W obliczu rosnącej liczby przypadków demencji i choroby Alzheimera naukowcy poszukują skutecznych, możliwych do wdrożenia strategii profilaktycznych. Najnowsze badanie przedstawione przez prof. Song-Yi Park z Uniwersytetu Hawajskiego w Manoa dostarcza solidnych dowodów na to, że dieta MIND – łącząca założenia diety śródziemnomorskiej i DASH – może obniżać ryzyko demencji niezależnie od wieku, a w niektórych grupach etnicznych także bardziej skutecznie niż inne znane wzorce żywieniowe.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym jest dieta MIND i jak wpływa na zdrowie mózgu
- Jakie korzyści zdrowotne obserwowano u osób przestrzegających diety MIND
- Jak różne grupy etniczne reagowały na ten model żywienia
- Dlaczego warto wprowadzić zdrowe nawyki żywieniowe niezależnie od wieku.
Dieta MIND – założenia i składniki
Dieta MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) opiera się na połączeniu dwóch dobrze zbadanych modeli żywieniowych: diety śródziemnomorskiej oraz diety DASH, której celem jest obniżenie ciśnienia krwi. Wyróżnia się jednak dodatkowym, ukierunkowanym naciskiem na ochronę mózgu poprzez codzienne spożywanie:
- zielonych warzyw liściastych,
- jagód (szczególnie borówek),
- orzechów,
- pełnoziarnistych produktów zbożowych,
- ryb i drobiu,
- oliwy z oliwek jako głównego źródła tłuszczu.
Unika się natomiast czerwonego mięsa, produktów smażonych, masła, sera oraz słodyczy.
Skala badania i metodologia
W badaniu opartym na danych z trwającego od lat 90. Multiethnic Cohort Study wzięło udział prawie 93 000 dorosłych Amerykanów w wieku od 45 do 75 lat. Przez lata obserwacji u ponad 21 000 uczestników rozwinęła się choroba Alzheimera lub inne formy demencji. Badacze przeanalizowali związek między przestrzeganiem diety MIND, a ryzykiem wystąpienia choroby.
Ustalono, że osoby, które ściśle przestrzegały zaleceń diety MIND, były o 9% mniej narażone na rozwój demencji. W niektórych grupach etnicznych – zwłaszcza wśród Afroamerykanów, Latynosów i białych – redukcja ryzyka sięgała nawet 13%. Warto podkreślić, że najwyraźniejsze korzyści obserwowano u osób, które ulepszyły swoją dietę w czasie trwania badania – w tej grupie ryzyko demencji było o 25% niższe.
Różnice etniczne i potrzeba dalszych badań
Zgodnie z analizą, korzystne działanie diety MIND nie było jednak jednolite we wszystkich populacjach. W grupach Azjatów oraz rdzennych Hawajczyków nie zaobserwowano istotnej statystycznie redukcji ryzyka. Jak tłumaczy prof. Park:
Odkryliśmy, że ochronny związek między zdrową dietą, a demencją był bardziej widoczny wśród Afroamerykanów, Latynosów i białych, podczas gdy nie był tak widoczny wśród Azjatów i wykazywał słabszą tendencję u rdzennych Hawajczyków.
Możliwe, że w tych grupach etnicznych inne wzorce żywieniowe – np. bardziej tradycyjne azjatyckie modele diety – już teraz przynoszą korzystny efekt ochronny i nie są dokładnie odwzorowane przez MIND. Różnice kulturowe i metaboliczne mogą również wpływać na działanie składników diety.
Jak podkreśliła autorka badania:
Podejście dostosowane do potrzeb może być potrzebne przy ocenie jakości diety różnych subpopulacji.
Wiek nie gra roli – liczy się zmiana
Jednym z najważniejszych wniosków płynących z analizy jest fakt, że korzyści z diety MIND mogą wystąpić niezależnie od wieku w momencie jej wdrożenia. Osoby w średnim i późniejszym wieku, które poprawiły swoje nawyki żywieniowe, wykazywały znaczną redukcję ryzyka demencji. To dowód na to, że nigdy nie jest za późno, aby wprowadzić zmiany żywieniowe wspierające zdrowie mózgu.
Wyniki naszych badań potwierdzają, że zdrowe wzorce żywieniowe w średnim i późnym wieku oraz ich poprawa w czasie mogą zapobiegać chorobie Alzheimera i pokrewnym demencjom. Sugeruje to, że nigdy nie jest za późno, aby przyjąć zdrową dietę w celu zapobiegania demencji – zaznaczyła prof. Song-Yi Park.
Prezentacja wyników na NUTRITION 2025
Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas sesji Dietary Patterns and Health: A Global Perspective w ramach konferencji NUTRITION 2025, organizowanej przez Amerykańskie Towarzystwo Żywienia. Wydarzenie odbyło się w dniach 31 maja – 3 czerwca w Orange County Convention Center w Orlando, na Florydzie.
Główne wnioski
- Przestrzeganie diety MIND wiązało się z 9% niższym ryzykiem demencji, a w niektórych grupach etnicznych – z redukcją sięgającą nawet 13%.
- Poprawa stosowania diety w czasie obniżała ryzyko demencji o 25%, niezależnie od wieku uczestników badania.
- Najsilniejsze efekty zaobserwowano wśród Afroamerykanów, Latynosów i białych, podczas gdy wśród Azjatów i rdzennych Hawajczyków efekt był słabszy.
- Wyniki badania potwierdzają, że zmiana stylu żywienia nawet w późniejszym wieku może przynieść istotne korzyści poznawcze i profilaktyczne.
Źródło:
- American Society for Nutrition
