Agencja Badań Medycznych zaprezentowała plan działalności na 2026 rok, wyznaczając kierunek dalszego rozwoju polskiej nauki biomedycznej. Strategia zakłada intensyfikację współpracy międzynarodowej, wzmocnienie cyfrowych fundamentów badań klinicznych oraz rozszerzenie portfolio konkursów wspierających innowacje terapeutyczne i farmaceutyczne. Przedstawione działania wpisują się w europejskie i globalne trendy, a ich celem jest skrócenie ścieżki wdrażania nowoczesnych terapii i zwiększenie dostępności innowacji dla pacjentów w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie kluczowe konkursy ABM zaplanowała na 2026 rok, w tym pierwsze międzynarodowe niekomercyjne badania kliniczne z udziałem polskich ośrodków jako National Coordination Center.
- W jaki sposób Agencja wzmacnia kompetencje badaczy poprzez programy szkoleniowe realizowane m.in. z Harvard Medical School oraz specjalistyczne kursy dla kadr CWBK i młodych naukowców.
- Jakie cyfrowe rozwiązania zmienią proces prowadzenia badań klinicznych, w tym rozwój Narodowego Systemu Zarządzania Danymi i integracja z CTIS.
- Dlaczego plan ABM wzmacnia pozycję Polski na europejskiej mapie innowacji oraz jak przełoży się to na szybszy dostęp pacjentów do nowoczesnych terapii.
Nowe konkursy i działania strategiczne ABM w 2026 roku
Najważniejszą nowością w harmonogramie konkursów jest ogłoszenie pierwszego w historii Agencji konkursu na międzynarodowe niekomercyjne badania kliniczne prowadzone według jednolitego protokołu, w których polskie ośrodki będą pełnić funkcję National Coordination Center. To otwiera Polsce drzwi do udziału w projektach o globalnym zasięgu, pozwalając krajowym zespołom badawczym pracować bezpośrednio z czołowymi instytucjami Europy i świata.
ABM podkreśla, że inicjatywa ta ma wzmocnić pozycję Polski w europejskim systemie badań klinicznych i zwiększyć rozpoznawalność kompetencji krajowych ośrodków.
Konkurs „Powroty” – wspólna inicjatywa ABM i NAWA
Drugą ważną nowością jest konkurs skierowany do polskich naukowców wracających z zagranicy. Program „Powroty”, realizowany wspólnie z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej, ma umożliwić im prowadzenie niekomercyjnych badań klinicznych lub eksperymentów medycznych. Inicjatywa odpowiada na potrzebę reintegracji polskich badaczy z krajowym ekosystemem naukowym i wzmacniającej transfer wiedzy do Polski.
Kontynuacja programu TRANSMED I
W 2026 roku przewidziano również drugą edycję konkursu TRANSMED I, który wspiera rozwój:
- biomarkerów,
- wyrobów diagnostycznych,
- rozwiązań cyfrowych,
- technologii ATMP,
- nowych form podawania leków.
Program ma przyspieszać przechodzenie rozwiązań z laboratoriów do wczesnych faz badań klinicznych, zwiększając liczbę innowacji gotowych do komercjalizacji. ABM podkreśla, że jednym z kluczowych celów jest wzmocnienie pozycji Polski w obszarze rozwoju farmaceutycznego.
Wzmocnienie kompetencji badaczy i kadr medycznych
Ważną część Planu na 2026 rok stanowią działania edukacyjne. Kontynuowane będą programy szkoleniowe, w tym prestiżowy kurs P-CSRT przygotowywany wspólnie z Harvard Medical School. Program umożliwia polskim badaczom zdobycie najlepszych praktyk w zakresie projektowania badań i publikowania wyników. Równolegle odbędą się szkolenia dla:
- kadr ośrodków badawczych,
- Centrów Wsparcia Badań Klinicznych,
- młodych naukowców.
Tematyka obejmie m.in.:
- przygotowywanie dokumentacji zgodnej z wymaganiami EMA,
- zarządzanie ryzykiem,
- wykorzystanie nowoczesnych technologii,
- rozwój kompetencji cyfrowych.
ABM podkreśla, że działania te są odpowiedzią na wyzwania opisane w raportach WHO oraz europejskich analizach dotyczących jakości badań klinicznych i braku odpowiednich zasobów kadrowych.
Cyfryzacja badań klinicznych – fundament nowoczesnego systemu
W ramach planowanej analizy systemowej ABM planuje wskazać najbardziej efektywne rozwiązania komunikacyjne z pacjentem w badaniach klinicznych. Celem jest poprawa:
- jakości procesu uzyskiwania świadomej zgody,
- bezpieczeństwa uczestników badań,
- przejrzystości prowadzenia dokumentacji klinicznej.
Cyfryzacja ma ułatwić zarówno pracę badaczy, jak i budować większe zaufanie pacjentów do procesu badań klinicznych.
Narodowy System Zarządzania Danymi – rewolucja w obsłudze badań
Jednym z kluczowych elementów Planu jest rozwój Narodowego Systemu Zarządzania Danymi, tworzonego wspólnie z URPL. Platforma ma:
- zautomatyzować obieg dokumentów,
- zintegrować system z CTIS,
- zapewnić pełną transparentność procesu,
- skrócić czas uzyskiwania decyzji administracyjnych,
- podnieść jakość nadzoru nad badaniami.
Dzięki tym rozwiązaniom Polska ma stać się bardziej atrakcyjnym miejscem do prowadzenia badań klinicznych, również dla globalnych firm farmaceutycznych.
Współpraca międzysektorowa i rozwój ekosystemu innowacji
Programy rozwojowe i mentoringowe prowadzone przez Warsaw Health Innovation Hub będą kontynuowane i rozszerzane. W 2026 roku WHIH planuje:
- inicjatywy mentoringowe,
- staże i programy rozwojowe,
- cykl specjalistycznych wydarzeń,
- działania wspierające rozwój kompetencji kadr medycznych i farmaceutycznych.
Celem jest stworzenie trwałej platformy dialogu między nauką, biznesem i administracją, przyspieszającej rozwój innowacji w sektorze zdrowia.
👉 Więcej informacji na temat planów działalności ABM na 2026 rok znajdziesz pod tym linkiem: https://www.abm.gov.pl/pl/o-nas/dzialalnosc/plan-finansowy-i-plan-d/plan-dzialalnosci/2026/3397,2026.html
Główne wnioski
- ABM wprowadza przełomowy konkurs na międzynarodowe niekomercyjne badania kliniczne, co umożliwi polskim zespołom pełnienie funkcji narodowych koordynatorów i udział w projektach o globalnym znaczeniu.
- Program „Powroty” oraz druga edycja TRANSMED I mają wzmocnić krajowy potencjał naukowy, zwiększyć liczbę innowacji gotowych do komercjalizacji oraz przyciągnąć do Polski badaczy z doświadczeniem zdobytym za granicą.
- ABM intensywnie rozwija kompetencje kadr poprzez szkolenia z zakresu wymogów EMA, zarządzania ryzykiem, technologii cyfrowych i projektowania badań, realizowane m.in. we współpracy z Harvard Medical School.
- Cyfryzacja procesów badań klinicznych – w tym Narodowy System Zarządzania Danymi oraz rozwiązania poprawiające proces świadomej zgody – skrócą czas decyzji administracyjnych i zwiększą atrakcyjność Polski jako miejsca prowadzenia badań.
Źródło:
- Agencja Badań Medycznych
