Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) w Polsce to jeden z najważniejszych elementów systemu ochrony zdrowia, który ma na celu poprawę dostępności i jakości opieki onkologicznej. System opiera się na trzech poziomach zabezpieczenia opieki onkologicznej, określanych jako Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego (SOLO): SOLO I, SOLO II i SOLO III. Jakie są różnice między nimi i jakie zadania realizują poszczególne poziomy?
Czym jest Krajowa Sieć Onkologiczna?
Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) to system organizacji i zarządzania opieką onkologiczną w Polsce, utworzony w celu zapewnienia kompleksowej i skoordynowanej diagnostyki, leczenia oraz monitorowania pacjentów onkologicznych. Podmioty działające w ramach KSO są kwalifikowane do określonych poziomów zabezpieczenia, co ma gwarantować odpowiedni standard świadczeń.
Czym właściwie jest SOLO?
Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego, znany pod skrótem SOLO, to podstawowy element struktury Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO). Jest to podmiot wykonujący działalność leczniczą, skoncentrowaną na realizacji stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki onkologicznej. SOLO działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.o działalności leczniczej, zapewniając pacjentom dostęp do metod diagnostyki i terapii.
- Zobacz koniecznie: KPO: 5,2 mld dla szpitali z Krajowej Sieci Onkologicznej
Podstawowe funkcje i zadania SOLO
SOLO ma za zadanie realizować świadczenia zgodnie z kluczowymi zaleceniami medycznymi oraz planami leczenia onkologicznego, które są opracowywane indywidualnie dla każdego pacjenta. Ośrodki te mają zapewniać:
- Kompleksową opiekę onkologiczną – obejmującą leczenie zabiegowe, chemioterapię oraz radioterapię w zależności od poziomu SOLO.
- Standardy medyczne – realizację świadczeń zgodnie z wytycznymi i zaleceniami naukowymi.
- Koordynację opieki – współpracę z ośrodkami niższego i wyższego poziomu w celu zapewnienia spójności procesu terapeutycznego.
Rola Ośrodków Satelitarnych w SOLO
W strukturze SOLO II i SOLO III mogą funkcjonować Ośrodki Satelitarne. Są to jednostki organizacyjne, które:
- Lokalizacja poza główną siedzibą – ośrodki te mogą znajdować się poza główną siedzibą SOLO II lub SOLO III, zwiększając dostępność świadczeń dla pacjentów.
- Organizacja w ramach innych podmiotów – mogą być prowadzone w ramach innego podmiotu wykonującego działalność leczniczą na podstawie umowy z odpowiednim poziomem SOLO, działa na terenie tego samego województwa.
Ośrodki Satelitarne specjalizują się w diagnostyce onkologicznej oraz leczeniu obejmującym:
- diagnostykę onkologiczną,
- leczenie zabiegowe chirurgiczne,
- chemioterapię i inne metody systemowe,
- radioterapię onkologiczną.
SOLO I – Podstawowy poziom opieki onkologicznej
SOLO I to pierwszy poziom zabezpieczenia opieki onkologicznej w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO). Jest to element systemu, który odpowiada za świadczenie podstawowych usług w jednym z trzech głównych obszarów opieki onkologicznej:
- Leczenie zabiegowe chirurgiczne – obejmuje specjalistyczne zabiegi chirurgiczne, które są niezbędne w terapii onkologicznej. W przypadku SOLO I zabiegi te są dostosowane do potrzeb lokalnej społeczności oraz dostępności sprzętu i specjalistów.
- Chemioterapia i inne metody leczenia systemowego – SOLO I oferuje możliwość podawania pacjentom leków onkologicznych oraz prowadzenia terapii systemowych, które często są pierwszym krokiem w walce z nowotworem.
- Radioterapia onkologiczna – zapewnia dostęp do terapii radiacyjnej, która jest istotnym elementem leczenia wielu rodzajów nowotworów.
