Aktywność fizyczna pozostaje jednym z najważniejszych elementów profilaktyki wtórnej chorób układu krążenia. Najnowsza analiza opublikowana w „Journal of the American Heart Association” wskazuje, że nowoczesne technologie mobilne mogą skutecznie wspierać pacjentów w budowaniu zdrowych nawyków. Korzystanie z aplikacji na smartfony, monitorów aktywności i urządzeń noszonych na ciele wiązało się ze wzrostem liczby wykonywanych kroków oraz większą ilością umiarkowanej i intensywnej aktywności fizycznej każdego dnia. Wyniki sugerują, że cyfrowe narzędzia mogą stać się istotnym uzupełnieniem tradycyjnej rehabilitacji kardiologicznej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak aplikacje na smartfony i urządzenia noszone mogą wspierać zwiększenie aktywności fizycznej u osób z chorobami serca,
- O ile więcej kroków dziennie wykonywali pacjenci korzystający z technologii cyfrowych w porównaniu z osobami bez takiego wsparcia,
- Jakie funkcje – takie jak przypomnienia, wyznaczanie celów czy monitorowanie postępów – pomagają budować zdrowe nawyki,
- Dlaczego eksperci postrzegają technologie mobilne jako obiecujące uzupełnienie rehabilitacji kardiologicznej.
Technologia wspiera pacjentów z chorobami układu krążenia
Choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów na świecie. U osób po zawale serca, udarze mózgu, z niewydolnością serca czy chorobą wieńcową regularna aktywność fizyczna odgrywa kluczową rolę w ograniczaniu ryzyka kolejnych incydentów. W praktyce jednak wielu pacjentów nie uczestniczy w programach rehabilitacji kardiologicznej. Powody są różne – od ograniczeń finansowych, przez odległość od ośrodków rehabilitacyjnych, po brak czasu.
Autorzy nowego badania zwracają uwagę, że rozwiązaniem części tych problemów mogą być urządzenia, które większość ludzi posiada już na co dzień – smartfony, smartwatche i opaski monitorujące aktywność. Jak podkreślił dr Ajith Vemuri z Penn State Health Milton S. Hershey Medical Center:
Wiele osób z chorobami układu krążenia nie może uczestniczyć w tradycyjnych programach rehabilitacji kardiologicznej ze względu na czas, odległość lub bariery finansowe. Badacz dodał również: smartfony i urządzenia noszone są już w kieszeniach i na nadgarstkach. Kiedy udowodnimy, że te urządzenia mogą skutecznie wspierać rutynową opiekę, będziemy mogli zacząć projektować opłacalne, spersonalizowane interwencje cyfrowe, które dotrą do znacznie szerszej grupy odbiorców.
Metaanaliza objęła ponad 1000 pacjentów
Badanie opublikowane w „Journal of the American Heart Association” miało formę metaanalizy. Naukowcy przeanalizowali wyniki 14 badań klinicznych przeprowadzonych w latach 2000–2025. Łącznie analizą objęto 1057 uczestników z rozpoznanymi chorobami układu krążenia, w tym:
- chorobą wieńcową,
- niewydolnością serca,
- przebytym zawałem serca,
- przebytym udarem mózgu.
Większość uczestników stanowiły osoby dorosłe, choć jedno z badań obejmowało także młodzież powyżej 12. roku życia.
O 1100 kroków więcej każdego dnia
Najważniejszym wynikiem analizy był wzrost codziennej aktywności fizycznej wśród osób korzystających z technologii mobilnych. W porównaniu z pacjentami, którzy nie używali aplikacji i urządzeń monitorujących aktywność, uczestnicy korzystający z technologii:
- wykonywali średnio niemal 1100 kroków więcej dziennie,
- poświęcali około 4 minuty więcej dziennie na aktywność fizyczną o umiarkowanej lub wysokiej intensywności.
Choć wartości te mogą wydawać się niewielkie, eksperci podkreślają, że nawet stosunkowo małe zwiększenie codziennej aktywności może przekładać się na wymierne korzyści zdrowotne u osób obciążonych chorobami serca.
Jak działają aplikacje i urządzenia noszone?
Współczesne technologie zdrowotne oferują znacznie więcej niż samo liczenie kroków. Aplikacje i urządzenia analizowane w badaniach wykorzystywały różne mechanizmy wspierające zmianę zachowań zdrowotnych, takie jak:
- wyznaczanie indywidualnych celów aktywności,
- przypomnienia i powiadomienia motywacyjne,
- monitorowanie postępów,
- informacje zwrotne dotyczące realizacji celów,
- coaching zdrowotny,
- elementy grywalizacji,
- możliwość kontaktu z personelem medycznym podczas rehabilitacji domowej.
Dzięki temu pacjenci mogli na bieżąco obserwować swoje postępy i stopniowo zwiększać poziom aktywności fizycznej.
