Rzecznik Praw Pacjenta przypomina, że każdy pacjent – niezależnie od miejsca hospitalizacji – ma prawo do poszanowania godności i intymności. W szpitalach psychiatrycznych, gdzie pacjenci często są szczególnie wrażliwi i narażeni na stygmatyzację, przestrzeganie tych zasad jest kluczowe. Mimo jasnych regulacji, wciąż pojawiają się przypadki ich naruszeń. Jakie obowiązki spoczywają na personelu medycznym? Jakie prawa przysługują pacjentom?
Podstawa prawna: Art. 20 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z dnia 6 listopada 2008 r. ( Dz. U. z 2024 r. poz. 581)
Godność pacjenta w szpitalu psychiatrycznym – co to oznacza w praktyce?
Prawo do godności i intymności jest podstawowym prawem człowieka, zagwarantowanym przez Konstytucję RP. Hospitalizacja w oddziale psychiatrycznym nie pozbawia pacjenta tej ochrony. Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla, że personel medyczny jest zobowiązany traktować pacjenta z należnym mu szacunkiem – zarówno w kontaktach werbalnych, jak i w podejściu do leczenia.
W praktyce oznacza to m.in.:
- Przekazywanie informacji o stanie zdrowia w warunkach zapewniających prywatność, bez obecności osób postronnych.
- Zwracanie się do pacjenta „pan” lub „pani” – pominięcie tych form grzecznościowych jest naruszeniem jego praw.
- Traktowanie pacjenta jako partnera w procesie leczenia, a nie biernego uczestnika terapii.
Obnażenie, przymus, opieka – jak zapewnić pacjentowi intymność?
W szpitalach psychiatrycznych zdarzają się sytuacje, w których konieczne jest zastosowanie przymusu bezpośredniego lub wykonanie procedur wymagających częściowego obnażenia pacjenta. RPP przypomina, że w takich przypadkach należy dołożyć wszelkich starań, by ochronić intymność chorego.
Zasady, które powinny być przestrzegane:
- Stosowanie parawanów lub innych środków osłaniających pacjenta przed wzrokiem osób postronnych.
- Ograniczenie liczby osób obecnych podczas wykonywania procedur medycznych.
- Umożliwienie obecności osoby bliskiej, jeśli pacjent sobie tego życzy.
Prawo do umierania w godności i łagodzenia bólu
Prawo do poszanowania godności nie kończy się na etapie leczenia. RPP przypomina, że pacjent ma również prawo do godnej śmierci – w spokoju, z możliwością łagodzenia bólu i w obecności bliskich.
Źródło:
- RPP
