Nowe badania przedkliniczne przeprowadzone przez australijskich i chińskich naukowców ujawniają niepokojący związek między ekspozycją na nanoplastik a przyspieszonym postępem choroby Alzheimera. Co więcej, wyniki wskazują, że toksyczne skutki plastiku nie ograniczają się wyłącznie do mózgu, lecz mogą rozprzestrzeniać się systemowo, uszkadzając również wątrobę, serce oraz jelita. To pierwsze tego typu badanie, które pokazuje, jak nanoplastik może aktywnie stymulować rozprzestrzenianie się neurodegeneracji na inne organy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak nanoplastik może wpływać na rozwój i rozprzestrzenianie się choroby Alzheimera.
- W jaki sposób toksyczne cząsteczki plastiku oddziałują na mózg, wątrobę i jelita.
- Czym jest oś jelita–wątroba–mózg i jakie ma znaczenie w chorobach neurodegeneracyjnych.
- Dlaczego naukowcy ostrzegają przed systemowym zagrożeniem wynikającym z ekspozycji na nanoplastiki.
Nanoplastik a mózg: nowe dane z badań RESTORE
Badanie zatytułowane „Mózgowe i systemowe reprezentacje patogenezy choroby Alzheimera stymulowane przez nanoplastiki polistyrenowe” zostało opublikowane na łamach czasopisma Environment & Health. Prowadzono je we współpracy pomiędzy Uniwersytetem Monash, a Uniwersytetem Technologicznym w Południowych Chinach.
Eksperymenty na modelach zwierzęcych wykazały, że kontakt z nanoplastikiem polistyrenowym powodował objawy przypominające chorobę Alzheimera, m.in. aktywację mikrogleju, neurozapalne procesy i degenerację tkanki mózgowej. Zmiany te prowadziły do rozwoju ogólnoustrojowych zaburzeń – m.in. do stłuszczenia wątroby, nieprawidłowego metabolizmu lipidów i zaburzeń równowagi mikrobiomu jelitowego.
Jak podkreśla główny autor badania, profesor Pu Chun Ke z Monash Institute of Pharmaceutical Sciences:
Te odkrycia, choć wciąż na wczesnym etapie, wskazują, że uszkodzenia neurologiczne wywołane nanoplastikiem nie ograniczają się do mózgu, ale rozprzestrzeniają się systemowo poprzez sieć komunikacyjną łączącą przewód pokarmowy, wątrobę i ośrodkowy układ nerwowy, inaczej znaną jako oś jelita-wątroba-mózg.
Oś jelitowo-wątrobowo-mózgowa: mechanizm systemowego rozprzestrzeniania choroby
Zgodnie z ustaleniami badaczy, nanoplastik działa jak czynnik wyzwalający reakcję łańcuchową w organizmie. Początkowe zmiany w mózgu inicjują kaskadę procesów zapalnych, które rozciągają się na inne narządy. Kluczowym mechanizmem jest tzw. oś jelita-wątroba-mózg, czyli system biologicznego przekazu informacji pomiędzy trzema strategicznymi układami: pokarmowym, metabolicznym i nerwowym.
W rezultacie nanoplastik uruchamia reakcję łańcuchową, w wyniku której choroba Alzheimera rozwija się i rozprzestrzenia od góry do dołu – wyjaśnia profesor Ke.
Nanoplastik obecny w organizmie człowieka
Dotychczasowe badania wykazały obecność mikro- i nanoplastiku w ludzkich płucach, krwi, a ostatnio także w mózgu. Ludzie są mimowolnie narażeni na kontakt z tymi cząstkami na wiele sposobów – poprzez wdychanie zanieczyszczonego powietrza, spożywanie skażonej żywności i wody, a także przez kontakt skórny. Najnowsze wyniki po raz pierwszy pokazują, że nanoplastik nie tylko przedostaje się do mózgu, ale również może z niego migrować do innych narządów, nasilając procesy patologiczne.
Choroba Alzheimera a środowiskowe czynniki ryzyka
Profesor Ke, który od lat bada wpływ plastiku na zdrowie, zwraca uwagę na konieczność prowadzenia dalszych prac nad różnymi typami nanoplastiku i ich potencjalnie zróżnicowanymi skutkami neurotoksycznymi.
Chociaż obecne badanie koncentrowało się na nanoplastikach polistyrenowych, przyszłe badania powinny zbadać, czy różne warianty nanoplastików wywołują podobne czy odmienne efekty neurotoksyczne, aby wesprzeć kompleksową ocenę ryzyka i opracowanie strategii zapobiegawczych w przypadku zaburzeń neurologicznych wywołanych czynnikami środowiskowymi.
To nie pierwszy raz, gdy zespół profesora Ke wskazuje na zagrożenia związane z plastikiem. Już w 2010 roku badacze wykazali, że nanoplastik zakłóca fotosyntezę u alg, a w kolejnych latach łączyli jego obecność z chorobą Parkinsona i uszkodzeniami naczyń krwionośnych.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Nanoplastik polistyrenowy może przyspieszać rozwój choroby Alzheimera i powodować jej systemowe rozprzestrzenianie się na wątrobę, jelita i serce.
- Badanie prowadzone przez Uniwersytet Monash i Uniwersytet Technologiczny w Południowych Chinach wykazało, że neurotoksyczność plastiku działa przez oś jelita–wątroba–mózg.
- Aktywacja komórek mikrogleju i neurozapalenie są głównymi mechanizmami uszkodzeń w mózgu, prowadzącymi do zmian także w innych narządach.
- Wyniki badań podkreślają potrzebę dalszych analiz nad różnymi typami nanoplastików i ich wpływem na choroby neurodegeneracyjne oraz zdrowie ogólnoustrojowe.
Źródło:
- Environment & Health
- Monash University
