Zakończył się pilotaż „Dobrego posiłku”, który od 2023 r. miał poprawić żywienie pacjentów i ograniczyć zlecanie usług kuchennych firmom zewnętrznym. Program objął 582 placówki i pochłonął ponad miliard złotych, a 1 stycznia 2026 r. zastąpiły go jednolite standardy żywienia obowiązujące we wszystkich szpitalach. Jak wskazuje DGP, w nowych standardach NFZ planuje niższe stawki dzienne, co zdaniem części dyrektorów może realnie obniżyć jakość posiłków.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie stawki żywieniowe obowiązywały w pilotażu „Dobry posiłek” i jakie wartości proponuje NFZ w nowych standardach.
- Dlaczego dyrektorzy szpitali oceniają utrzymanie jakości posiłków przy stawkach 21 zł i 23,50 zł jako nierealne.
- Jakie argumenty przedstawiała Polska Federacja Szpitali, domagając się waloryzacji stawki o 8,92%.
- Jak zakończenie pilotażu oraz niższe finansowanie mogą wpłynąć na organizację żywienia i doświadczenie pacjentów.
Pilotaż zakończony. Stawka 25,62 zł i pierwsze efekty
Jak przypomniała „DGP”, ministerstwo wygasiło pilotaż z końcem 2025 r. Placówki uczestniczące w programie otrzymywały zwiększoną dzienną stawkę – 25,62 zł na osobę. To znaczący wzrost względem wcześniejszych realiów: przed pilotażem stawki w wielu szpitalach nie przekraczały 10 zł, a o ich wysokości decydowali dyrektorzy. Zbyt niski poziom finansowania skłaniał zarządzających do likwidowania kuchni i zlecania żywienia firmom zewnętrznym, co w praktyce prowadziło do pogorszenia jakości posiłków.
DGP przywołała sytuację jednego z podwarszawskich szpitali, gdzie pacjenci dostawali śniadania składające się z trzech kromek chleba, łyżki twarogu, niewielkiej kostki margaryny i gałązki natki pietruszki jako jedynego „warzywa”. Takie przykłady stały się impulsem do opracowania ogólnokrajowego standardu żywieniowego.
Nowe standardy dla wszystkich szpitali
Aby zapobiec powrotowi praktyk obniżających koszty kosztem pacjentów, Ministerstwo Zdrowia w grudniu 2025 r. wprowadziło rozporządzenie określające standard wyżywienia obowiązujący we wszystkich placówkach. Posiłki mają być zbilansowane, różnorodne i dostosowane do stanu zdrowia pacjenta, z uwzględnieniem potrzeb dietetycznych oraz uwarunkowań kulturowych. Planowane jest też wprowadzenie okresu przejściowego, który ma umożliwić szpitalom dostosowanie organizacji żywienia do nowych wymogów.
Niższe finansowanie z NFZ
Jak podała „DGP”, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji ustaliła proponowane dzienne stawki na poziomie 21 zł oraz 23,50 zł dla kobiet w ciąży. Dyrektorzy placówek, cytowani przez DGP, podkreślają, że utrzymanie jakości wypracowanej w pilotażu przy takiej wysokości finansowania jest niewykonalne. Wskazują również, że koszty produktów spożywczych i usług zaplecza logistycznego rosną szybciej niż zwaloryzowane stawki.
Nawet 26,52 zł nie wystarczy?
Nawet 25,62 zł – stawka obowiązująca w pilotażu – była uznawana przez szpitale za niewystarczającą. Polska Federacja Szpitali na początku 2025 r. skierowała do Ministerstwa Zdrowia oficjalne pismo, domagając się waloryzacji zgodnej z rekomendacją AOTMiT z 24 maja 2024 r. (dokument nr 48/2024). Rekomendowano wzrost o 8,92%, argumentując, że obowiązująca stawka nie nadąża za kosztami żywności i logistyki. Federacja podkreślała, że bez aktualizacji placówki nie będą w stanie realnie poprawiać jakości żywienia pacjentów, mimo obowiązujących standardów. Stawka nie została zaktualizowana.
Co czeka szpitale i pacjentów?
Wygaszenie pilotażu przy jednoczesnym obniżeniu finansowania od NFZ rodzi pytania o realne możliwości utrzymania jakości żywienia. Dyrektorzy sygnalizują, że placówki mogą ponownie sięgać po zewnętrzne firmy cateringowe, jeśli nie otrzymają środków adekwatnych do kosztów realizacji standardu. Z punktu widzenia pacjentów oznacza to ryzyko powrotu do menu znanego sprzed 2023 r. – skromnego, monotonnego i niedostosowanego do potrzeb klinicznych.
Główne wnioski
- Jak informuje DGP,NFZ planuje dzienne stawki 21 zł oraz 23,50 zł dla kobiet w ciąży, czyli poziomy niższe niż 25,62 zł obowiązujące w pilotażu. Dyrektorzy szpitali oceniają, że utrzymanie jakości w takich warunkach finansowych będzie bardzo trudne.
- Pilotaż „Dobrego posiłku” kosztował ponad miliard złotych i objął 582 placówki, a jego celem było podniesienie standardu żywienia oraz ograniczenie outsourcingu kuchni, który wcześniej obniżał jakość posiłków.
- Polska Federacja Szpitali w 2025 roku domagała się waloryzacji stawki o 8,92%, wskazując, że koszt żywności i logistyki rośnie szybciej niż finansowanie. Rekomendacja AOTMiT z 24 maja 2024 r. nie została jednak wdrożona.
- Nowe standardy żywienia są obowiązkowe od 1 stycznia 2026 r., co w połączeniu z niższymi stawkami NFZ rodzi ryzyko powrotu do niskiej jakości posiłków sprzed 2023 r. oraz ponownego zlecania żywienia firmom zewnętrznym.
Źródło:
- https://www.gazetaprawna.pl/praca/artykuly/10628717,mniej-pieniedzy-na-zywienie-pacjentow-nie-tylko-chorzy-ale-i-glodni.html
