Klinika Okulistyki Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie odnotowała istotny kamień milowy w zakresie leczenia złośliwych nowotworów gałki ocznej. Setny pacjent z czerniakiem błony naczyniowej oka został poddany brachyterapii z użyciem izotopu promieniotwórczego rutenu-106 (Ru-106). To wydarzenie jest nie tylko ukoronowaniem działalności interdyscyplinarnego zespołu onkologii okulistycznej pod kierownictwem prof. Marka Rękasa, ale także potwierdzeniem rosnącego znaczenia ośrodka w skali krajowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są główne metody leczenia czerniaka błony naczyniowej oka i dla kogo są przeznaczone.
- Na czym polega brachyterapia Ru-106 i dlaczego stanowi alternatywę dla enukleacji.
- Jak przebiega leczenie w Klinice Okulistyki WIM-PIB i kto tworzy interdyscyplinarny zespół.
- Dlaczego szybka diagnostyka ma kluczowe znaczenie dla zachowania widzenia i życia pacjenta.
Czerniak błony naczyniowej oka – najczęstszy złośliwy nowotwór gałki ocznej
Czerniak błony naczyniowej oka to najczęstszy pierwotny nowotwór złośliwy gałki ocznej. W Polsce rozpoznaje się około 200 nowych przypadków rocznie. Charakterystyczne jest to, że jego rozpoznanie opiera się głównie na obrazie klinicznym i badaniu ultrasonograficznym (USG), a nie na biopsji czy histopatologii – te nie są rutynowo stosowane w diagnostyce.
Możliwości terapeutyczne – od enukleacji do brachyterapii
Leczenie czerniaka błony naczyniowej oka zależy w dużej mierze od wielkości guza i stopnia zaawansowania choroby. Wyróżnia się dwie podstawowe metody:
- Enukleacja, czyli chirurgiczne usunięcie gałki ocznej, jest rekomendowana w przypadku dużych guzów (średnica podstawy powyżej 16 mm lub wysokość powyżej 10 mm) oraz w sytuacjach naciekania nerwu wzrokowego.
- Radioterapia, a zwłaszcza brachyterapia, znajduje zastosowanie w leczeniu mniejszych guzów. Metoda ta pozwala na miejscowe napromienianie zmiany poprzez naszycie aplikatora zawierającego izotop promieniotwórczy na ścianę gałki ocznej. Takie działanie daje szansę na zachowanie struktur odpowiedzialnych za widzenie przy jednoczesnym skutecznym leczeniu nowotworu.
Działalność ośrodka onkologii okulistycznej WIM-PIB
Dwa lata temu Klinika Okulistyki WIM-PIB uzyskała zgodę Państwowej Agencji Atomistyki na prowadzenie brachyterapii z zastosowaniem izotopu Ru-106. Od tego czasu powstał zaawansowany program leczenia, oparty na ścisłej współpracy specjalistów z różnych dziedzin: onkologii, radioterapii, okulistyki, fizyki medycznej i patomorfologii.
Proces leczenia wygląda następująco: na podstawie wyników badań okulistycznych interdyscyplinarny zespół opracowuje indywidualny plan napromieniania. Cała procedura przeprowadzana jest na bloku operacyjnym Kliniki Okulistyki zgodnie z najwyższymi standardami onkologii okulistycznej.
Obecnie klinika dysponuje trzema aplikatorami o różnych rozmiarach i kształtach, co umożliwia precyzyjne dopasowanie do lokalizacji i rozmiaru guza. Dzięki temu możliwe jest prowadzenie terapii w sposób maksymalnie skuteczny i jednocześnie oszczędzający struktury oka.
Liczby mówią same za siebie – 100 brachyterapii, 44 enukleacje, 6 egzenteracji
W ciągu dwóch lat działalności ośrodka:
- wykonano 100 brachyterapii z użyciem Ru-106,
- przeprowadzono 44 enukleacje z jednoczesnym wszczepem implantu oczodołowego,
- w 6 przypadkach wykonano egzenterację oczodołu z powodu pozagałkowej inwazji nowotworu.
To imponujące liczby, które wskazują na dynamiczny rozwój ośrodka, ale też na wyzwania, jakie stoją przed specjalistami. Wciąż znaczny odsetek pacjentów zgłasza się zbyt późno, gdy jedynym możliwym rozwiązaniem pozostaje usunięcie gałki ocznej. Tymczasem wczesne rozpoznanie mogłoby umożliwić leczenie oszczędzające, jakim jest właśnie brachyterapia.
Zespół specjalistów i koordynacja międzydziedzinowa
Na sukces leczenia składa się praca wielu specjalistów. W skład zespołu onkologii okulistycznej wchodzą:
- Klinika Okulistyki: dr n. med. Izabela Nowak-Gospodarowicz, ppłk lek. Michał Kinasz, dr n. med. Aleksandra Kicińska, dr n. med. Mariusz Kosatka, płk prof. Marek Rękas
- Zakład Radioterapii: dr n. med. Justyna Chałubińska-Fendler, dr n. med. Mateusz Dąbkowski, mgr Anna Rygielska
- Klinika Onkologii: prof. dr hab. n. med. Renata Duchnowska
- Zakład Patomorfologii: dr n. med. Robert Koktysz, lek. Izabella Cichowska
- Zakład Radiologii Lekarskiej: płk dr n. med. Arkadiusz Zegadło
To właśnie dzięki tak szerokiemu i zintegrowanemu podejściu możliwe jest prowadzenie skutecznej i bezpiecznej terapii nowotworów gałki ocznej.
Szybka ścieżka diagnostyczno-terapeutyczna
Aby usprawnić dostęp do specjalistycznego leczenia, Klinika Okulistyki uruchomiła dedykowaną ścieżkę kontaktu dla pacjentów i lekarzy kierujących. Konsultację można uzyskać w ciągu 3 dni roboczych, a leczenie zwykle rozpoczyna się w ciągu 2 tygodni.
Dane kontaktowe:
- Email: onkologia.okulistyczna@wim.mil.pl
- Telefon: 885 569 005
- Strona WWW: onkologiapolkistyczna.wim.mil.pl (przykładowy adres)
Znaczenie dla systemu ochrony zdrowia
Warszawski ośrodek stał się trzecim w kraju – obok Krakowa i Poznania – specjalistycznym miejscem leczenia czerniaka błony naczyniowej z zastosowaniem brachyterapii. Jego lokalizacja w centralnej Polsce znacząco ułatwia dostęp pacjentów z innych regionów, a wielospecjalistyczny charakter WIM-PIB gwarantuje najwyższy poziom kompleksowej opieki.
Główne wnioski
- 100 pacjentów z czerniakiem błony naczyniowej oka zostało skutecznie poddanych brachyterapii w Klinice Okulistyki WIM-PIB.
- Brachyterapia z użyciem Ru-106 umożliwia leczenie nowotworu z zachowaniem struktur oka ważnych dla widzenia, stanowiąc alternatywę dla enukleacji.
- Wojskowy Instytut Medyczny – PIB oferuje kompleksową, wielospecjalistyczną opiekę, eliminując konieczność podróży do innych ośrodków w kraju.
- Pacjenci mogą uzyskać konsultację w ciągu 3 dni, a leczenie rozpocząć w ciągu 2 tygodni od zgłoszenia – co znacznie usprawnia ścieżkę terapeutyczną.
Źródło:
- Klinika Okulistyki WIM-PIB
