Cztery kluczowe towarzystwa naukowe – Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne oraz Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej – wystosowały list otwarty do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Organizacje wyrażają głębokie zaniepokojenie informacjami o możliwym znacznym ograniczeniu finansowania Agencji Badań Medycznych (ABM). Sygnatariusze podkreślają, że potencjalne cięcia uderzyłyby w jeden z najważniejszych mechanizmów rozwoju badań niekomercyjnych w Polsce, mający bezpośrednie znaczenie dla pacjentów w najcięższych grupach chorobowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego towarzystwa naukowe apelują o utrzymanie finansowania ABM.
- Jak badania niekomercyjne wpływają na dostęp pacjentów do nowoczesnych terapii.
- Które obszary kliniczne otrzymują najwięcej środków ABM i z jakiego powodu.
- Jakie konsekwencje dla systemu mogą mieć planowane ograniczenia budżetu ABM.
ABM jako filar badań niekomercyjnych
W liście zwrócono uwagę, że ABM w ostatnich latach stała się kluczowym narzędziem wspierania badań klinicznych niekomercyjnych, dzięki którym polscy pacjenci uzyskują dostęp do nowoczesnych terapii, a krajowe ośrodki – do infrastruktury i kompetencji badawczych porównywalnych z najlepszymi w Europie.
Towarzystwa naukowe zaznaczają, że działalność Agencji przyniosła wymierne korzyści kliniczne, edukacyjne i systemowe, w tym budowę trwałego potencjału badawczego i zwiększenie możliwości prowadzenia wysokiej jakości badań w Polsce.
![Jakie cięcia w ochronie zdrowia? Ministra zdrowia ujawnia propozycje [Lista działań]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2025/01/pieniadze-medycyna-ogolne-300x200.jpg)
Finansowanie kierowane do najważniejszych obszarów klinicznych
Autorzy listu podkreślają, że dotychczasowa alokacja środków ABM była racjonalna i oparta na potrzebach epidemiologicznych. Największe wsparcie trafiało do kardiologii, onkologii oraz hematologii – dziedzin, które generują:
- najwyższe obciążenie chorobami przewlekłymi,
- największą liczbę hospitalizacji,
- znaczące koszty pośrednie i długoterminowe dla systemu.
Finansowanie badań niekomercyjnych umożliwia m.in. ocenę skuteczności i bezpieczeństwa terapii w realnych warunkach klinicznych, optymalizację schematów leczenia oraz wdrażanie rozwiązań podnoszących jakość opieki.
Epidemiologia, prewencja, wczesne wykrywanie – obszary kluczowe dla zdrowia publicznego
Towarzystwa przypominają, że ABM wspiera nie tylko terapie zaawansowanych chorób, lecz także projekty z zakresu:
- epidemiologii
- profilaktyki
- wczesnego wykrywania nowotworów i chorób sercowo-naczyniowych
- badań genetycznych
Zdaniem autorów listu są to badania, które mogą realnie zmniejszyć przyszłe koszty zdrowotne i poprawić rokowania populacji w perspektywie dekad.
Szczególne znaczenie badań w populacji dziecięcej
Sygnatariusze podkreślają również, że w onkologii i hematologii dziecięcej badania niekomercyjne są często jedyną drogą oceny innowacyjnych strategii terapeutycznych, a ich wyniki decydują o przeżywalności oraz jakości życia pacjentów w dorosłości.
Argumenty ekonomiczne
W liście wskazano także na wymierne korzyści budżetowe:
- udział pacjentów w badaniach nie generuje kosztów terapii po stronie NFZ,
- wyniki badań pozwalają na bardziej racjonalne stosowanie kosztownych leków,
- system zyskuje narzędzia do oceny efektywności i bezpieczeństwa terapii w polskich warunkach klinicznych.
Groźba zahamowania rozwoju i utraty kadr
Doniesienia o planowanym zmniejszeniu budżetu ABM eksperci oceniają jako poważne zagrożenie dla stabilności polskiego ekosystemu badań klinicznych. W liście ostrzegają, że cięcia mogą:
- zahamować rozwój badań niekomercyjnych
- osłabić potencjał ośrodków klinicznych
- doprowadzić do odpływu wysoko wykwalifikowanych kadr, których odbudowa zajmie lata
Apel o dialog i utrzymanie stabilnego finansowania
Towarzystwa naukowe proszą ministrę zdrowia o rozpoczęcie merytorycznych rozmów oraz pozostawienie finansowania ABM na poziomie umożliwiającym dalszy rozwój badań medycznych w Polsce. Sygnatariusze deklarują gotowość do współpracy i wsparcia procesu decyzyjnego wiedzą ekspercką.
Główne wnioski
- Cztery kluczowe towarzystwa naukowe skierowały do ministry zdrowia list otwarty, wyrażając zaniepokojenie informacjami o możliwych cięciach w finansowaniu Agencji Badań Medycznych.
- Największa część środków ABM trafiała do kardiologii, onkologii i hematologii – obszarów generujących największe obciążenie epidemiologiczne i systemowe.
- Badania niekomercyjne przynoszą zarówno korzyści kliniczne, jak i ekonomiczne, m.in. poprzez odciążenie NFZ oraz optymalizację stosowania kosztownych terapii.
- Możliwe ograniczenie finansowania ABM grozi zahamowaniem rozwoju badań, osłabieniem potencjału ośrodków oraz utratą wysoko wykwalifikowanych kadr medycznych.
Źródło:
- Mat. prasowy / oprac. TK
