Program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” otrzyma w 2025 roku o 33% więcej środków niż rok wcześniej. Rząd przeznaczy na ten cel łącznie ponad 1,3 mld zł. Jednak mimo rekordowego budżetu samorządy i organizacje pozarządowe sygnalizują problemy z rosnącą liczbą wniosków i niewystarczającą liczbą asystentów.
Budżet na 2025 r.: o ile wzrosło finansowanie programu?
Jak poinformował w Sejmie wiceszef MRPiPS i pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasz Krasoń, łączna pula środków na program wzrosła o 325 mln 488 tys. zł w porównaniu do roku ubiegłego. Oznacza to zwiększenie budżetu o 33%.
W 2025 roku:
- Samorządy otrzymają 1 mld 488 tys. zł wsparcia,
- Organizacje pozarządowe – 310 mln zł.
Dla porównania, w 2024 roku było to 760 mln zł dla samorządów i 225 mln zł dla NGO, co łącznie wynosiło 985 mln zł.
Czy większy budżet rozwiąże problemy dostępności?
Mimo zwiększenia finansowania samorządy sygnalizują trudności w realizacji programu. Miejskie ośrodki pomocy społecznej informują, że liczba osób wnioskujących o asystencję stale rośnie, a nie wszyscy kwalifikują się do otrzymania wsparcia. Według posłanki Anny Baluch, w wielu miejscach brakuje środków na pokrycie zapotrzebowania.
Wiceminister Krasoń odpiera zarzuty, podkreślając, że środki na program nie zostały zmniejszone, lecz znacznie zwiększone. Dodał, że zmienił się sposób przyznawania dotacji – w 2025 roku organizacje pozarządowe otrzymały dofinansowanie na podstawie punktowej oceny, a nie równego podziału. Organizacje, które realizują więcej usług asystenckich, dostały pełne dofinansowanie, natomiast inne – mniej.
Ilu osób obejmie program w 2025 roku?
Od momentu uruchomienia programu liczba beneficjentów rosła z roku na rok:
- 2019 r.: 112 osób
- 2020 r.: 8 593 osoby
- 2023 r.: 34,8 tys. osób
- 2024 r.: (szacunki) ok. 44 tys. osób
W programie w 2024 roku uczestniczyło:
- 1 970 powiatów i gmin,
- 264 organizacji pozarządowych.
Nie ma jednak pewności, czy w 2025 roku wzrost środków przełoży się na proporcjonalne zwiększenie liczby osób objętych wsparciem.
Co dalej z programem? Możliwe zmiany w przyszłości
Ministerstwo zapewnia, że program nie zostanie zlikwidowany, a jego przyszłość będzie dostosowana do zmian ustawowych. W planach jest wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej, która miałaby wzmocnić system wsparcia i uregulować dostępność usług.
Asystencja osobista to spersonalizowane wsparcie jeden na jeden, które obejmuje:
- pomoc w czynnościach samoobsługowych,
- wsparcie w komunikacji i poruszaniu się,
- prowadzenie gospodarstwa domowego,
- wspieranie aktywności społecznej i zawodowej.
Aktualnie usługi asystenckie realizowane są przez samorządy i organizacje pozarządowe w ramach Funduszu Solidarnościowego.
Źródło:
- PAP