Zadania SOLO I
Ośrodki SOLO I pełnią istotną rolę w procesie leczenia onkologicznego, zapewniając pacjentom możliwość rozpoczęcia terapii w ich najbliższym otoczeniu. Do głównych zadań SOLO I należą:
- Realizacja planu leczenia ustalonego przez wielodyscyplinarny zespół terapeutyczny (MDT) oraz wyznacza koordynatora – plan leczenia onkologicznego jest precyzyjnie opracowany przez zespół specjalistów z różnych dziedzin medycyny,. Ośrodki SOLO I są odpowiedzialne za wdrożenie tego planu zgodnie z ustalonym harmonogramem.
- Współpraca z ośrodkami wyższego poziomu – SOLO I działa w ścisłej współpracy z ośrodkami SOLO III, które pełnią funkcję nadrzędną w systemie KSO. Ta współpraca obejmuje zarówno konsultacje medyczne, jak i przekazywanie informacji o postępach w leczeniu pacjentów.
- Wykorzystanie nowoczesnych systemów teleinformatycznych – dzięki zastosowaniu systemów teleinformatycznych pacjenci mogą łatwo umawiać wizyty, zmieniać terminy świadczeń oraz komunikować się z ośrodkiem. Jest to szczególnie ważne w przypadku pacjentów z ograniczoną mobilnością.
- Systematyczna ocena satysfakcji pacjentów – ośrodki SOLO I regularnie zbierają dane dotyczące jakości świadczonych usług poprzez anonimowe ankiety. Wyniki te pozwalają na bieżąco monitorować poziom satysfakcji pacjentów oraz wprowadzać niezbędne usprawnienia w organizacji opieki.
SOLO I to pierwszy kontakt pacjenta z systemem opieki onkologicznej, dzięki czemu odgrywa kluczową rolę w budowaniu zaufania do całego systemu. Wprowadzenie leczenia w najbliższym otoczeniu pacjenta znacznie zwiększa jego komfort i poczucie bezpieczeństwa.
SOLO II – Poziom średniozaawansowany
SOLO II to ośrodki, które oferują bardziej kompleksową opiekę, realizując świadczenia w dwóch z trzech głównych obszarów onkologicznych:
- Leczenie zabiegowe chirurgiczne.
- Chemioterapia i inne metody leczenia systemowego.
- Radioterapia onkologiczna.
Cechy wyróżniające SOLO II
Ośrodki SOLO II pełnią funkcję pomostową między podstawowym a najwyższym poziomem zabezpieczenia onkologicznego. Ich kluczowe cechy to:
- Organizacja wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych (MDT) – zespoły składające ze specjalistów wspólnie opracowują plany leczenia dla pacjentów, dostosowując je do indywidualnych potrzeb i możliwości.
- Kompleksowa opieka nad pacjentem – SOLO II zapewnia nie tylko leczenie, ale również monitorowanie postępów terapii.
- Koordynator opieki onkologicznej – każdy pacjent ma przydzielonego koordynatora, który wspiera go na każdym etapie leczenia, pomagając w organizacji wizyt i terapii.
- Zastosowanie nowoczesnych systemów teleinformatycznych – dzięki zaawansowanym rozwiązaniom teleinformatycznym pacjenci mogą w wygodny sposób rezerwować wizyty, zmieniać terminy zaplanowanych świadczeń oraz pozostawać w stałym kontakcie z ośrodkiem.
- Regularne badanie zadowolenia pacjentów – ośrodki SOLO II systematycznie monitorują jakość swoich usług, zbierając opinie pacjentów w formie anonimowych ankiet.
- Tworzenie Ośrodków Satelitarnych – w strukturze SOLO II mogą funkcjonować Ośrodki Satelitarne, które zwiększają dostępność specjalistycznych świadczeń na terenie województwa.
