Najnowsze badania opublikowane w „Nature Communications” dostarczają niepokojących dowodów na to, że nawet krótkotrwałe narażenie na zanieczyszczone powietrze może negatywnie wpływać na funkcje poznawcze. Naukowcy z uniwersytetów w Birmingham i Manchesterze udowodnili, że już kilkugodzinny kontakt z cząstkami stałymi (PM) pogarsza selektywną uwagę i zdolność rozpoznawania emocji.
Słaba jakość powietrza obniża zdolności intelektualne i wydajność pracowników, co ma znaczące implikacje społeczne i ekonomiczne w świecie high-tech zależnym od doskonałości poznawczej
– podkreśla prof. Francis Pope z University of Birmingham.
Jak smog wpływa na mózg?
W eksperymencie uczestnicy byli wystawiani na działanie wysokiego poziomu zanieczyszczeń powietrza – symulowanego dymem świec – lub czystego powietrza. Następnie badano ich zdolności poznawcze, w tym pamięć roboczą, selektywną uwagę, stałą uwagę, szybkość psychomotoryczną i zdolność do interpretowania emocji.
- Zobacz koniecznie: Zanieczyszczenia powietrza a depresja: nowe badania i alarmujące wnioski
Okazało się, że osoby oddychające zanieczyszczonym powietrzem miały większe trudności z koncentracją, a ich zdolność rozpoznawania emocji była znacząco osłabiona. Natomiast pogorszeniu nie uległa pamięć robocza – być może niektóre funkcje mózgu są bardziej odporne na krótkotrwałe zanieczyszczenia.
Nasze badanie dostarcza przekonujących dowodów na to, że nawet krótkotrwałe narażenie na cząstki stałe może mieć natychmiastowy negatywny wpływ na funkcje mózgu niezbędne do wykonywania czynności takich jak cotygodniowe zakupy w supermarkecie
– komentuje dr Thomas Faherty z University of Birmingham, współautor badania.
Jakie mogą być konsekwencje ekonomiczne?
Zanieczyszczone powietrze to nie tylko problem ekologiczny, ale także poważne zagrożenie dla efektywności pracy. W szczególności dla zawodów, w których praca wymaga precyzyjnego myślenia i szybkiego podejmowania decyzji, nawet niewielkie pogorszenie zdolności poznawczych może mieć poważne skutki.
Zmniejszona produktywność wpływa na wzrost gospodarczy, co dodatkowo podkreśla pilną potrzebę surowszych przepisów dotyczących jakości powietrza i środków ochrony zdrowia publicznego w celu zwalczania szkodliwych skutków zanieczyszczenia dla zdrowia mózgu, szczególnie w silnie zanieczyszczonych obszarach miejskich
– mówi prof. Pope.
Czy można się chronić?
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od lat alarmuje o negatywnych skutkach smogu. Zaleca się, by poziom PM2.5 nie przekraczał 15 μg/m³ w ciągu doby i 5 μg/m³ w skali roku. Niestety, w wielu polskich miastach wartości te są regularnie przekraczane.
Co można zrobić? Eksperci wskazują kilka działań ochronnych:
- Unikanie długiej ekspozycji na smog, zwłaszcza w godzinach szczytu.
- Korzystanie z masek antysmogowych, skutecznie filtrujących cząstki PM.
- Oczyszczacze powietrza w miejscach pracy, które mogą poprawić jakość powietrza w pomieszczeniach zamkniętych.
- Zdrowa dieta bogata w antyoksydanty, pomagają one neutralizować skutki stresu oksydacyjnego wywołanego smogiem.
Źródło:
- PAP
