiologii Prewencyjnej w Lurie Children’s, który wspiera dzieci z czynnikami ryzyka chorób serca.
Zdrowie serca zaczyna się jeszcze przed narodzinami
Jedno z cytowanych badań dowodzi, że nastolatki były aż osiem razy mniej narażone na choroby sercowo-naczyniowe, jeśli ich matki miały dobre parametry sercowo-naczyniowe już w czasie ciąży. Sugeruje to, że profilaktykę należy rozpocząć jeszcze przed poczęciem – co ma szczególne znaczenie dla polityki zdrowotnej i edukacji przyszłych rodziców.
Luki badawcze wymagające uzupełnienia
Autorzy przeglądu wskazują, że wciąż brakuje wysokiej jakości badań dotyczących:
- zdrowia sercowo-naczyniowego dzieci i kobiet w ciąży,
- powiązań między zdrowiem psychicznym a stanem układu krążenia u dzieci i nastolatków.
Tymczasem już dostępne dane wskazują, że poprawa dobrostanu psychicznego może iść w parze z poprawą zdrowia fizycznego – również w kontekście chorób serca.
Główne wnioski
- Optymalne zdrowie serca w dzieciństwie przekłada się na mniejsze ryzyko demencji, nowotworów, cukrzycy i depresji w dorosłości.
- Styl życia, dieta, sen i unikanie palenia są kluczowymi czynnikami wpływającymi na zdrowie układu sercowo-naczyniowego dzieci.
- Zdrowie matki w ciąży ma wpływ na przyszłe ryzyko chorób serca u dziecka – profilaktyka powinna zacząć się przed poczęciem.
- Wciąż brakuje badań nad zdrowiem psychicznym dzieci i jego wpływem na serce – to luka, którą należy pilnie uzupełnić.
Źródło:
- Ann & Robert H. Lurie Children’s Hospital of Chicago
- Journal of the American Heart Association
