Rada Przejrzystości Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) uznała za zasadne wprowadzenie testów przesiewowych IV generacji na HIV do świadczeń gwarantowanych. Oznacza to, że badanie będzie finansowane ze środków publicznych i dostępne w podstawowej opiece zdrowotnej.
Dlaczego testy IV generacji są przełomem?
Testy przesiewowe IV generacji wykrywają zarówno przeciwciała anty-HIV, jak i antygen p24, a to pozwala na szybszą diagnostykę zakażenia. Standardowe testy serologiczne wykrywają jedynie przeciwciała, które pojawiają się w organizmie dopiero kilka tygodni po zakażeniu. Dzięki nowym testom okno diagnostyczne skraca się do 4 tygodni, co zwiększa szansę na wczesne wykrycie wirusa i zapobiega jego dalszemu rozprzestrzenianiu.
Dodatni wynik testu przesiewowego IV generacji wymaga potwierdzenia metodą molekularną (NAAT) lub testem immunoblotingu, co minimalizuje ryzyko błędnych diagnoz.
Kto powinien wykonać test?
Zgodnie z wytycznymi test anty-HIV powinien być wykonywany u osób powyżej 15. roku życia, zwłaszcza jeśli:
- Stwierdzono u nich schorzenia mogące sugerować zakażenie HIV, takie jak nawracające infekcje, zapalenia płuc, nowotwory szyjki macicy, zakażenia HPV czy przewlekłe biegunki.
- Pochodzą z krajów o wysokiej zachorowalności na HIV (np. Afryka Subsaharyjska, Ukraina, Rosja).
- Miały kontakty seksualne bez prezerwatywy z osobami o nieznanym statusie serologicznym.
- Używają narkotyków dożylnych lub uczestniczyły w chemsexie.
- Są w ciąży (test powinien być wykonany u każdej kobiety ciężarnej, a także jej partnera).
Korzyści dla systemu ochrony zdrowia
Decyzja o wprowadzeniu testów przesiewowych IV generacji do POZ opiera się na badaniach naukowych i analizach ekonomicznych. Eksperci wskazują, że wykrywanie zakażeń na wczesnym etapie pozwala na skuteczniejsze leczenie i zapobiega dalszej transmisji wirusa.
Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych i Europie wykazały, że powszechne testowanie w grupach wysokiego ryzyka jest strategią efektywną kosztowo. W Polsce roczne wydatki NFZ na realizację programu szacuje się na:
- 0,4 mln zł w wariancie minimalnym (10 350 testów rocznie),
- 1,5 mln zł w wariancie średnim (36 662 testy rocznie),
- 12,6 mln zł w wariancie maksymalnym (316 930 testów rocznie).
Czy testy w POZ poprawią wykrywalność HIV w Polsce?
Dotychczasowa strategia diagnostyczna w Polsce opierała się głównie na Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych, co sprawiało, że wiele osób – zwłaszcza heteroseksualnych, seniorów i młodzieży – nie wykonywało badań. Możliwość przeprowadzenia testu w POZ sprawi, że diagnostyka stanie się bardziej dostępna, a to może skutkować wcześniejszym wykrywaniem zakażeń i zmniejszeniem liczby późnych diagnoz.
W krajach takich jak Niemcy, Wielka Brytania czy Holandia szybkie testy na HIV są już standardem w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej. Wprowadzenie podobnego modelu w Polsce może przynieść wymierne korzyści zdrowotne i społeczne.
Źródło:
- bip.aotm.gov.pl
