W Polsce dostęp do przezcewnikowej implantacji zastawki aortalnej (TAVI) jest niewystarczający w stosunku do rosnących potrzeb. Najnowsze dane oraz wspólne stanowisko Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych PTK i Zarządu Głównego PTK wskazują na wyraźne spowolnienie rozwoju tej procedury. Problem dotyczy nie tylko liczby wykonywanych zabiegów, ale przede wszystkim systemowych ograniczeń finansowania. W efekcie rośnie ryzyko dla pacjentów wymagających pilnej interwencji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak wygląda aktualna dostępność procedur TAVI w Polsce i jak zmieniła się w 2025 roku.
- Jakie są główne bariery systemowe ograniczające liczbę wykonywanych zabiegów.
- Jakie są realne czasy oczekiwania i ich wpływ na rokowanie pacjentów.
- Jakie postulaty przedstawiają AISN PTK i Zarząd Główny PTK w zakresie finansowania TAVI.
TAVI – standard leczenia, który ratuje życie
Przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej od kilku lat stanowi jedno z najważniejszych osiągnięć współczesnej kardiologii. Zabieg znajduje zastosowanie nie tylko u pacjentów w podeszłym wieku z wysokim ryzykiem operacyjnym, ale także u chorych młodszych, u których klasyczna operacja kardiochirurgiczna jest przeciwwskazana lub obarczona zbyt dużym ryzykiem.
Dotyczy to m.in. pacjentów po wcześniejszych operacjach serca, z tzw. porcelanową aortą, po radioterapii klatki piersiowej czy z aktywną chorobą nowotworową wymagającą pilnego leczenia.
Brak leczenia zwężenia zastawki aortalnej wiąże się z bardzo złym rokowaniem. Dane kliniczne wskazują, że do 6 miesięcy umiera ok. 10% chorych, do 18 miesięcy 25%, a w perspektywie 4 lat niemal 50% pacjentów.
Dane za 2025 rok: wzrost tylko o 1,7%
W 2025 roku w Polsce wykonano 4 988 zabiegów TAVI. Rok wcześniej było to 4 904 procedury. Oznacza to wzrost o zaledwie ok. 1,7%, co przekłada się na około 131 zabiegów na milion mieszkańców.
Dla porównania, jeszcze w poprzednich latach obserwowano kilkudziesięcioprocentowe wzrosty rok do roku. Obecne tempo wskazuje na wyraźne wyhamowanie – co zostało wyraźnie podkreślone we wspólnym stanowisku AISN PTK i ZG PTK.
Co więcej, część procedur została wykonana ponad limity, bez gwarancji finansowania ze strony Narodowego Funduszu Zdrowia. Ośrodki realizują te świadczenia na własne ryzyko.
Polska nadal poniżej średniej europejskiej
Dane porównawcze pokazują utrzymującą się lukę względem innych krajów UE. W 2023 roku w Polsce wykonywano około 110 TAVI na milion mieszkańców, podczas gdy średnia europejska wynosiła około 140.
Jednocześnie liczba pacjentów kwalifikujących się do zabiegu w Polsce może sięgać nawet 11 tys. rocznie. Wraz z rozszerzaniem wskazań przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne – obejmującym również pacjentów niskiego ryzyka od 70. roku życia – zapotrzebowanie będzie dalej rosło.
Limity finansowania jako główna bariera
Analiza przeprowadzona przez Asocjację Interwencji Sercowo-Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego objęła 19 ośrodków, które odpowiadają za blisko 70% wszystkich procedur TAVI w kraju.
Prognozy na 2026 rok, oparte na obowiązujących limitach finansowania, wskazują na możliwy spadek liczby zabiegów nawet o 26%.
Równocześnie średni czas oczekiwania na zabieg wynosi obecnie 5,9 miesiąca, a w połowie ośrodków przekracza 6 miesięcy. W przypadku ciężkiej stenozy aortalnej tak długie oczekiwanie oznacza realne ryzyko pogorszenia stanu klinicznego i zgonu.
Co istotne, problem nie wynika z braku potencjału. Ośrodki deklarują gotowość do wykonywania większej liczby zabiegów – ograniczeniem pozostają wyłącznie limity finansowe.
TAVI jako świadczenie nielimitowane
Eksperci kardiologiczni wskazują jednoznacznie, że obecny model finansowania nie odpowiada rzeczywistym potrzebom systemu.
Postulujemy wprowadzenie dla procedur TAVI statusu świadczenia nielimitowanego – analogicznie do innych kluczowych interwencji ratujących życie w kardiologii i medycynie ogólnej – wskazują przedstawiciele środowiska kardiologicznego we wspólnym stanowisku AISN PTK i ZG PTK.
Z perspektywy klinicznej TAVI nie jest procedurą planową ani opcjonalną. Decyzja o jej wykonaniu zapada w ramach pracy zespołu Heart Team i dotyczy leczenia ratującego życie.
Zdaniem ekspertów zniesienie limitów pozwoliłoby m.in. skrócić kolejki, poprawić wyniki leczenia oraz lepiej wykorzystać istniejące zasoby kadrowe i organizacyjne.
Główne wnioski
- W 2025 roku wykonano 4 988 zabiegów TAVI, co oznacza wzrost jedynie o ok. 1,7% względem 2024 roku i wyraźne wyhamowanie trendu.
- Średni czas oczekiwania wynosi 5,9 miesiąca, a w wielu ośrodkach przekracza 6 miesięcy, co zwiększa ryzyko zgonu.
- Prognozy na 2026 rok wskazują możliwy spadek liczby procedur o 26% przy obecnych limitach finansowania.
- AISN PTK i Zarząd Główny PTK postulują zniesienie limitów i uznanie TAVI za świadczenie nielimitowane.
Źródło:
- https://ptkardio.pl/aktualnosci/917-czy_stac_nas_na_ograniczanie_dostepu_do_terapii_ratujacej_zycie_wspolny_glos_aisn_ptk_i_zg_ptk_w_sprawie_finansowania_procedur_tavi_w_polsce