To nie tylko gadżety
Zdaniem autorów badania technologie mobilne mogą pełnić znacznie większą rolę niż tylko funkcję monitorowania aktywności. Jak podkreślił główny autor analizy, dr Ramin Zand:
Te urządzenia to nie tylko gadżety. Dodał również: włączone do planu leczenia mogą wspierać rutynową opiekę i pomagać pacjentom w podejmowaniu małych, ale ważnych kroków w kierunku poprawy zdrowia układu sercowo-naczyniowego.
Eksperci zwracają uwagę, że urządzenia cyfrowe są stosunkowo tanie, łatwo dostępne i skalowalne. Dzięki temu mogą docierać do znacznie większej liczby pacjentów niż tradycyjne programy rehabilitacyjne.
Nie wszystkie korzyści zostały jeszcze potwierdzone
Pomimo obiecujących wyników naukowcy zachowują ostrożność w interpretacji danych. Analiza nie wykazała istotnej poprawy w zakresie:
- szczytowego zużycia tlenu (VO₂ peak),
- dystansu pokonywanego podczas testów marszowych,
- obiektywnych wskaźników wydolności fizycznej.
Jak zauważył dr Zand:
Zauważyliśmy, że korzyści te wystąpiły, mimo że narzędzia były zróżnicowane i wykorzystywały proste metody zmiany zachowania, takie jak samoobserwacja, informacja zwrotna i wyznaczanie celów. Jednocześnie badacz podkreślił: narzędzia te nie poprawiły znacząco szczytowego zużycia tlenu ani dystansu chodzenia. Oznacza to, że chociaż programy cyfrowe mogą motywować pacjentów do większej aktywności, potrzebne są dłuższe badania, aby sprawdzić, czy te zmiany prowadzą do trwałej poprawy kondycji fizycznej i ogólnego stanu zdrowia.
Nawet 7000 kroków dziennie może mieć znaczenie
Znaczenie codziennej aktywności fizycznej podkreślają również niezależni eksperci. Dr Damon L. Swift z Uniwersytetu Wirginii zwrócił uwagę, że:
Badania wykazały, że mniej niż jedna trzecia osób z chorobami układu krążenia jest aktywna fizycznie. Ekspert podkreślił również potencjał technologii noszonych: połączenie technologii mobilnych i przenośnych ze standardowymi środkami zapobiegawczymi stwarza wyjątkową możliwość potencjalnego dalszego zmniejszenia ryzyka zaawansowanej choroby układu krążenia lub drugiego lub trzeciego incydentu sercowo-naczyniowego. Przejście z trybu biernego do umiarkowanego trybu życia przynosi korzyści zdrowotne, a nawet osiągnięcie około 7000 kroków dziennie zmniejsza ryzyko zgonu.
Technologie cyfrowe mogą zmieniać rehabilitację kardiologiczną
W ostatnich latach rośnie zainteresowanie wykorzystaniem technologii cyfrowych w opiece nad pacjentami kardiologicznymi. Rozwiązania mobilne mogą pomóc osobom mieszkającym daleko od ośrodków rehabilitacyjnych, mającym ograniczoną mobilność lub trudności z regularnym uczestnictwem w zajęciach stacjonarnych. Jednocześnie technologie te umożliwiają personalizację zaleceń, monitorowanie postępów w czasie rzeczywistym oraz aktywne angażowanie pacjenta w proces leczenia.
Autorzy badania podkreślają jednak, że konieczne są dalsze obserwacje, które pozwolą ocenić, czy wzrost aktywności fizycznej utrzymuje się przez wiele miesięcy lub lat oraz czy przekłada się na mniejszą liczbę hospitalizacji, incydentów sercowo-naczyniowych i zgonów.
Główne wnioski
- Metaanaliza 14 badań klinicznych obejmujących 1057 pacjentów wykazała, że osoby korzystające z aplikacji mobilnych i urządzeń noszonych były bardziej aktywne fizycznie niż osoby niekorzystające z takich technologii.
- Pacjenci wykonywali średnio o niemal 1100 kroków więcej dziennie oraz poświęcali około 4 dodatkowe minuty dziennie na aktywność fizyczną o umiarkowanej lub wysokiej intensywności.
- Technologie cyfrowe wykorzystywały proste, ale skuteczne mechanizmy motywacyjne, takie jak monitorowanie postępów, wyznaczanie celów, przypomnienia, coaching i elementy grywalizacji.
- Autorzy badania podkreślają potrzebę długoterminowych obserwacji, które pozwolą ocenić, czy wzrost aktywności fizycznej przekłada się na trwałą poprawę kondycji, mniejszą liczbę incydentów sercowo-naczyniowych i lepsze rokowanie pacjentów.
Źródło:
- https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.125.044985
- Journal of the American Heart Association