SOLO II to ośrodki przeznaczone dla pacjentów wymagających bardziej zaawansowanej diagnostyki i leczenia, zapewniając jednocześnie większą dostępność do specjalistycznej opieki.
SOLO III – Najwyższy poziom opieki onkologicznej
SOLO III to ośrodki najwyższego poziomu zabezpieczenia opieki onkologicznej w ramach KSO. Zapewniają one świadczenia w pełnym zakresie, obejmującym:
- Leczenie zabiegowe chirurgiczne.
- Chemioterapia i inne metody systemowe.
- Radioterapia onkologiczna.
Zakres działalności SOLO III
Ośrodki SOLO III są liderami w systemie KSO, oferując najbardziej kompleksową opiekę oraz pełniąc funkcje nadzorcze wobec ośrodków niższych poziomów. Do ich głównych zadań należą:
- Tworzenie wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych – SOLO III organizuje specjalistyczne grupy ekspertów odpowiedzialnych za kompleksową opiekę nad pacjentami. Zespoły te wspierają zarówno pacjentów objętych leczeniem w SOLO III, jak i w SOLO I. W przypadku ośrodków SOLO I współpraca może odbywać się bezpośrednio na miejscu lub zdalnie, za pomocą narzędzi teleinformatycznych.
- Realizacja planu leczenia – SOLO III wdraża indywidualne plany terapeutyczne opracowane dla pacjentów w ramach ich opieki onkologicznej, zapewniając ich zgodność z najnowszymi wytycznymi medycznymi.
- Wyznaczenie i wsparcie koordynatorów – w ośrodkach SOLO III wyznaczany jest koordynator odpowiedzialny za organizację procesu leczenia. Dodatkowo SOLO III udziela merytorycznego wsparcia koordynatorom działającym w SOLO I, co pozwala na spójność opieki w całym systemie.
- Zapewnienie konsultacji dla ośrodków niższego poziomu – SOLO III oferuje ośrodkom SOLO I i II dostęp do porad oraz konsultacji, zarówno osobiście, jak i zdalnie, dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technologii komunikacyjnych.
- Ułatwienie organizacji wizyt dla pacjentów – pacjenci korzystający z opieki SOLO III mają możliwość szybkiego umawiania lub zmiany terminów świadczeń za pomocą systemów teleinformatycznych.
- Nadzór nad realizacją leczenia w SOLO I – SOLO III monitoruje, jak realizowane są plany leczenia w ośrodkach SOLO I, i w razie potrzeby może rekomendować zmiany, które poprawią skuteczność terapii.
- Badanie satysfakcji pacjentów – ośrodki SOLO III prowadzą regularne badania zadowolenia pacjentów w sposób ustrukturyzowany, korzystając z anonimowych ankiet. Wyniki te pozwalają na bieżąco oceniać jakość opieki i wprowadzać niezbędne usprawnienia.
- Tworzenie Ośrodków Satelitarnych – w strukturze SOLO III, podobnie jak w SOLO II, mogą funkcjonować Ośrodki Satelitarne – zwiększają one dostępność specjalistycznych świadczeń na terenie województwa.
SOLO III to fundament skutecznej opieki onkologicznej, który łączy najwyższy poziom zaawansowania medycznego z rolą koordynatora dla całego systemu. Dzięki SOLO III pacjenci otrzymują dostęp do najbardziej nowoczesnych metod terapii.
Kto kwalifikuje szpitale do KSO?
Proces kwalifikacji jednostek do odpowiedniego poziomu KSO jest realizowany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Weryfikacja spełniania kryteriów odbywa się na podstawie danych systemowych i obejmuje takie elementy, jak standardy leczenia, dostępność świadczeń oraz wyniki pacjentów. Lista zakwalifikowanych podmiotów jest aktualizowana co dwa lata i ogłaszana publicznie.
Źródło:
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/krajowa-siec-onkologiczna-21815386/roz-2
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/krajowa-siec-onkologiczna
