Po trzech nieudanych próbach, Rada Ministrów 1 lipca 2025 r. przyjęła projekt ustawy reformującej szpitalnictwo. Dokument wkrótce trafi do Sejmu, gdzie będzie dalej procedowany. Przyjęcie ustawy to pierwszy etap szerszej reformy systemu, który ma objąć także proces oddłużenia publicznych placówek. Zmiany mają umożliwić konsolidację szpitali, elastyczne przekształcanie oddziałów i poprawę sytuacji finansowej lecznic.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany wprowadza czwarta wersja reformy szpitalnictwa przyjęta przez rząd.
- Na czym polega możliwość łączenia szpitali i przekształcania oddziałów.
- Które nowe świadczenia pojawią się w powiatowych centrach zdrowia i poradniach specjalistycznych.
- Kogo będą obowiązywały plany naprawcze i jakie analizy muszą je poprzedzać.
Reforma szpitalnictwa zatwierdzona. Rząd przyjął projekt ustawy
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy reformującej system szpitalnictwa w Polsce. To już czwarte podejście, jednak tym razem dokument zyskał pełną akceptację rządu. Reforma stanowi jeden z kamieni milowych w realizacji Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i zakłada szereg zmian, które mają zracjonalizować funkcjonowanie szpitali oraz zwiększyć ich elastyczność i efektywność.
Nowe przepisy obejmują m.in. możliwość łączenia placówek, przekształcania oddziałów, wprowadzenie planów naprawczych, a także poszerzenie katalogu świadczeń i lepsze wyceny. Projekt trafi teraz do dalszych etapów legislacyjnych.
Kluczowe zmiany: elastyczne przekształcenia i konsolidacja
Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość elastycznego przekształcania oddziałów szpitalnych. W sytuacji uzasadnionej lokalnymi potrzebami oraz po akceptacji Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczenia hospitalizacyjne będą mogły zostać zamienione na leczenie planowe lub jednodniowe. Część oddziałów może zostać przekształcona w zakłady opiekuńczo-lecznicze lub pielęgnacyjno-opiekuńcze.
Projekt wprowadza także finansowy mechanizm zachęty – placówki, które zdecydują się na przekształcenia, zachowają część ryczałtu w ramach PSZ.
Nowe świadczenia i poszerzony katalog usług
Nowelizacja zakłada również wprowadzenie nowej kategorii świadczeń gwarantowanych – powiatowych centrów zdrowia. W ich ramach udzielane będą całodobowe świadczenia specjalistyczne z zakresu chirurgii ogólnej i chorób wewnętrznych, a także zapewniony zostanie transport sanitarny.
Rozszerzony zostaje katalog świadczeń ambulatoryjnych dostępnych bez skierowania – dodano m.in. porady psychologa, lekarza medycyny sportowej oraz optometrysty. Optometrysta zyska również uprawnienie do wystawiania skierowania do okulisty.
Lepsze wyceny i mniej niepotrzebnych hospitalizacji
Zgodnie z założeniami reformy, lepsza wycena świadczeń udzielanych w poradniach specjalistycznych ma zachęcić do przenoszenia diagnostyki i leczenia z poziomu hospitalizacji do opieki ambulatoryjnej. To krok w stronę bardziej efektywnego wykorzystania zasobów systemu ochrony zdrowia.
Łączenie szpitali i nowe zasady tworzenia SP ZOZ-ów
Nowe przepisy umożliwiają samorządom łączenie szpitali w ramach jednego SP ZOZ-u, który może mieć wielu podmiotów tworzących. Ma to służyć integracji zasobów, redukcji dublujących się oddziałów i lepszej organizacji świadczeń.
Możliwość tworzenia SP ZOZ-ów zyskały także związki jednostek samorządu terytorialnego. Reforma promuje więc koncentrację świadczeń w ośrodkach o odpowiednim zapleczu kadrowym i organizacyjnym.
Programy naprawcze dla zadłużonych placówek
Ustawa wprowadza obowiązek opracowania programów naprawczych przez szpitale publiczne, które wykazują stratę netto. Nowe zasady obejmą także instytuty badawcze oraz spółki kapitałowe z większościowym udziałem podmiotów publicznych.
Jaka zaznaczono w projekcie, program naprawczy będzie musiał być poprzedzony szczegółowymi analizami – ekonomiczną, operacyjną, jakościową oraz efektywności zarządzania i działania poszczególnych komórek organizacyjnych.
Szybki termin wejścia w życie
Projekt przewiduje, że nowe przepisy wejdą w życie zasadniczo po 14 dniach od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Przyjęcie przez rząd to dopiero pierwszy krok. Ustawa musi teraz przejść ścieżkę legislacyjną. Biorąc pod uwagę wcześniejsze losy projektu i wrażliwość polityczną tematu, nie można wykluczyć dalszych poprawek. Warto jednak zaznaczyć, że obecna wersja ustawy została pozbawiona najbardziej kontrowersyjnych zapisów, co zwiększa jej szanse na dalsze procedowanie.
Główne wnioski
- Reforma szpitali została przyjęta przez Radę Ministrów w czwartym podejściu i jest jednym z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
- Szpitale zyskają możliwość elastycznego przekształcania oddziałów, łączenia jednostek przez samorządy i przechodzenia na leczenie planowe lub jednodniowe.
- Wprowadzono nową kategorię świadczeń gwarantowanych w powiatowych centrach zdrowia oraz rozszerzono katalog świadczeń dostępnych bez skierowania.
- Placówki ze stratą netto będą musiały sporządzać programy naprawcze, poprzedzone analizami efektywności, jakości i ekonomii działania.
Źródło:
- MZ
